Gjermania dhe Polonia shënuan të mërkurën në Berlin 35-vjetorin e traktatit të tyre historik të miqësisë, në kuadër të një forumi ku disa objekte historike u rikthyen në Varshavë, dekada pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.
Ngjarja në kryeqytetin gjerman u zhvillua vetëm pak orë përpara se ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, të nënshkruante në Varshavë një marrëveshje mbrojtjeje me aleatin e NATO-s.
Forumi Gjermano-Polak mblodhi 700 pjesëmarrës në Berlin, përfshirë ministrin e Jashtëm gjerman Johann Wadephul dhe homologun e tij polak Radosław Sikorski.
“Duke pasur parasysh historinë tragjike të shekullit XX, ne mbajmë një përgjegjësi të veçantë për rajonin dhe kontinentin tonë si aleatë në NATO dhe partnerë në Bashkimin Evropian,” tha Wadephul.
Ai bëri thirrje për zgjerimin e infrastrukturës ndërkufitare dhe të lidhjeve të transportit, duke theksuar se ato ndihmojnë kontaktet mes njerëzve, ekonominë dhe, nëse është e nevojshme, edhe mbrojtjen.
“Së bashku, Gjermania dhe Polonia përbëjnë shtyllën kurrizore të mbrojtjes evropiane dhe të parandalimit të NATO-s ndaj kërcënimit rus,” shtoi ai. “Kush investon në linjat hekurudhore gjermano-polake, investon gjithashtu në miqësi dhe mbrojtje.”
Sikorski vuri në dukje se investimet dhe blerjet polake në Gjermani janë në rritje.
Ish-ambasadori nderohet ndërsa kthehet një unazë e artë
Janusz Reiter, ambasadori i parë i Polonisë post-komuniste në Berlin, u nderua në forum për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në mirëkuptimin gjermano-polak.
Gjithashtu u vlerësua Qendra e Bashkëpunimit Frankfurt-Słubice për punën e saj arsimore në të dy anët e lumit Oder, i cili formon kufirin mes dy vendeve.
Në forum, Gjermania dorëzoi edhe një unazë historike që i përkiste monarkisë polake dhe ishte grabitur gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ministrja polake e Kulturës, Marta Cienkowska, ishte e pranishme për ta marrë atë.
Unaza prej ari, e zbukuruar me një diamant 3.5 karatësh, daton në shekullin XVI dhe besohet se i përkiste Mbretit Sigismund I të dinastisë Jagiellon.
“Tetëdhjetë vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, pasuria kulturore e grabitur gjatë luftës dhe pushtimit mund t’i kthehet Polonisë falë bashkëpunimit të ngushtë me institucionet kujdestare dhe autoritetet polake,” tha Wadephul.
Unaza ishte dërguar nga Varshava në fshatin Sienawa pak para pushtimit gjerman të Polonisë në vitin 1939. Atje, trupat gjermane grabitën koleksionin. Në vitin 1963, ajo iu dhurua një muzeu në Pforzheim, pranë Shtutgartit.
Kryebashkiaku i Pforzheimit, Peter Boch, e përshkroi kthimin e saj si një akt përgjegjësie historike.
“E shohim këtë hap si një shenjë respekti dhe miqësie ndaj fqinjëve tanë polakë,” tha ai.
Një dorëshkrim mesjetar që përmban pjesë të himnit të vjetër polak “Gaude Mater Polonia” po ashtu do të rikthehet në Poloni nga Fondacioni i Trashëgimisë Kulturore Prusiane në Berlin.
Gjithashtu u kthyen modele trenash dhe aksesorë që i përkisnin Muzeut të Transportit të Varshavës dhe që ishin grabitur prej tij në vitin 1940, pasi u identifikuan në koleksionet e Muzeut Gjerman të Teknologjisë në Berlin.
Agjitatori i ekstremit të djathtë ndalohet nga policia
Marrëdhëniet gjermano-polake janë përmirësuar ndjeshëm në dekadat e fundit, por çështja e reparacioneve për krimet e luftës të Gjermanisë gjatë Luftës së Dytë Botërore mbetet ende një pikë mosmarrëveshjeje mes Berlinit dhe Varshavës.
Vlerësohet se rreth 5 milionë polakë u vranë nga Gjermania naziste gjatë luftës, përfshirë rreth 3 milionë hebrenj polakë në Holokaust.
Në dhjetor, Bundestagu, dhoma e ulët e parlamentit gjerman, miratoi një mocion për krijimin e një memoriali të përhershëm në Berlin për viktimat polake të Luftës së Dytë Botërore.
Ky vendim erdhi pasi në qershor të vitit të kaluar u përurua një gur përkujtimor i përkohshëm pranë Kancelarisë Federale në Berlin, në nderim të viktimave.
Të martën, agjitatori polak i ekstremit të djathtë Robert Bakiewicz shkaktoi polemika në Berlin pasi tentoi të vendoste një kryq në vendin ku do të ngrihet memoriali i ardhshëm, pa miratimin e policisë.
Sipas raportimeve, gjashtë persona u ndaluan nga policia.
Pistorius udhëton drejt Varshavës
Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, pritet të nënshkruajë të mërkurën në Varshavë marrëveshjen gjermano-polake të mbrojtjes.
Sipas qeverisë gjermane, marrëveshja thekson integrimin e të dy vendeve në NATO dhe BE, si dhe riafirmon angazhimin për ndihmë të ndërsjellë.
Të dy vendet synojnë gjithashtu të bashkëpunojnë më ngushtë në zhvillimin e kapaciteteve ushtarake dhe në industrinë e mbrojtjes. Janë planifikuar edhe stërvitje të përbashkëta.
Përfaqësuesi i qeverisë gjermane për marrëdhëniet me Poloninë, Knut Abraham, tha se marrëveshja është “një sinjal shumë i rëndësishëm i bashkëpunimit gjithnjë e më të ngushtë në sferën ushtarake, por edhe në politikën e sigurisë në përgjithësi”.
Ai deklaroi për radion publike gjermane Deutschlandfunk se marrëveshja do të nënvizojë detyrimet për ndihmë të ndërsjellë që të dy vendet kanë marrë përsipër përmes NATO-s dhe Bashkimit Evropian.
Abraham shtoi se marrëdhëniet gjermano-polake vazhdojnë të ndikohen fort nga pushtimi gjerman gjatë Luftës së Dytë Botërore.
“Edhe pse është arritur përparim i jashtëzakonshëm në dekadat e fundit, historia është ajo që e bën këtë marrëdhënie unike,” tha politikani konservator në një intervistë për transmetuesin publik ARD.
Këto zhvillime përkojnë me 35-vjetorin e Traktatit Gjermano-Polak të Fqinjësisë së Mirë dhe Bashkëpunimit Miqësor, të nënshkruar në vitin 1991, i cili forcoi marrëdhëniet mes Polonisë post-komuniste dhe Gjermanisë së sapo ribashkuar.
/DPA-Argumentum.al
