Vdekja e një punonjëseje në një institut kërkimor kundër murtajës në Siberi ka shkaktuar masa karantine dhe vëmendje ndërkombëtare. Autoritetet ruse thonë se nuk ka raste të konfirmuara të murtajës, ndërsa OBSH e vlerëson rrezikun për popullsinë e përgjithshme si të ulët.
Një rast i pazakontë shëndetësor në qytetin rus të Irkutskut ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare pas vdekjes së një punonjëseje 28-vjeçare të një instituti që merret me studimin e murtajës dhe patogjenëve të tjerë të rrezikshëm.
Darya Shipilova, punonjëse e Institutit Kërkimor Kundër Murtajës të Siberisë dhe Lindjes së Largët, u sëmur në fund të shtatorit dhe vdiq më 2 tetor në një spital në Shelekhov, pranë Irkutskut.
Autoritetet ruse kanë deklaruar se ajo vdiq nga “pneumoni me etiologji të panjohur” dhe se nuk është gjetur ndonjë lidhje mes sëmundjes së saj dhe punës në institut. Megjithatë, rasti ka shkaktuar një reagim të gjerë epidemiologjik, përfshirë karantinimin ose monitorimin e rreth 200 personave që kishin pasur kontakt me të.
Çfarë ndodhi?
Sipas raportimeve të mediave ruse dhe ndërkombëtare, rrethanat e sakta të sëmundjes së Shipilovës mbeten të paqarta.
Disa raportime kanë përmendur mundësinë e një incidenti laboratorik, përfshirë pretendimin se ajo mund të ketë thyer një epruvetë që përmbante baktere të rrezikshme. Autoritetet ruse e kanë mohuar këtë version dhe Rospotrebnadzor ka deklaruar se komisionet e posaçme nuk kanë gjetur prova për ndonjë aksident me mikroorganizma patogjenë në institut.
Në media janë përmendur edhe versione të tjera mbi vendin ku mund të jetë ekspozuar ndaj infeksionit, përfshirë një udhëtim pune. Deri tani, nuk ka prova publike që konfirmojnë ndonjërin prej këtyre skenarëve.
Një deklaratë fillestare e guvernatorit të Buryatias, Alexei Tsydenov, ku ai sugjeroi se gruaja mund të kishte vdekur nga murtaja, shtoi pasigurinë rreth rastit. Autoritetet federale ruse më pas theksuan se diagnoza e konfirmuar ishte pneumoni me shkak të panjohur.
Karantina dhe masat në Irkutsk
Pavarësisht mungesës së një rasti të konfirmuar të murtajës, autoritetet ndërmorën masa të gjera parandaluese.
Rreth 189–200 persona që kishin pasur kontakt me Shipilovën u vendosën nën vëzhgim ose karantinë. Më shumë se 60 kolegë të saj u izoluan brenda institutit për disa ditë, ndërsa masa kufizuese u vendosën edhe në disa spitale të Irkutskut dhe në një maternitet.
Sipas autoriteteve lokale, një pjesë e personave të karantinuar tashmë janë liruar dhe deri tani nuk janë identifikuar raste të reja të murtajës.
Reuters raportoi më 6 tetor se Rospotrebnadzor tha se nuk kishte pasur raste të sëmundjeve infektive mes stafit të institutit gjatë dhjetë ditëve të fundit dhe se testimet nuk kishin zbuluar te Shipilova mikroorganizma që lidheshin me punën e saj.
A ka murtajë në Irkutsk?
Deri tani, nuk ka një rast të konfirmuar të murtajës në qytet.
Rusia i ka komunikuar Organizatës Botërore të Shëndetësisë se nuk është regjistruar asnjë rast i murtajës në Irkutsk dhe se personat që kanë pasur kontakt me Shipilovën janë identifikuar dhe testuar. Sipas informacionit të përcjellë nga OBSH, testet e tyre për patogjenë të rrezikshëm kanë rezultuar negative.
Megjithatë, Reuters vuri në dukje se nuk ishte e qartë nëse kjo nënkupton se vetë Shipilova është testuar përfundimisht për murtajë dhe nëse sëmundja është përjashtuar përfundimisht si shkak i vdekjes së saj.
Çfarë thotë OBSH?
Organizata Botërore e Shëndetësisë po komunikon me autoritetet ruse dhe po monitoron situatën.
Zëdhënësi i OBSH-së, Christian Lindmeier, tha më 6 tetor se kontaktet e Shipilovës ishin identifikuar dhe po monitoroheshin dhe se deri atëherë asnjëri nuk kishte shfaqur simptoma.
Vlerësimi fillestar i OBSH-së e vendos rrezikun shëndetësor nga mesatar në të ulët për Irkutskun, të ulët për Rusinë në tërësi dhe shumë të ulët për rajonin evropian të OBSH-së.
OBSH gjithashtu nuk ka raportuar deri tani shenja të një transmetimi më të gjerë.
Pse murtaja pneumonike është shqetësuese?
Murtaja shkaktohet nga bakteri Yersinia pestis. Forma pneumonike prek mushkëritë dhe mund të transmetohet nga një person te tjetri përmes grimcave respiratore.
Sëmundja mund të jetë fatale nëse nuk trajtohet shpejt, por antibiotikët janë efektivë kur trajtimi nis në kohë. Sipas ekspertëve të cituar nga mediat ndërkombëtare, murtaja pneumonike ka një periudhë të shkurtër inkubimi, çka e bën monitorimin e kontakteve veçanërisht të rëndësishëm.
Siberia është gjithashtu një zonë ku murtaja është e pranishme në mënyrë natyrore, kryesisht te kafshët e egra dhe pleshtat që i infektojnë ato. Rastet njerëzore janë të rralla.
Si po reagojnë Rusia dhe SHBA?
Kremlini ka kërkuar që publiku të mbështetet te informacionet e autoriteteve shëndetësore dhe të mos ndjekë spekulimet.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, tha se Rospotrebnadzor po e menaxhon situatën dhe se autoritetet do të japin informacion shtesë nëse do të ketë zhvillime të reja.
Në Shtetet e Bashkuara, Sekretari i Shtetit Marco Rubio tha se Uashingtoni po e ndjek situatën nga afër dhe se Rusia duhet të ndajë më shumë informacion me komunitetin ndërkombëtar.
Presidenti Donald Trump deklaroi më herët se SHBA-ja ishte e gatshme të ndihmonte nëse Rusia do të kishte nevojë për asistencë. Kremlini e mirëpriti ofertën për ndihmë.
Çfarë pritet më tej?
Autoritetet do të vazhdojnë monitorimin e kontakteve dhe hetimin epidemiologjik për të përcaktuar shkakun e sëmundjes dhe të vdekjes së Shipilovës.
Për momentin, nuk ka prova që sugjerojnë një shpërthim të gjerë të murtajës në Rusi. Në të njëjtën kohë, fakti që rasti lidhet me një institut që merret me patogjenë të rrezikshëm dhe që autoritetet kanë ndërmarrë masa të gjera parandaluese ka bërë që ngjarja të ndiqet nga afër nga OBSH-ja dhe qeveritë e tjera.
Raportimi ndërkombëtar deri më 6 tetor e paraqet situatën si një rast të pazakontë dhe ende të pasqaruar plotësisht, jo si një epidemi të konfirmuar.
Hetimet dhe monitorimi do të përcaktojnë nëse bëhet fjalë për një pneumoni të rëndë me një shkak tjetër, për një rast të izoluar të murtajës apo për ndonjë ekspozim tjetër infektiv.
© 2026 Argumentum
