Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu, kryeministri izraelit, i kanë dhënë një ultimatum Hamasit, duke e paralajmëruar grupin militant të pranojë planin e tyre të paqes me 20 pika për Gazën ose të përballet me pasojat.
Të dy udhëheqësit u takuan në Shtëpinë e Bardhë në Uashington të hënën dhe më pas mbajtën një konferencë të përbashkët për shtyp, në të cilën e përshëndetën propozimin e tyre si një përparim historik dhe një kapitull të ri për Lindjen e Mesme.
Por ishte e qartë se Hamasi nuk ishte konsultuar dhe qëndrimi i tij mbi kushtet mbeti i pasigurt. Mahmoud Mardawi, një zyrtar i Hamasit, tha se grupi as nuk e kishte marrë planin në kohën e njoftimit, raportoi agjencia e lajmeve Reuters. Më vonë u informua se ndërmjetësit e Katarit dhe Egjiptit u takuan me Hamasin të hënën në mbrëmje për t’i ofruar grupit planin e paqes.
Si Trump ashtu edhe Netanyahu e bënë të qartë se nuk po i ofronin Hamasit një zgjedhje në këtë çështje. Nëse grupi do të refuzonte, Trump u tha gazetarëve, “Izraeli do të kishte mbështetjen time të plotë për të përfunduar punën e shkatërrimit të kërcënimit të Hamasit.
“Por shpresoj se do të kemi një marrëveshje për paqe, dhe nëse Hamasi e refuzon marrëveshjen… Bibi, do të kesh mbështetjen tonë të plotë për të bërë atë që do të duhej të bëje.”
Kryeministri izraelit tha me zymtësi: “Nëse Hamasi e refuzon planin tënd, z. President, ose nëse supozohet se e pranon atë dhe pastaj bën gjithçka për ta kundërshtuar, atëherë Izraeli do ta përfundojë punën vetë. Kjo mund të bëhet në mënyrën e lehtë ose mund të bëhet në mënyrën e vështirë, por do të bëhet.”
Netanyahu shtoi: “Ne do të preferonim rrugën e lehtë, por duhet bërë. Të gjitha këto qëllime duhet të arrihen sepse ne nuk e luftuam këtë luftë të tmerrshme, nuk sakrifikuam më të mirët e të rinjve tanë që Hamasi të qëndronte në Gaza dhe të na kërcënonim përsëri e përsëri me këto masakra të tmerrshme.”
Asnjëri prej tyre nuk iu përgjigj pyetjeve të gazetarëve. Më parë, Shtëpia e Bardhë publikoi planin 20-pikësh që synonte t’i jepte fund luftës në territorin palestinez që shpërtheu pas sulmit vdekjeprurës më 7 tetor 2023.
Ai kërkon një armëpushim, një shkëmbim të pengjeve të mbajtura nga Hamasi me të burgosurit palestinezë të mbajtur nga Izraeli, një tërheqje të organizuar të Izraelit nga territori palestinez, çarmatim të Hamasit dhe një qeveri kalimtare të udhëhequr nga një organ ndërkombëtar.
Trump tha: “Nëse pranohet nga Hamasi, ky propozim kërkon lirimin e të gjithë pengjeve të mbetura menjëherë, por në asnjë rast më shumë se 72 orë… Pengjet po kthehen.”
Plani kërkon gjithashtu që Hamasi të lërë armët dhe të heqë dorë nga qeverisja në Rrip. Anëtarëve të Hamasit që angazhohen për bashkëjetesë paqësore do t’u jepet amnisti për të qëndruar në Gaza ose do t’u jepet kalim i sigurt në vendet pritëse.
Plani i Trump do të krijojë gjithashtu një bord qeverisës të përkohshëm që do të drejtohet nga vetë Trump dhe do të përfshijë Tony Blair, ish-kryeministrin britanik.
Trump tha: “Për të siguruar suksesin e kësaj përpjekjeje, plani im kërkon një organ të ri mbikëqyrës ndërkombëtar – Bordin e Paqes – i cili do të drejtohet, jo me kërkesën time… nga një zotëri i njohur si Presidenti Donald J. Trump i Shteteve të Bashkuara.”
Plani 20-pikësh i së hënës thotë se “një plan zhvillimi ekonomik i Trump për të rindërtuar dhe fuqizuar Gazën do të krijohet duke mbledhur një panel ekspertësh që kanë ndihmuar në lindjen e disa prej qyteteve moderne mrekullibërëse në Lindjen e Mesme”.
Por ai gjithashtu vëren: “Askush nuk do të detyrohet të largohet nga Gaza, dhe ata që dëshirojnë të largohen do të jenë të lirë ta bëjnë këtë dhe të lirë të kthehen”.
Në konferencën e përbashkët për shtyp në sallën e ngrënies shtetërore, në një sfond me flamuj amerikanë dhe izraelitë, Trump tha se ata ishin “shumë afër” arritjes së marrëveshjes së pakapshme të paqes dhe se shpresonte që edhe militantët e Hamasit ta pranonin atë.
“Nuk kemi mbaruar plotësisht. Duhet ta marrim Hamasin, por mendoj se ata do të jenë në gjendje ta bëjnë këtë. Pra, tani është koha që Hamasi të pranojë kushtet e planit që kemi paraqitur sot”.
Trump shtoi: “Dua gjithashtu të falënderoj Kryeministrin Netanyahu që ra dakord për planin dhe për besimin se nëse punojmë së bashku, mund t’i japim fund vdekjes dhe shkatërrimit që kemi parë për kaq shumë vite, dekada, madje shekuj dhe të fillojmë një kapitull të ri sigurie, paqeje dhe prosperiteti për të gjithë rajonin.”
Në vizitën e katërt të Netanyahut në Shtëpinë e Bardhë që kur Trump u rikthye në detyrë në janar, udhëheqësi i krahut të djathtë izraelit po kërkonte të forconte marrëdhënien më të rëndësishme të vendit të tij, pasi një mori udhëheqësish perëndimorë përqafuan zyrtarisht shtetësinë palestineze javën e kaluar në kundërshtim me SHBA-në dhe Izraelin.
Trump, i cili kritikoi ashpër lëvizjet e njohjes si një çmim për Hamasin, po kërkonte marrëveshjen e Netanyahut pavarësisht dyshimeve të Izraelit për disa pjesë të planit.
Uashingtoni ia paraqiti planin e tij të paqes shteteve arabe dhe myslimane në margjinat e asamblesë së përgjithshme të OKB-së javën e kaluar, dhe objektivi kryesor i Trump të hënën ishte të përpiqej të mbyllte boshllëqet e mbetura me Netanyahun. Ai dukej se ia kishte dalë mbanë.
Netanyahu, i cili ka një urdhër arresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) kundër tij për krime të dyshuara, përfshirë urinë si metodë lufte, përdori platformën e Shtëpisë së Bardhë për të lëvduar Trumpin dhe për të renditur kërkesat e tij.
“Unë mbështes planin tuaj për t’i dhënë fund luftës në Gaza, i cili arrin qëllimet tona të luftës”, tha ai. “Do t’i kthejë Izraelit të gjithë pengjet tona, do të çmontojë aftësitë ushtarake të Hamasit, do t’i japë fund sundimit të tij politik dhe do të sigurojë që Gaza të mos përbëjë më kurrë një kërcënim për Izraelin.”
Ai shtoi: “Hamasi do të çarmatoset. Gaza do të çmilitarizohet. Izraeli do të mbajë përgjegjësinë e sigurisë, duke përfshirë një perimetër sigurie, për të ardhmen e parashikueshme. Dhe së fundmi, Gaza do të ketë një administratë paqësore dhe civile që nuk drejtohet as nga Hamasi dhe as nga Autoriteti Palestinez.”
Por mungesa e dukshme e Hamasit nga negociatat ka ngritur pyetje në lidhje me perspektivat e iniciativës së fundit.
Në një deklaratë të hënën vonë, Blair tha: “Presidenti Trump ka hartuar një plan të guximshëm dhe inteligjent i cili, nëse miratohet, mund t’i japë fund luftës, të sjellë lehtësim të menjëhershëm në Gaza, mundësinë për një të ardhme më të ndritur dhe më të mirë për popullin e saj, duke siguruar njëkohësisht sigurinë absolute dhe të qëndrueshme të Izraelit dhe lirimin e të gjithë pengjeve.
“Kjo na ofron mundësinë më të mirë për t’i dhënë fund dy viteve luftë, mjerim dhe vuajtje, dhe e falënderoj Presidentin Trump për lidershipin, vendosmërinë dhe angazhimin e tij.”
Më parë, Netanyahu i kërkoi falje zyrtare homologut të tij nga Katari për një sulm të kohëve të fundit ushtarak që synonte zyrtarët e Hamasit në Emiratin e Gjirit, i cili zemëroi udhëheqësit arabë dhe shkaktoi kritika të rralla nga SHBA-të ndaj Izraelit.
Netanyahu i bëri telefonatën kryeministrit të Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman al-Thani, ndërsa ai u takua me Trump, sipas Shtëpisë së Bardhë.
Trump e përshkroi shkëmbimin mes liderit izraelit dhe atij të Katarit si një thirrje “zemër-me-zemër”.
“Si hap i parë, Kryeministri Netanyahu shprehu keqardhjen e tij të thellë që sulmi me raketa i Izraelit kundër objektivave të Hamasit në Katar vrau pa dashje një ushtar të Katarit”, tha Shtëpia e Bardhë në një deklaratë. “Ai shprehu më tej keqardhjen që, duke synuar udhëheqjen e Hamasit gjatë negociatave për pengje, Izraeli shkeli sovranitetin e Katarit dhe pohoi se Izraeli nuk do të kryejë përsëri një sulm të tillë në të ardhmen.”
Netanyahu shtoi para gazetarëve: “Izraeli po synonte terroristët, nuk po synonte Katarin dhe sigurisht që na erdhi keq për humbjen e qytetarit të Katarit i cili nuk ishte objektivi ynë.”
Vonën e së hënës, ministrat e jashtëm të Arabisë Saudite, Jordanisë, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit dhe Egjiptit e mirëpritën njoftimin e Trump në një deklaratë të përbashkët.
Propozimi u mirëprit edhe nga Autoriteti Palestinez, i cili tha se mbështeste “përpjekjet e vendosura” të Trump për t’i dhënë fund luftës./The Guardian–Argumentum.al
