Gjuro Kozar*
Zyrtarët pohojnë se industria ushtarake amerikane në të cilën udhëheqin Lockheed Martin, RTX Corporation dhe Northrop Grumman, nuk mund të prodhojnë mjatueshëm shpejt predha dhe municion të cilët shpenzohen intensivisht në sulmet kundër Iranit.
Çmimi i luftës sipas të gjithë parametrave, sidomos për atë të vdekjes së ushtarve, është jashtëzakonisht i lartë për të gjithë ata që i hyjnë asaj, madje edhe fuqitë e mëdha, soje edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës të cilët, sëbashku me Izraelin, sulmojnë Iranin. Ndërsa konfliktet luftarake, për fat të keq, nuk po rreshtin, dhe as dihet se deri kur do të zgjasin, burimet ushtarake shpenzohen shumë. Zyrtarët pohojnë se industria ushtarake amerikane në të cilën udhëheqin Lockheed Martin, RTX Corporation dhe Northrop Grumman, nuk mund të prodhojnë mjatueshëm shpejt predha dhe municione që janë shpenzuar e kërkohen të reja. Krahas kësaj, shpenzohen edhe gjurmuesit e raketave të cilët përdoren intensivisht për mbrojtjen e interesave amerikane në shtetet e Gjirit Persik, ku janë stacionuar trupa amerikane të cilët janë shënjestër e dronëve dhe predhave iraniane. Komandanti i lartë i NATO-s, gjenerali amerikan i aviacionit Alekxus Grynkevich, javën e kaluar, sikurse shkruan The Washington Post-i, paralajmëroi Pentagonin se nuk ka më mjaftueshëm forca detare për mbrojtjen e njëkohëshme të Izraelit nga predhat balistike iraniane dhe kryerjen e detyrave të tjera kyçe dhe, nëse qeveria atij nuk i dërgon anije të tjera luftarake, do të duhet t’i japë përparësi mbrojtjes së territorit të ShBA-ve në dëm të Izraelit. Në Qendrën për studime strategjike dhe ndërkombëtare në Uashington mendohet se paralajmërimi i gjeneralit Grynkevich tregon se sa e ka cfilitur kjo luftë afatgjatë ushtrinë amerikane, rezervat e armatimeve dhe gatishëmrinë operative, dhe ka shkaktuar problemin e strategjisë afatgjatë.
Sipas fjalëve të një zyrtari ushtarak (cili dëshiron të jetë anonim), paralajmërime të tiilla nuk janë diçka e jashtëzakonshme kur gjeneralët vlerësojnë se ekzistojnë rreziqe për sigurinë dhe mungesë burimesh, por Pentagoni këtë nuk deshi t’a komentonte, duke iu drejtuar deklaratës së mëparshme të ministrit të mbrojtjes së ShBA-ve Pete Hegseth se forcat e armatosura amerikane kanë në dispozicion sasi të mjaftueshme armësh moderne. Megjithatë, fjalët e ministrit duhen marrë me rezervë, meqënëse në qëndrimet e tij publike ai transmeton me besnikëri dhe vë në praktikë politikën e presidentit Donald Trump, të cilin në ShBA gjithnjë e më pak po e mbështesin madje edhe republikanët. Për shkak të shpenzimeve gjithnjë e më të mëdha, Pentagoni është i detyruar të rishikojë ndarjen e mjeteve financiare për aktivitete ushtarake, sepse, sipas të dhënave të mediave amerikane, mungesa e parave pasqyrohet në stërvijet ushtarake, trajnimet dhe mirëmbajtjen e pajisjeve ushtarake, gjë e cila shkakton shqetësim për shkak të mundësisë së gatishmërisë së dobët luftarake të ShBA-ve. Shtëpia e Bardhë ka kërkuar nga Kongresi 67 miliardë dollarë shtesë për financimin e operacioneve ushtarake, por ndasitë politike kanë ngadalsuar miratimin e kësaj kërkese. Në mënyrë që të sigurojë mjetet financiare për nevoja të ngutshme në terren, Pentagoni kërkoi rialokimin e 4,3 miliardë dolarë nga fondet e parashikuara për trajnimin e ushtarëve dhe furnzimin me pajisje të reja.
Nga administrata e Trumpit pohojnë se shpenzimi i deritanishëm i luftës me Iranin është 30 miliardë dollarë, ndërsa disa analistë mendojnë se shpenzimet janë tejet më të mëdha. Sipas vlerësimeve të ekspertit nga Harvard Kennedy School, fatura përfundimtare për taksapaguesit amerikane, për shkak të luftës me Iranin, mund t’i kapërcejë një bilionë dollarët, ndërsa shpenzimet e përgjithshme të luftës në Irak dhe Afganistan janë vlerësuar më vonë deri në 6 bilionë, por amerikanët vazhdojnë të luftojë dhe pësojnë dëme. Përveç operacioneve ushtarake, një pjesë e rëndësishme e shpenzimeve shkojnë edhe për sanimin e dëmeve nëpër bazat ushtarake në rajon. Sipas disa vlerësimeve, vetëm rinovimi i selisë së Flotës së Pestë në Bahrein mund të kushtojë afro 200 milionë dollarë, ndërsa dëmi i përgjithshëm mund të arrijë një miliardë. Ekspertët paralajmërojnë se ngarksa e vërtetë financiare vjen menjëherë pas luftës, pas së cilës do të vijojnë shpenzimet afatgjata për përkujdesjen e veteranëve, rinovimin e rezervave të armatimeve dhe sanimin e humbjeve në ekonomi. Eksperienca historike ka treguar se pikërisht këto shpenzime janë shpesh më të mëdhatë, por edhe më të vështirët për t’u matur.
Amerikanët evitojnë me mjeshtëri të japin të dhëna mbi dëmet që kanë shkaktuar predhat iraniane në flotën detare luftarake në Lindjen e Afërt, ku lundrojnë aeroplanmbajtëset “Abraham Lincoln” dhe “Gerald Ford”, si edhe destrojerë dhe anije të tjera të cilat tani përballojnë ngarkesën më të madhe të luftës. Krahas anijeve në Mesdhe, ShBA-të kanë rershtuare dhe disa anije luftarake në Detin Arabik dhe në Detin e Kuq, të cilët mbrojnë rrugët tregtare dhe realizojnë bllokadën detare të Iranit. Flota detare amerikane disponon edhe pesë destrojerë të stacionuar në baznë detare spanjolle Rota, e cila gjendet në Andaluzinë Jugperëndimore, në provincën Kadiz, por për shkak të angazhimit të deritanishëm intensiv, një pjesë e anijeve është duke u vonuar me remontin. Sipas burimeve në Pentagon, në Lindjen e Afërt momentalisht gjenden afro 40.000 ushtarë amerikanë, nga të cilët një e katërta është stacionuar në bazën ajrore Al-Udeid në Katar, në të cilën gjenden avionë luftarakë, tankerë, njësi për furnizimin me karburant në ajër dhe elementë të informacionit. Një projektil iranian e goditi këtë bazë me 23 qershor, ndërsa projektilët e tjerë u eleminuan në ajër nga sistemet e mbrojtjes antiajrore amerikane dhe katarase. “Baza ajrore Al-Udeid vazhdon të jetë plotësisht operative dhe e aftë për të realizuar misionin, sëbashku me partnerët tanë kataras, në mënyrë që të sigurojnë mbrojtjen dhe stabilitetin në rajon”, deklaroi Sean Parnell, zëdhënës i Pentagonit. Amerikanët ishin të bindur se askush nuk do të guxonte për ta sulmuar këtë bazë, por kjo ndodhi, gjë që do të thotë se edhe superfuqitë kanë pikate tyre të dobëta të cilat në këtë luftë po i shfrytëzon Irani.
*https://www.oslobodjenje.ba/dosjei/kolumne/duro-kozar-vojni-resursi-slabe-sad
Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
