Nga Financial Times
Brenda pak vitesh, princi i kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, ka kaluar nga paralajmërimi kundër “qetësimit” të udhëheqësit suprem të Iranit, Ali Khamenei, të cilin e quajti “Hitleri i ri i Lindjes së Mesme”, në nisjen e një afrimi historik me Teheranin.
Në një nga lëvizjet më të rëndësishme të politikës së tij të jashtme, Mohammed bin Salman synonte të ulte tensionet e gjata midis Arabisë Saudite dhe Iranit, duke besuar se dialogu do të sillte stabilitetin e nevojshëm për të realizuar vizionin e tij ekonomik.
Por zhvillimet e fundit duket se e kanë vënë në pikëpyetje këtë strategji. Që nga sulmet e nisura dy javë më parë nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndaj Iranit, regjimi iranian ka goditur vazhdimisht Arabinë Saudite dhe vendet fqinje të Gjirit, duke synuar bazat amerikane, ambasadën amerikane në Riad, rafinerinë Ras Tanura dhe fushën e madhe të naftës Shaybah.
“Është gjëja e fundit që ai donte. Ai dëshiron stabilitet dhe rend, jo raketa dhe dronë në ajër”, tha Bernard Haykel i Universitetit të Princetonit.
Konflikti i zgjatur rrezikon seriozisht përpjekjet e princit për të tërhequr investime të huaja dhe për ta shndërruar vendin në një qendër rajonale për tregti, turizëm dhe financa. Si rezultat, Formula 1 ka anuluar garat e planifikuara për prill në Arabinë Saudite dhe Bahrein.
Deri më tani, Arabia Saudite është prekur më pak se disa shtete të tjera të Gjirit, si Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini dhe Katari, të cilat janë përballur me më shumë sulme me raketa dhe dronë. Qasja në Detin e Kuq gjithashtu i lejon asaj të shmangë Ngushticën e Hormuzit, një korridor strategjik që është prekur nga sulmet iraniane.
Ndërkohë, drejtori ekzekutiv i kompanisë shtetërore të energjisë Saudi Aramco, Amin Nasser, paralajmëroi për “pasoja katastrofike” për ekonominë globale nëse konflikti vazhdon, duke e quajtur atë krizën më të madhe për industrinë e naftës dhe gazit në rajon.
Sipas Firas Maksad të Grupit Eurasia, kjo situatë përbën një goditje për planin “Vizioni 2030”, i cili synon të transformojë ekonominë saudite dhe të tërheqë investime të huaja. Ai thekson se vendi mund të detyrohet të rrisë shpenzimet e mbrojtjes, duke ngadalësuar reformat ekonomike.
Analistët thonë se ka pak skenarë pozitivë për Arabinë Saudite dhe shtetet e tjera të Gjirit. Publikisht, Riadi e ka dënuar Iranin dhe ka bërë thirrje për ulje të tensioneve, por në të njëjtën kohë ka frikë se një ndërprerje e menjëhershme e ofensivës nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump mund të lërë pas një Iran të dobësuar, por më agresiv.
Burimet saudite thonë se Riadi nuk po kërkon ndryshim regjimi në Iran, por e sheh dobësimin e tij në interesin e vet. Ndërkohë, mbeten shqetësime se konflikti mund të përshkallëzohet më tej, duke përfshirë rebelët Huthi të mbështetur nga Irani.
Arabia Saudite dhe vendet e tjera të Gjirit tradicionalisht kanë qenë të kujdesshme ndaj Iranit që nga revolucioni islamik i vitit 1979, por në vitin 2023 ato rivendosën marrëdhëniet diplomatike përmes një marrëveshjeje të ndërmjetësuar nga Kina.
Megjithatë, pavarësisht përpjekjeve për të shmangur përfshirjen në konflikt, sulmet e fundit tregojnë se stabiliteti në rajon mbetet i brishtë, ndërsa Arabia Saudite përballet me një nga sfidat më të mëdha në vitet e fundit.
/Argumentum.al
