Kryeministri maqedonas Zoran Zaev ka uruar 24 majin, Ditën e Edukatorëve Gjithë-Sllovene që përkujtojnë veprën epokale të vëllezërve të shenjtë Kirili dhe Metodi.
Cirili (i lindur Konstandin, 826–869) dhe Metodi (815–885) ishin dy vëllezër dhe teologë dhe misionarë të krishterë bizantinë. Për punën e tyre duke ungjillizuar sllavët, ata njihen si “Apostujt e Sllavëve”. Ata shpiken alfabetin glagolitik, alfabetin e parë të përdorur për të transkriptuar sllavishten e vjetër të kishës. Pas vdekjes së tyre, nxënësit e tyre vazhduan punën e tyre misionare midis sllavëve të tjerë. Të dy vëllezërit nderohen në Kishën Ortodokse Lindore si shenjtorë me titullin “të barabartë me-apostujt”. Në 1880, Papa Leo XIII prezantoi festën e tyre në kalendarin e Kishës Katolike Romake. Në 1980, Papa Gjon Pali II i shpalli ata shenjtorë bashkë-mbrojtës të Evropës.
Falë misionit të tyre civilizues mbi themelin e të cilit është krijimi i alfabetit të parë – glagoliti, më vonë pasuesit e tyre, dhe mes tyre Shën Klementi i Ohrit, do të krijojnë cirilikën si bazë për standardizimin e gjuhës dhe shkronjës maqedonase, falë të cilave populli maqedonas, por edhe popujt e tjerë sllavë u lejuan të hynin me besim në skenën e civilizimit botëror.
Me rastin e 24 majit, Dita e Edukatorëve Gjithë-Sllovene – Shën Kirili dhe Metodi, me delegacionin qeveritar vendosëm lule të freskëta në kampusin e Universitetit ′ ′ Shën Kirili dhe Metodi ”, thote kryeministri Zaev.
Me vendosjen e luleve para monumentit të vëllezërve të shenjtë, mbrojtës të universitetit të parë shtetëror në Shkup, shënon misionin iluminist dhe rolin e jashtëzakonshëm, që vëllezërit Kiril dhe Metodi kanë në historinë dhe kulturën e Evropës, botës dhe Veriut Maqedonisë, dhe u shprehën përmes misionit të tyre midis misionit të tyre popujt sllavë në shekullin IX.
Për kuptimin e jashtëzakonshëm të misionit të Vëllezërve të Shenjtë flet fakti që sot ata janë mbrojtës të Evropës, një njohje e dhënë nga Vatikani, në mënyrë që të theksohet kuptimi i tyre për unitetin e popujve evropianë, motoja kulturore e të cilëve është – Unike në larmi. Gëzuar dhe i përjetshëm 24 maji, Dita e Edukatorëve Gjithë-Sllovene – Vëllezërit e Shenjtë Kirili dhe Metodi!
Presidenti Stevo Pendarovski sot dërgoi urim me rastin e shënimit të 24 Majit, Ditës së iluministëve mbarësllovenë Shën Cirili dhe Metodi.
“Sot, më 24 maj, ne në Republikën e Maqedonisë së Veriut, bashkë me popujt tjerë të rajonit folës sllovenë, e festojmë veprën e iluministëve mbarësllovenë, vëllezërve të shenjtë Cirili dhe Metodi. Shën Cirili thotë se ‘pa libër të gjithë popujt janë të zhveshur’ dhe të nënshtruar në asimilim dhe zhdukje. Duke e krijuar alfabetin e parë të shkruar sllavo – glagolicën dhe duke e përkthyer Letrën e shenjtë dhe tekstet e tjera kishtare dhe të shenjta në gjuhën e vjetër sllavishte, vëllezërit e shenjtë hapën pikëpamje të reja arsimore, shpirtërore dhe kulturore për popujt sllav në Evropës”, shkruan Pendarovski.
Theksoi se me këtë Shën Cirili dhe Metodi popujve sllovenë ua kanë dhënë çelësin për vetidentifikim dhe vetëvendosje përgjatë shekujve. Pendarovski shtoi se duke i mbrojtur të drejtën fundamentale të popujve sllovenë në gjuhën dhe shkrimin e tyre, Shën Cirili dhe Metodi kanë luftuar edhe për dinjitet të dallimeve si vlerë thelbësore evropiane.
“Gjuha maqedonase, si edhe çdo gjuhë tjetër sllave, është degë e drurit të mbjellë nga Shën Cirili dhe Metodi dhe nxënësit e tyre, në mesin e të cilëve edhe Shën Klimenti i Ohrit dhe Shën Naumi i Ohrit. Se çfarë fryte do të vjelim varët nga ajo se sa do të investojmë në degën tonë maqedonase të drurit të gjuhës sllave. Ky është detyrim i yni drejtë gjeneratave të mëparshme dhe të ardhshme por edhe kontribut i yni drejtë hapësirës evropiane kulturore, mbarësllovene dhe iluministe!”, shkroi Pendarovski në urim.
Kryetari I Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Talat Xhaferi, në emër të tij dhe në emër të deputetëve dërgoi urim me rastin e 24 Majit, Ditës së iluministëve mbarësllovenë, vëllezërve të shenjtë Cirili e Metodi.
“Puna dhe veprat e vëllezërve të shenjtë Cirili e Metodi konsiderohen kontribut me rëndësi të madhe për shkencën dhe kulturën botërore. Veprat e tyre në të cilat është investuar shumë punë, dashuri dhe përkushtim e tejkalojnë kornizën kohore dhe hapësirën dhe kanë rëndësi shekullore. Alfabeti, gjuha, rëndësia, shkenca dhe vlera e fjalës janë gjëra të cilat janë çmueshme, si për një popull, ashtu edhe për secilin individ. Trashëgimia e tyre nuk janë vetëm veprat e tyre dhe puna por edhe vlerat e vendosura sipas të cilave jetuan dhe I lane. Ju dëshiroj me mature dhe me respect ndaj veprës dhe personalitetit të tyre ta kultivoni atë trashëgimi”, tha Xhaferi
/argumentum.al
