Trump njoftoi se SHBA-të do të fillojnë të drejtojnë anijet të hënën përmes ngushticës strategjike, një rrugë e rëndësishme transporti për naftë, gaz dhe plehra.
Ushtria amerikane tha të hënën se dy anije tregtare me flamur amerikan kishin kaluar me sukses ngushticën e Hormuzit, pasi nisi një iniciativë të re për të rivendosur rrjedhën e anijeve përmes kësaj rruge ujore vendimtare.
Irani e ka mbyllur në mënyrë efektive ngushticën që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit dhe thyerja e kontrollit të saj do të lehtësonte shqetësimet ekonomike globale dhe do t’i mohonte Teheranit një burim të madh ndikimi në bisedimet që synojnë përfundimin e luftës.
Por përpjekja e fundit e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, rrezikon gjithashtu të rifillojë luftimet në shkallë të plotë, ndërsa SHBA-të dhe Irani rrisin vazhdimisht presionin.
Mbyllja efektive e ngushticës nga Irani, e cila kalon midis Iranit dhe Omanit, ka shkaktuar një rritje të çmimeve të karburantit në mbarë botën dhe ka tronditur ekonominë globale.
Qendra e Përbashkët e Informacionit Detar e udhëhequr nga SHBA-të tani po i këshillon anijet të kalojnë ngushticën në ujërat e Omanit, duke thënë se ka krijuar një “zonë sigurie të përforcuar”.
Nuk ishte e qartë nëse kompanitë e transportit detar dhe siguruesit e tyre do të ndihen rehat duke marrë përsipër rrezikun, duke pasur parasysh se Irani ka qëlluar anijet në kanalin ujor dhe është zotuar të vazhdojë ta bëjë këtë.
Irani ka thënë se përpjekja e re e SHBA-së është një shkelje e armëpushimit të brishtë që ka qenë në fuqi për më shumë se tre javë.
Por pretendimet e SHBA-së për anije tregtare që kalojnë nëpër ngushticë u mohuan nga Garda Revolucionare e Iranit të hënën.
“Asnjë anije tregtare apo cisternë nafte nuk ka kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit në orët e fundit dhe pretendimet e zyrtarëve amerikanë janë të pabaza dhe plotësisht të rreme”, thanë Garda në një deklaratë në Telegram.
Marina e Iranit qëlloi “të shtëna paralajmëruese” ndaj anijeve luftarake amerikane në Ngushticën e Hormuzit të hënën, thanë mediat shtetërore, pasi ushtria amerikane dërgoi shkatërrues në Gjirin Persik si pjesë e një plani për të ndihmuar anijet tregtare të bllokuara të largohen.
Këto pretendime kanë qenë të pamundura të verifikohen në mënyrë të pavarur.
Por ushtria amerikane mohoi të hënën se ndonjë nga anijet e saj të Marinës ishte goditur në Ngushticën e Hormuzit.
“Asnjë anije e Marinës Amerikane nuk është goditur. Forcat amerikane po mbështesin Projektin Liri dhe po zbatojnë bllokadën detare në portet iraniane”, tha Komanda Qendrore, e cila mbikëqyr forcat amerikane në Lindjen e Mesme, në një postim në X.
“Project Freedom”
“Shkatërrues amerikanë me raketa të drejtuara hynë në Gjirin Persik si pjesë e misionit për të shoqëruar anijet përmes rrugës ujore jetike të Ngushticës së Hormuzit, tha ushtria amerikane të hënën.”
Anijet luftarake “po operojnë aktualisht në Gjirin Arabik pasi kaluan nëpër Ngushticën e Hormuzit në mbështetje të Projektit Liri”, tha Komanda Qendrore e SHBA-së në X, duke iu referuar operacionit të njoftuar nga Presidenti Donald Trump të dielën.
Trump tha në një postim në mediat sociale të dielën se SHBA-të do të “udhëzonin” anijet jashtë ngushticës, duke paralajmëruar se përpjekjet iraniane për t’i bllokuar ato “fatkeqësisht, do të duhet të trajtohen me forcë”.
Ai e përshkroi një pjesë të asaj që e quajti “Projekti Liri” në terma humanitare, të projektuar për të ndihmuar detarët e bllokuar, shumë prej të cilëve në anije cisterna nafte ose anije mallrash, të cilët kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik që nga fillimi i luftës.
Agjencia shtetërore e lajmeve IRNA e Iranit më vonë e quajti propozimin e Trump pjesë të “deliriumit” të tij, dhe komanda ushtarake iraniane tha të hënën se anijet që kalojnë duhet të koordinohen me ta.
“Ne paralajmërojmë se çdo forcë ushtarake e huaj, veçanërisht ushtria agresive amerikane, që synon të afrohet ose të hyjë në Ngushticën e Hormuzit do të jetë në shënjestër”, tha Gjeneral Major Pilot Ali Abdollahi për transmetuesin shtetëror IRIB.
Emiratet e Bashkuara Arabe thanë se Irani kishte qëlluar dy dronë drejt një tankeri të lidhur me kompaninë e tij shtetërore të naftës ADNOC në Ngushticën e Hormuzit, duke dënuar sulmin.
“Synimi i anijeve tregtare dhe përdorimi i Ngushticës së Hormuzit si mjet shtrëngimi ekonomik ose shantazhi përfaqëson akte piraterie nga Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit”, tha ministria e jashtme, duke shtuar se askush nuk ishte lënduar.
Emiratet e Bashkuara Arabe e quajtën incidentin një “shkelje flagrante” të Rezolutës 2817 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
