Ministri i Punëve të Jashtme të Turqisë, Hakan Fidan në lidhje me negociatat që vazhdojnë midis Rusisë dhe Ukrainës tha se “Pritshmëria jonë është se do të ketë një raund tjetër. Sepse të dyja palët e shohin se bashkimi sjell dobi”, transmeton Anadolu.
Ministri Fidan iu përgjigj pyetjeve të Mücahit Eker lidhur me rendin e ditës në kanalin TRT Haber.
Fidan deklaroi se “Qëndrimi i Turqisë ka qenë i njëjtë që nga fillimi i luftës Rusi-Ukrainë, se nuk dëshiron luftë në rajon dhe se ata përballen me një luftë që ka për pasojë vdekjen dhe plagosjen e më shumë se 1 milion njerëzve, shkatërrimin e qyteteve të mëdha dhe ‘paralizimin’ e ekonomisë rajonale”.
“Lufta është pothuajse në vitin e katërt. Nuk ka vetëm dy vende, por edhe vende të tjera që janë renditur pas dy vendeve duke marrë anë. Kjo po shndërrohet në një luftë më globale. Pikërisht për këtë arsye ne kemi bërë përpjekjet tona për ta ndaluar këtë luftë që nga fillimi. Nuk do të jetë një luftë midis këtyre dy vendeve, por një luftë që do të ketë rrezikun e përhapjes globale me luftën e vendeve që marrin anë pas këtyre dy vendeve”, tha ai.
Kryediplomati turk tërhoqi vëmendjen për faktin se presidenti Recep Tayyip Erdoğan u ka bërë thirrje shpesh palëve për paqe dhe u kujtoi atyre se Turqia ka ndërmarrë iniciativa të tilla si Marrëveshja e Drithërave të Detit të Zi, bisedimet në mars 2022 dhe shkëmbimi i të burgosurve.
Fidan shtoi se pati një thirrje për armëpushim kur presidenti i SHBA-së, Donald Trump mori detyrën dhe se palët zbuluan qëllimet e tyre dhe se Turqia e nisi punën duke përdorur njohuritë dhe përvojën e saj të ndërmjetësimit ndërsa palët u takuan për herë të parë në Stamboll më 16 maj.
Pasi shpjegoi se një marrëveshje për shkëmbimin e të burgosurve u arrit gjatë bisedimeve më 16 maj, Fidan tha se palët premtuan të përgatisin punime mbi kushtet e armëpushimit dhe diskutuan se çfarë mund të bëhej në lidhje me një takim të mundshëm të udhëheqësve.
Fidan kujtoi se ai zhvilloi shumë takime të nivelit të lartë gjatë vizitave të tij në Moskë dhe Kiev. Ai shtoi se Turqia po punon për atë se çfarë lloj procesi duhet të ndiqet për arritjen e armëpushimit dhe paqes.
Në fjalën e tij, Fidan tha se palët erdhën të përgatitura për takimin e djeshëm dhe bisedimet u zhvilluan në një mjedis pozitiv dhe se u mor përsëri një vendim në lidhje me shkëmbimin e të burgosurve dhe këtë herë numri mund të jetë më shumë se 1.000.
Sipas tij, dokumentet në lidhje me kushtet e armëpushimit u paraqitën nga Rusia dhe Ukraina dhe se ato gjithashtu paraqitën perspektivat e tyre në lidhje me takimin e udhëheqësve. Fidan tha se u arrit një marrëveshje në lidhje me zhvillimin e një takimi sërish në procesin e ardhshëm.
- “Pritshmëria jonë është se do të ketë edhe një raund tjetër”
Në lidhje me pritshmëritë e tij nga bisedimet e ardhshme që mund të zhvillohen midis Rusisë dhe Ukrainës, Fidan tha se “Pritshmëria jonë është se do të ketë edhe një raund tjetër. Sepse të dyja palët e shohin se bashkimi sjell dobi”.
Ministri turk bëri të ditur se nuk ka patur debat të dhunshëm gjatë bisedimeve dhe se janë zhvilluar negociata të mira. “Kur merrni parasysh kushtet aktuale dhe mjedisin rrethues psikologjik si dhe psikologjinë e luftës, ishte vërtet një takim në nivelin më të mirë të mundshëm. Gjëja e rëndësishme është të mos largohemi nga kjo tryezë dhe të vazhdojmë qëndrimin ndaj armëpushimit dhe paqes në këtë tryezë. Kjo është këshilla jonë për palët. Nuk është nëse kjo tryezë duhet të jetë apo jo në Turqi. Por, këta miq duhet të mblidhen rreth një tryeze dhe të vazhdojnë të bisedojnë”, tha Fidan.
- “Nuk ka emër tjetër që tre udhëheqësit e njohin, i besojnë dhe mbështeten”
Lidhur me mundësinë e një takimi të mundshëm udhëheqësish që do të mbahet në Turqi, Fidan tha se presidenti Erdoğan ka thënë se do të ishte i lumtur të priste një takim të tillë.
“Sinqerisht, nuk ka emër tjetër që tre udhëheqësit në fjalë e njohin, i besojnë dhe mbështeten në të njëjtën kohë. Mund të ketë një vend, por nuk ka asnjë udhëheqës tjetër që ka demonstruar një qëndrim të tillë globalisht si një udhëheqës politik, që është testuar me beteja të ashpra për vite me radhë dhe që ka ndershmëri, besueshmëri dhe profesionalizëm të institucioneve që ai drejton”, theksoi Fidan.
Ai potencoi se gjatë vizitave të tij në Kiev dhe Moskë u përcolli udhëheqësve mesazhin e presidentit Erdoğan se është gati të priste një takim të tillë. Më tej Fidan tha se duhet të arrihen disa rezultate dhe duhet të përfundojnë përgatitjet para se udhëheqësit të takohen.
“Nëse ata (Rusia dhe Ukraina) takohen edhe disa herë, nëse çështja çohet në një pikë, do të jetë e pashmangshme që udhëheqësit të paraqiten përballë me njëri-tjetrin”, tha Fidan.
Duke vlerësuar qasjet e ndryshme ndaj luftës Rusi-Ukrainë, Fidan tha se kjo është një fushë që nuk e pranon qëndrimin strategjik të Rusisë, ngritjen ose prodhimin e një hegjemonie alternative.
Fidan shpjegoi se ndihma ushtarake dhe financiare e SHBA-së vazhdon brenda kuadrit të vendimeve të marra për të mbështetur Ukrainën gjatë mandatit të ish-presidentit të SHBA-së, Joe Biden, por se afati i këtyre do të përfundojë brenda pas disa muajsh.
Shefi i diplomacisë turke tërhoqi vëmendjen mbi faktin se mund të kalohet në një fazë tjetër lidhur me luftën me vendimet që do të merren nga Trumpi pas përfundimit të kësaj ndihme. Fidan tha se ka biseduar në telefon me përfaqësuesin special të presidentit amerikan Donald Trump, Steve Witkoff dhe sekretarin amerikan të shtetit, Marco Rubio për çështjet Rusi-Ukrainë, Iranin dhe Rripin e Gazës.
Fidan theksoi se me Rubion diskutuan për pikëpamjet e Turqisë mbi dy takimet e fundit midis Rusisë dhe Ukrainës dhe se homologu i tij amerikan ka ndarë pikëpamjet e tij dhe se bashkëpunimi në këtë drejtim do të vazhdojë./AA
