Evropa po hyn në një periudhë transformimi të thellë strategjik dhe ushtarak. Në qendër të këtij ndryshimi ndodhet Gjermania, ekonomia më e fuqishme e kontinentit e cila po rindërton kapacitetet e saj ushtarake me një ritëm që nuk është parë prej dekadash. Ajo që dikur konsiderohej e pamundur politikisht për shkak të historisë së Luftës së Dytë Botërore, sot po bëhet prioritet kombëtar.
Sipas raportimeve të gazetës britanike The Telegraph, mekanikë, teknikë dhe punëtorë të larguar nga industria automobilistike gjermane po punësohen gjithnjë e më shumë nga kompanitë e mbrojtjes për të mbështetur zgjerimin e prodhimit ushtarak. Industria e makinave, dikur simbol i fuqisë ekonomike gjermane po përballet me sfida të mëdha nga konkurrenca kineze, tranzicioni drejt automjeteve elektrike dhe ngadalësimi ekonomik. Në të kundërt, sektori i mbrojtjes po përjeton një bum të ri.
Kompanitë ushtarake kanë nevojë për aftësi teknike të avancuara: inxhinierë, specialistë mekanikë dhe ekspertë prodhimi. Pikërisht këto aftësi po transferohen nga fabrikat e automobilëve drejt industrisë së armëve. Për shumë analistë, ky është simboli më i qartë i transformimit që po ndodh në Gjermani.
“Zeitenwende” — Pika Historike e Kthesës
Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, kancelari gjerman Olaf Scholz shpalli një “Zeitenwende ”, një “pikë kthese historike” për politikën gjermane të sigurisë. Berlini premtoi një fond special prej 100 miliardë eurosh për modernizimin e ushtrisë dhe rritjen e ndjeshme të buxhetit të mbrojtjes.
Për dekada të tëra pas Luftës së Ftohtë, Gjermania kishte ndërtuar identitetin e saj mbi diplomacinë, tregtinë dhe stabilitetin ekonomik, duke shmangur militarizimin agresiv për shkak të historisë së saj të errët në shekullin XX. Megjithatë, lufta në Ukrainë ndryshoi rrënjësisht perceptimin e kërcënimeve në Evropë.
Sot, Berlini po diskuton zgjerimin e forcave të armatosura me dhjetëra mijëra ushtarë të rinj dhe modernizimin e sistemeve ushtarake në tokë, ajër dhe det.
Një tjetër faktor që po shtyn Gjermaninë dhe Evropën drejt riarmatimit është pasiguria mbi të ardhmen e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara.
Deklaratat e Donald Trump gjatë fushatave presidenciale dhe presidencës së tij, veçanërisht kritikat ndaj NATO-s dhe skepticizmi mbi mbrojtjen kolektive kanë krijuar shqetësime serioze në kryeqytetet evropiane. Shumë liderë evropianë kanë filluar të pyesin veten nëse Amerika do të mbetet gjithmonë garantuesi absolut i sigurisë së Evropës.
Kjo ka ringjallur idenë e “autonomisë strategjike evropiane”: një Evropë që mund të mbrojë veten edhe pa mbështetjen direkte amerikane.
Sipas analizave të The Washington Post, vendet evropiane po rrisin investimet në industrinë e mbrojtjes pikërisht për t’u përgatitur për një botë më të paqëndrueshme dhe më pak të parashikueshme.
Ndërkohë, Moska po ndjek me kujdes tensionet mes Evropës dhe SHBA-së. Media shtetërore ruse dhe zyrtarë të Kremlinit kanë promovuar vazhdimisht narrativën se Amerika po bëhet një aleat i pasigurt dhe se Evropa duhet të ndjekë një kurs më të pavarur.
Megjithatë, pretendimet se Gjermania po “kthehet kundër Amerikës” mbeten një interpretim politik. Gjermania vazhdon të mbetet një nga shtyllat kryesore të NATO-s dhe partner strategjik i Uashingtonit.
Ajo që po ndodh në të vërtetë është një rivlerësim i balancës së fuqisë brenda aleancës perëndimore.
Një Evropë e Re Po Formohet
Riarmatimi gjerman nuk është thjesht çështje tankesh, raketash apo numrash ushtarësh. Ai përfaqëson një ndryshim më të thellë psikologjik dhe politik në Evropë.
Për herë të parë pas dekadash, liderët evropianë po flasin hapur për luftë, mbrojtje territoriale dhe vetë-mjaftueshmëri ushtarake. Fabrikat industriale po ridrejtohen drejt prodhimit ushtarak, ekonomitë po përshtaten me realitete të reja gjeopolitike dhe opinioni publik po përgatitet për një epokë më të tensionuar.
Nëse kjo do të krijojë një Evropë më të fortë dhe më të pavarur apo do të sjellë një garë të re armatimesh në kontinent, mbetet ende e paqartë. Por një gjë është e sigurt: epoka e vjetër e sigurisë evropiane po përfundon.
/Argumentum.al
