Një format i kufizuar konsultimesh i udhëhequr nga SHBA-ja, pa Francën, Britaninë dhe vendet baltike, ngre shqetësime mbi rrezikun e krijimit të ndarjeve të reja brenda Aleancës.
Shtetet e Bashkuara po zhvillojnë në Poloni një takim me disa aleatë evropianë të NATO-s, në një përpjekje për të diskutuar kapacitetet e mbrojtjes dhe të ardhmen e rolit evropian në sigurinë e kontinentit.
Takimi drejtohet nga Elbridge Colby, zyrtari amerikan përgjegjës për politikën e mbrojtjes, dhe përfshin Poloninë, Gjermaninë, Holandën, Suedinë dhe Finlandën. Norvegjia ka marrë pjesë në takimet e mëparshme të këtij formati, të njohur si “Bergen Group”.
Formati nuk është një mbledhje zyrtare e NATO-s, ndërsa autoritetet estoneze kanë theksuar se vendimet e Aleancës merren në strukturat e saj përkatëse dhe se konsultimet në grupe më të vogla janë të mundshme mes aleatëve.
Franca, Britania dhe Baltiku jashtë takimit
Ajo që ka tërhequr më shumë vëmendje është përbërja e grupit.
Britania e Madhe, Franca, Estonia, Letonia dhe Lituania nuk janë ftuar në takimin e Polonisë. Mungesa e tyre ngre pikëpyetje mbi kriteret e përzgjedhjes dhe peshën që mund të marrin formate të tilla në diskutimet e ardhshme për sigurinë evropiane.
Përjashtimi i vendeve baltike është veçanërisht i ndjeshëm për shkak të pozitës së tyre në krahun lindor të NATO-s dhe ekspozimit ndaj kërcënimeve të sigurisë nga Rusia dhe Bjellorusia.
Pjesëmarrësit e formatit kanë argumentuar se grupi nuk synon të ndajë NATO-n, por të zhvillojë propozime që më pas mund të diskutohen nga e gjithë Aleanca.
“NATO 3.0” dhe rishpërndarja e barrës
Takimi zhvillohet në një kohë kur Uashingtoni po kërkon që Evropa të marrë një rol më të madh në mbrojtjen e kontinentit.
Colby e ka lidhur këtë proces me konceptin “NATO 3.0”, një model i promovuar nga SHBA-ja ku aleatët evropianë marrin drejtimin e mbrojtjes konvencionale të Evropës, ndërsa Uashingtoni redukton gradualisht disa prej kapaciteteve që tradicionalisht ka vënë në dispozicion të Aleancës. Sipas Euronews, në këtë diskutim përfshihen edhe kapacitete si bombarduesit, nëndetëset dhe personeli amerikan.
Kjo e vendos takimin e Polonisë në një debat më të gjerë mbi të ardhmen e NATO-s: jo vetëm sa duhet të shpenzojnë aleatët evropianë për mbrojtjen, por edhe si do të ndahet në të ardhmen pesha ushtarake mes Evropës dhe SHBA-së.
NATO, ndërkohë, ka minimizuar rëndësinë e formatit, duke theksuar se takimet e aleatëve në grupe më të vogla nuk janë të pazakonta.
Megjithatë, mungesa e Francës, Britanisë dhe vendeve baltike e bën përbërjen e këtij grupi një çështje politike, veçanërisht në një moment kur po përcaktohet arkitektura e ardhshme e sigurisë evropiane.
© 2026 Argumentum
