Nga siguria kibernetike te terrorizmi, nga korrupsioni te stabiliteti politik, raporti amerikan evidenton progresin e Shqipërisë, por edhe dobësitë që vazhdojnë të ndikojnë në klimën e sigurisë dhe të biznesit.
Shqipëria mbetet një vend me një nivel përgjithësisht të qëndrueshëm sigurie, por përballet ende me një sërë sfidash që lidhen me korrupsionin, krimin e organizuar, kërcënimet kibernetike dhe tensionet politike. Ky është vlerësimi i raportit të Overseas Security Advisory Council (OSAC), strukturë këshillimore e lidhur me Departamentin Amerikan të Shtetit, e cila analizon mjedisin e sigurisë për qytetarët dhe interesat amerikane jashtë vendit.
Raporti vlerëson se Shqipëria nuk paraqet një rrezik të lartë për sigurinë e përgjithshme, por nënvizon disa fusha ku mbeten shqetësime të rëndësishme për institucionet, investitorët dhe partnerët ndërkombëtarë.
Sulmet kibernetike: Shqipëria në objektivin e aktorëve shtetërorë
Një nga kërcënimet kryesore të evidentuara është siguria kibernetike. Sipas raportit, Shqipëria është objektiv i sulmeve kibernetike nga aktorë shtetërorë, përfshirë Iranin dhe Rusinë, si dhe nga grupe kriminale që përdorin metoda si ransomware.
Sulmet kibernetike kundër institucioneve shqiptare kanë treguar se infrastruktura digjitale shtetërore mbetet një objektiv strategjik. Raporti nënvizon se sulmet ndaj sistemeve kritike mund të kenë pasoja jo vetëm kombëtare, por edhe rajonale, duke prekur shërbimet publike dhe besimin ndaj institucioneve.
Rasti më i rëndësishëm ishte vala e sulmeve kibernetike iraniane ndaj sistemeve qeveritare shqiptare, të cilat sollën ndërprerje të shërbimeve dhe një reagim të fortë ndërkombëtar.
Korrupsioni dhe sundimi i ligjit, sfida kryesore për klimën e biznesit
Raporti i OSAC vlerëson se Shqipëria ka ndërtuar një kuadër ligjor për luftën kundër korrupsionit dhe konfliktit të interesit, por zbatimi mbetet një sfidë.
Sipas dokumentit, investitorët e huaj identifikojnë si probleme kryesore:
- korrupsionin në administratë dhe sistemin e drejtësisë;
- mungesën e transparencës në prokurimet publike;
- konkurrencën e kufizuar;
- ekonominë informale;
- vështirësitë në zbatimin e kontratave.
Raporti nënvizon se krijimi i SPAK-ut në vitin 2019 ka sjellë rritje të hetimeve dhe ndjekjeve penale ndaj zyrtarëve të nivelit të lartë. Megjithatë, sipas vlerësimit amerikan, fenomeni i pandëshkueshmërisë mbetet ende një problem.
“Shumë zyrtarë, politikanë, gjyqtarë dhe persona me interesa të fuqishme ekonomike vazhdojnë të jenë në gjendje t’i shmangen përgjegjësisë penale”, thuhet në raport.
Terrorizmi: rrezik i ulët, por me vëmendje të vazhdueshme
Departamenti Amerikan i Shtetit e konsideron Tiranën një zonë me nivel mesatar kërcënimi terrorist për interesat amerikane, por Shqipëria nuk është klasifikuar me indikatorin e terrorizmit në këshillën amerikane për udhëtimet.
Raporti thekson se gjatë dekadës së fundit nuk ka pasur sulme terroriste të suksesshme në Shqipëri. Megjithatë, shqetësimet kryesore lidhen me:
- përdorimin e territorit shqiptar si pikë tranziti ose burimi për financime terroriste;
- radikalizimin e mundshëm të personave të kthyer nga Siria;
- aktivitetet e Iranit kundër opozitës iraniane të strehuar në Shqipëri.
Në vitin 2018, autoritetet shqiptare parandaluan një komplot të dyshuar ndaj kampit të organizatës iraniane MEK në Manzë, ndërsa më vonë sulmet kibernetike iraniane ndaj kësaj organizate sollën reagime politike dhe diplomatike.
Zgjedhjet dhe stabiliteti politik
Raporti pranon përmirësime në proceset zgjedhore shqiptare, por evidenton ende probleme të lidhura me përdorimin e burimeve publike, financimin e fushatave dhe balancën mediatike.
Zgjedhjet parlamentare të vitit 2025 u zhvilluan kryesisht në qetësi, por misionet ndërkombëtare të vëzhgimit kërkuan reforma të mëtejshme për të garantuar konkurrencë më të drejtë dhe transparencë më të madhe.
Sipas OSAC, sfidat kryesore mbeten:
- përdorimi i administratës publike në favor të forcave politike;
- retorika përçarëse;
- mungesa e transparencës në financimin politik;
- pabarazia në aksesin mediatik.
- Protestat dhe tensionet sociale
Shqipëria karakterizohet nga një traditë e fortë protestash politike dhe sociale. Raporti vlerëson se shumica e demonstratave janë paqësore, por disa raste kanë përfunduar me përplasje dhe përdorim të mjeteve piroteknike.
Bulevardi “Dëshmorët e Kombit” në Tiranë mbetet pika kryesore e protestave, për shkak të pranisë së institucioneve kryesore shtetërore dhe diplomatike.
Raporti përmend gjithashtu protestat aktuale kundër projektit turistik në Ishullin e Sazanit, të cilat nisën si lëvizje mjedisore dhe më pas u zgjeruan me kërkesa politike kundër korrupsionit dhe qeverisjes.
© 2026 Argumentum
