Propozimet për modelet e reja të pranimit në BE për Ballkanin Perëndimor, të cilat do të përfshinin integrimin gradual të vendeve para anëtarësimit të plotë, ishin në fokus të diskutimit “Integrimi në BE i Ballkanit Perëndimor: Si të ringjallni një proces ngecjeje?”, Organizuar nga Instituti Aspen Gjermani të Mërkurën.
Sipas Gerald Knaus, Kryetar Themelues i Iniciativës Evropiane të Stabilitetit, Ballkanit Perëndimor duhet t’i ofrohet një qëllim tërheqës i përkohshëm – anëtarësimi në tregun e vetëm – në mënyrë që ndikimi i BE -së në rajon të rikthehet. Ai kujtoi se, në vitet 1990, qarqe si Austria dhe Finlanda u lejuan së pari të bashkoheshin me tregun e vetëm përmes Zonës Ekonomike Evropiane para se të bëheshin anëtare të plota.
Knaus iu bashkua diskutimit nga Turqia, duke theksuar se ndikimi i BE -së në atë qark ishte shumë i kufizuar, një nga arsyet që qytetarët dhe elitat politike kishin pushuar së besuari se pranimi në BE do të ndodhte.
“Turqia ka negociuar më gjatë – ne duhet të kemi ndikimin më të madh në Turqi, por nuk e bëjmë,” tha Knaus.
Ai shtoi se situata në Ballkanin Perëndimor ishte e ngjashme dhe se ndikimi i BE -së në rajon nuk bazohet në paratë e marra nga vendet, por në lidhje me udhëheqësit që besojnë në një rrugë realiste për anëtarësim, gjë që i bëri të vlefshme edhe reformat e vështira
Knaus argumentoi se ofrimi i anëtarësimit të rajonit në tregun e vetëm do të rikthente ndikimin e BE -së mbi sundimin e ligjit, sepse vendet do të duhej të tregonin një histori historike për t’u bërë anëtare gjithashtu, dhe nuk do të ishin në gjendje të gëzonin më përfitimet nëse do të kishte prapambetje.
“Turqia u kthye në rreth të plotë, ndërsa negocionte me BE, dhe ekziston rreziku që kjo të ndodhë në Ballkanin Perëndimor,” përfundoi Knaus, duke shtuar se arsyeja pse, pas viteve 1990, nuk ka pasur një konflikt tjetër në Ballkan, ndryshe nga Kaukazi, ishte perspektiva e anëtarësimit në BE.
Simonida Kacarska, Drejtore e Institutit të Politikave Evropiane në Shkup (EPI) dhe Anëtare e Rrjetit Think for Europe (TEN), u pajtua se kishte nevojë të mendohej jashtë kutisë dhe se, ndërsa disa propozime mund të tingëllojnë drastike, përshtatjet më të vogla , vlerësoi ajo, nuk kishte punuar.
“Ndjenja është se ne jemi të mbërthyer. Njëzet vjet në aspektin historik nuk është aq shumë, por nëse vërtet po e jetoni atë, është një proces i gjatë, ”tha Kacarska.
Ajo dhe kolegët e saj nga rrjeti TEN po propozojnë një anëtarësim në faza, ose një integrim të diferencuar, të Ballkanit Perëndimor në BE.
“Me propozimin tonë, ne po përpiqemi të merremi me disa nga pikëpyetjet e brendshme që ne e dimë se disa nga Anëtarët i kanë, por për çdo propozim, hapi fillestar është vullneti politik,” tha Kacarska.
Sabine Stöhr, Drejtore për Kornizën Financiare të BE -së dhe Politikat e BE -së në Zyrën Federale të Jashtme Gjermane, komentoi propozimin e hyrjes së Ballkanit Perëndimor në tregun e vetëm përpara se të bëheshin anëtarë të plotë, duke vlerësuar se ai nuk do të ishte mjaft tërheqës.
“Nëse duhet të ketë një karotë vërtet të madhe, atëherë nuk jam aq i sigurt se ky qëllim i përkohshëm e bën punën,” tha Stöhr, duke shtuar më vonë se ishte një iluzion që të gjashtë qarqet e BB -së do të ishin gati për t’u bashkuar me ZEE -në ne te njejten kohe.
Ajo, megjithatë, shtoi se ishte në favor të integrimit të Ballkanit Perëndimor në aspektet ekonomike të Bashkimit aty ku ishte e mundur.
“Pra, unë nuk kam përgjigjen – stimuli për një ndryshim të vërtetë duhet të vijë nga brenda qarqeve dhe pastaj me shpresë se ne mund ta mbështesim atë në kanalin në drejtimet e duhura,” tha Stöhr.
Ajo gjithashtu vuri në dukje nevojën për të udhëhequr dialogun më strategjik në BE se pse i duhej Ballkani Perëndimor, i reformuar dhe demokratik, në BE. Nga ana tjetër, ajo argumentoi se nuk ishte kundërshtimi i Shteteve Anëtare që ishte shkaku kryesor për zvarritjen e zgjerimit, por mungesa e përparimit në bazat në rajon.
Michela Matuella, Ushtruese detyre e Drejtorit për Ballkanin Perëndimor, DG NEAR në Komisionin Evropian, gjithashtu vlerësoi se ekziston rreziku që hapat e përkohshëm të kuptohen në lidhje me uljen e ambicies dhe alternativës ndaj anëtarësimit të plotë.
Ajo vuri në dukje se Komisioni Evropian ka punuar për të vënë reformat e sundimit të ligjit para dhe në qendër në vitet e fundit, me anëtarësimin e plotë në BE si qëllim, dhe ndërsa ritmi nuk ishte i kënaqshëm, disa reforma janë zbatuar.
Matuella tha gjithashtu se shumë nga ato që Knaus dhe Kacarska kishin propozuar ishte në metodologjinë e re të zgjerimit, e cila siguron mundësinë e shoqërimit të Ballkanit Perëndimor në disa nga politikat e BE -së. Metodologjia, tha Matuella, ende nuk ka filluar të zbatohet plotësisht.
/EWB-Argumentum.al
