Nga Arben Cici.
Drejtor, Qendra Abdulaziz Saud Albabtain për Kulturën dhe Gjuhën Arabe,
Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë.
Të mërkurën, më 9 prill 2025, Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s zhvilloi një intervistë të rëndësishme me Dr. Khaled Ahmed El-Enany Ali Ezz, kandidatin e Egjiptit për postin e Drejtorit të Përgjithshëm të UNESCO-s. Si dëshmitar i kësaj interviste, mund të them me bindje: ishte një moment qartësie, ekselence dhe vizioni të thellë për të ardhmen e kulturës, arsimit dhe paqes në nivel global. Prezantimi i Dr. El-Enany ishte brilant, i pasur në përmbajtje, dhe plot frymëzim. Ai dëshmoi qartazi se është një kandidat i denjë për të udhëhequr një prej organizatave më të rëndësishme ndërkombëtare. Ky institucion shumëpalësh ka një rëndësi të veçantë sidomos sot sepse promovon paqen, të drejtat e njeriut, dialogun, diversitetin, bashkëjetesën dhe zhvillimin e qëndrueshëm përmes arsimit, kulturës, shkencës dhe komunikimit, fusha që ndërtojnë stabilitet afatgjatë përtej politikës. Në këtë kohë konfliktesh dhe polarizimi global, UNESCO mbron trashëgiminë kulturore, nxit mirëkuptimin e ndërsjellë dhe mbështet arsimin gjithëpërfshirës, duke e bërë atë thelbësore për formimin e një bote më tolerante dhe bashkëpunuese.
Nëpërmjet njohjes dhe promovimit të kulturës, gjuhës, artit, zakoneve dhe shprehjeve të tjera të arritjeve intelektuale njerëzore të kombeve të tjera, mund të ndërtohet institucion i qëndrueshëm i pranimit të tjetrit, duke zhdukur paragjykimet etnike, fetare, racore dhe sëmundje të tjera ksenofobike që nxisin përplasjet, konfliktet dhe luftërat.
Dr. El-Enany ka një karrierë të jashtëzakonshme, me përvojë akademike dhe qeveritare në fushat e arkeologjisë, ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe dialogut ndërkulturor. Si ish-Ministër i Turizmit dhe Antikiteteve në Egjipt, ai ka udhëhequr projekte madhore për promovimin dhe mbrojtjen e një prej trashëgimive kulturore më të pasura në botë. Puna e tij është dëshmi e profesionalizmit, përkushtimit dhe vizionit për ndërtimin e urave mes qytetërimeve.
Egjipti, si një prej djepave të qytetërimit njerëzor, përfaqëson në mënyrë natyrale misionin e UNESCO-s. Por Dr. El-Enany sjell më shumë se një trashëgimi kombëtare; ai përfaqëson një rajon të tërë: Mesdheun dhe botën Arabe. Ky rajon, i pasur me kultura, gjuhë, fe dhe histori, ka nevojë sot më shumë se kurrë për t’u dëgjuar në skenën ndërkombëtare. Ai nuk duhet parë vetëm si një zonë konfliktesh, por si një burim i dijes, paqes dhe vlerave humaniste. Me El-Enany në krye, UNESCO do të bëhej më përfaqësuese dhe më e ndjeshme ndaj zërave të ndryshëm.
Për Shqipërinë, mbështetja për Dr. Khaled El-Enany mbart një dimension më të thellë dhe kuptimplotë. Lidhjet midis Shqipërisë dhe Egjiptit nuk janë vetëm diplomatike – ato janë të rrënjosura thellë në historinë e përbashkët, shkëmbimin kulturor dhe respektin reciprok. Një nga simbolet më të spikatura të kësaj lidhjeje është Muhamed Ali Pasha, një shqiptar që luajti një rol kryesor në formësimin e Egjiptit modern dhe la një trashëgimi të qëndrueshme si një udhëheqës vizionar. Kjo lidhje historike unike është një dëshmi e kontributeve të kahershme të shqiptarëve në themelet e shtetësisë, shoqërisë dhe qeverisjes egjiptiane.
Në kontekstin aktual të një bote që përballet me tensione komplekse gjeopolitike dhe ndarje kulturore, kjo marrëdhënie e veçantë kërkon të gjallërohet dhe të forcohet më tej. Shqipëria ka një përgjegjësi morale dhe historike për të ushqyer këto lidhje, jo vetëm nëpërmjet bashkëpunimit dypalësh, por edhe duke qëndruar përkrah Egjiptit në platformat ndërkombëtare si UNESCO. Mbështetja e kandidaturës së Dr. El-Enany është një vazhdim i natyrshëm i kësaj trashëgimie dhe një qendrim i fuqishëm i angazhimit të Shqipërisë për të nxitur dialogun ndërkulturor, mirëkuptimin historik dhe një rend global më të ekuilibruar.
Shqipëria është një vend aktiv i këtij komuniteti ndërkombëtar, me një zë në rritje në çështjet ndërkombëtare. Si një vend me një trashëgimi të pasur kulturore dhe një traditë të gjatë të bashkëjetesës paqësore midis komuniteteve fetare, Shqipëria duhet të kuptojë rëndësinë e këtij multilateralizmit, diplomacisë kulturore dhe bashkëpunimit global. Në këtë kontekst, është në kohë dhe thelbësore që autoritetet tona kombëtare, diplomatike, kulturore dhe politike, të rreshtohen pas një kandidati që mishëron parimet që ne i kemi të vyera: diversitetin, tolerancën, dialogun dhe gjithëpërfshirjen.
Mbështetja e kandidaturës së Dr. Khaled El-Enany për Drejtor të Përgjithshëm të UNESCO-s nuk është thjesht një akt mirësjelljeje diplomatike ose shprehje e vullnetit të mirë historik; ai është një vendim largpamës i bazuar në vlerat e përbashkëta dhe vizionin strategjik. Në krye të saj ai do të kontribuonte për një UNESCO më gjithëpërfshirëse dhe përfaqësuese, e cila pasqyron pasurinë e të gjitha rajoneve, duke përfshirë Mesdheun dhe botën arabe dhe i trajton sfidat globale të kohës sonë me ndjeshmëri, ekuilibër dhe mençuri. Në miratimin e kandidaturës së tij, Shqipëria do të afirmonte angazhimin e saj ndaj solidaritetit ndërkombëtar, mirëkuptimit ndërkulturor dhe fuqisë transformuese të kulturës dhe arsimit si instrumente paqeje.
Le të shfrytëzojmë këtë mundësi për të nderuar të kaluarën tonë, për të mbështetur një të ardhme premtuese dhe për të përforcuar zërat e rajoneve dhe qytetërimeve që kanë kontribuar prej kohësh në trashëgiminë e përbashkët të njerëzimit.
© 2025 Argumentum
