Nga një sulm terrorist që tronditi Izraelin, te një luftë që ndryshoi fytyrën e Gazës dhe riformësoi Lindjen e Mesme
Më 7 tetor 2023, Lindja e Mesme hyri në një nga kapitujt më të përgjakshëm të historisë së saj moderne. Në orët e para të mëngjesit, Hamasi dhe grupe të tjera të armatosura palestineze nisën një sulm të koordinuar ndaj Izraelit, duke depërtuar përtej kufirit nga Gaza, duke goditur komunitete civile dhe duke marrë pengje.
Më shumë se 1,200 njerëz u vranë dhe 251 u morën peng dhe u dërguan në Gaza. Sulmi, i cili përfshiu vrasje të civilëve në shtëpitë e tyre dhe në festivalin muzikor Nova, u dënua gjerësisht ndërkombëtarisht për vrasjen e civilëve dhe marrjen e pengjeve dhe u përshkrua si akt terrorist nga zyrtarë dhe institucione të ndryshme ndërkombëtare.
Ishte dita më vdekjeprurëse në historinë e Izraelit dhe momenti që ndryshoi gjithçka.
Për Izraelin, 7 Tetori mbeti trauma themeluese e një lufte të re. Një sulm që shkatërroi ndjenjën e sigurisë së një vendi të ndërtuar mbi idenë se kufijtë dhe ushtria e tij mund ta mbronin popullsinë nga një kërcënim i tillë.
Përgjigjja izraelite erdhi menjëherë dhe me një shkallë force të paprecedentë në Gaza.
Ajo që nisi si një operacion ushtarak për shkatërrimin e kapaciteteve të Hamasit dhe kthimin e pengjeve u shndërrua në një luftë të gjatë, në të cilën bombardimet ajrore, operacionet tokësore dhe zhvendosja masive e popullsisë e transformuan territorin e vogël bregdetar.
Tre vjet më pas, bilanci është i jashtëzakonshëm.
Sipas të dhënave më të fundit të autoriteteve shëndetësore në Gaza, më shumë se 74,000 palestinezë janë vrarë që nga fillimi i luftës. Shifrat nuk bëjnë dallim mes civilëve dhe luftëtarëve, por agjencitë e OKB-së dhe organizatat humanitare i përdorin gjerësisht këto të dhëna për dokumentimin e viktimave.
Pothuajse e gjithë popullsia e Gazës është zhvendosur të paktën një herë. Qytete dhe lagje të tëra janë shndërruar në rrënoja, ndërsa mungesa e strehimit, ushqimit, ujit dhe shërbimeve bazë ka krijuar një krizë humanitare me përmasa të jashtëzakonshme.
Kështu, 7 Tetori nuk mund të kuptohet vetëm përmes një date.
Ai është bërë një vijë ndarëse mes dy Lindjeve të Mesme. Asaj para sulmit dhe asaj që erdhi më pas.
Nga hakmarrja te një luftë rajonale
Në muajt që pasuan, konflikti nuk mbeti vetëm brenda kufijve të Izraelit dhe Gazës.
Hezbollahu hapi frontin verior kundër Izraelit nga Libani. Irani dhe Izraeli hynë në përballje gjithnjë e më të drejtpërdrejtë. Houthit në Jemen sulmuan anije në Detin e Kuq, duke ndërthurur luftën në Gaza me sigurinë e një prej korridoreve më të rëndësishme tregtare të botës.
Lufta e Gazës u bë kështu një konflikt me pasoja për të gjithë rajonin.
SHBA u përfshi gjithnjë e më shumë në mbështetjen e Izraelit, ndërsa përplasja mes Izraelit dhe Iranit kaloi nga lufta indirekte në përballje të drejtpërdrejta.
Në këtë kuptim, 7 Tetori nuk ishte vetëm fillimi i një lufte Izrael–Hamas. Ai u bë katalizator i një riorganizimi më të gjerë strategjik të Lindjes së Mesme.
Gaza: kostoja njerëzore e luftës
Por ndërsa konflikti zgjerohej dhe merrte përmasa rajonale, kostoja e tij mbeti mbi të gjitha njerëzore.
Në Gaza, tre vite luftë kanë sjellë dhjetëra mijëra viktima, humbjen e familjarëve, shkatërrimin e banesave dhe infrastrukturës, zhvendosje të përsëritura dhe një krizë të thellë humanitare. Për miliona palestinezë, lufta ka ndryshuar rrënjësisht jetën e përditshme dhe ka lënë pas një territor që përballet me nevoja të jashtëzakonshme për strehim, ushqim, shërbime shëndetësore dhe rindërtim.
Në Izrael, 7 Tetori mbetet një traumë kombëtare. Përtej humbjes së jetëve, sulmi la pas familje të copëtuara, komunitete të tronditura dhe një ndjenjë të thellë pasigurie që vazhdon të ndikojë shoqërinë izraelite. Çështja e pengjeve dhe kthimi i tyre, të gjallë ose të vdekur, e ka mbajtur të hapur plagën e asaj dite.
Tre vite më pas, bilanci i konfliktit shtrihet përtej numrit të viktimave. Ai përfshin një Gaza të shkatërruar, një shoqëri izraelite të traumatizuar dhe një Lindje të Mesme të ndryshuar nga një luftë që nisi më 7 tetor 2023 dhe që ende kërkon një zgjidhje politike të qëndrueshme.
Trump dhe përpjekja për t’i dhënë fund luftës
Pas dy vitesh luftë, një kthesë diplomatike erdhi nën administratën e Donald Trump.
Marrëveshja e armëpushimit e vitit 2025 synoi të ndalte luftimet, të siguronte lirimin e pengjeve dhe të hapte rrugën për një fazë të re politike dhe humanitare në Gaza.
Në vitin 2026, plani amerikan u zgjerua drejt një udhërrëfyesi më të gjerë për të ardhmen e territorit, duke përfshirë një qeverisje të re palestineze, çarmatosjen e Hamasit, tërheqjen graduale të forcave izraelite dhe vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizuese. Në korrik 2026 u njoftua një marrëveshje që vendoste çarmatimin e Hamasit, tërheqjen izraelite dhe krijimin e një mekanizmi ndërkombëtar të sigurisë në qendër të fazës së ardhshme të procesit. Marrëveshja u mbështet nga përpjekjet ndërmjetësuese të Egjiptit, Katarit dhe Turqisë.
Por armëpushimi nuk ka prodhuar ende paqe të plotë.
Edhe pas marrëveshjes, sulmet izraelite kanë vazhduar dhe më shumë se 1,400 palestinezë janë vrarë që nga armëpushimi i tetorit 2025, sipas autoriteteve shëndetësore në Gaza. Izraeli thotë se operacionet synojnë militantë dhe se Hamasi ka tentuar të riorganizojë kapacitetet e tij ushtarake; Hamasi i mohon këto akuza dhe e akuzon Izraelin për shkelje të marrëveshjes.
Këtu ndodhet edhe nyja më e vështirë e planit të Trumpit, çarmatosja e Hamasit, tërheqja izraelite dhe rindërtimi i Gazës janë të gjitha të lidhura me njëra-tjetrën, por palët nuk bien dakord se cili duhet të vijë i pari.
Marrëveshja e ndërmjetësuar nga administrata Trump ka hapur një dritare të re diplomatike, por faza e ardhshme është shumë më e vështirë se armëpushimi, kush do ta qeverisë Gazën, kush do të garantojë sigurinë, çfarë do të ndodhë me Hamasin dhe si do të financohet rindërtimi.
Këto janë çështje që nuk mund të zgjidhen vetëm me forcë ushtarake dhe as vetëm përmes diplomacisë. Para së gjithash, nevojiten paqja dhe pajtimi, si baza për një të ardhme të qëndrueshme për izraelitët dhe palestinezët.
© 2026 Argumentum
