Në Ohër të Maqedonisë së Veriut të mërkurën është duke u mbajtur takimi i radhës i nismës rajonale, “Ballkani i Hapur”.
Takimit të udhëheqësve të Shqipërisë, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut që janë edhe themeluesit e nismës, u janë bashkuar në cilësinë e vëzhguesve, kryeministri i Malit të Zi dhe kryesuesi i Këshillit të Ministrave të Bosnjë e Hercegovinës. Kosova ka refuzuar ftesën për t’iu bashkuara nismës.
Lufta në Ukrainë e bën “Ballkanin e Hapur” një domosdoshmëri edhe më të madhe, ka theksuar kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama.
“Që kur nisi lufta në Ukrainë, unë i kam ditur edhe raportet mes Serbisë dhe Kosovës apo Serbisë dhe Rusisë, por sot jemi këtu sepse duam të vazhdojmë drejt së ardhmes por pa i mbyllur sytë se kemi probleme të pazgjidhura”.
Në fjalën e tij, kryeministri Edi Rama tha se kjo nismë është shumë e rëndësishëm për njerëzit tanë. Duke ju referuar mungesës së Kosovës në samit, kreu i qeverisë risolli në kujtesë përplasjen mes SHBA-së e Japonisë, vite më parë. Rama tha se SHBA ka hedhur dy bomba atomike në Japoni, por sot ajo është një aleate e ngushtë me SHBA, kjo për faktin se po sheh nga e ardhmja. Problemet nënvizoi kreu i qeverisë mund t’i zgjidhim vetëm përmes afrimit. ”Lufta në Ukrainë e bën samitin domosdoshmëri përpara se kjo luftë të shpërthejë” tha kryeminstri Rama duke nënvizuar se Ballkani i Hapur nuk ka për të vdekur dhe se vendet e rajonit nuk kanë luksin t’i mbajnë qëndrim njëri tjetrit.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Dimitar Kovaçevski, ka thënë se “Ballkani i Hapur”, ka mbështetjen e të gjitha bizneseve si mundësi e mirë për rajonin.
“Koha e sfidave të mëdha që kërkon vendime të guximshme, për stabilitetin dhe zhvillimin e rajonit, për një jetë më të mirë, për evropianizimin e rajonit. Janë hapur korsitë në Tabanoc, mes Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë dhe Qafë Thanë, mes Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë, [Ballkani i Hapur] po jep rezultate në lëvizjen e lirë të mallrave, deri në heqjen e përfundimtare të barrierave”, ka thënë Kovaçevski.
Tutje ai ka theksuar se qëllimi i nismës është integrimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian dhe bashkëpunimi për të forcuar stabilitetin.
Kreu i Këshillit të Ministrave të Bosnjë Hercegovinës Zoran Tegeltija, i cili mori pjesë për herë të parë në Samitin e Ballkanit të Hapur që po mbahet në Ohër tha se shumë shpejt edhe Bosnja do të bëhet pjesë e kësaj nisme. Tegeltija u shpreh se kjo nismë mbështetet nga komuniteti i biznesit, ndërsa e tha se Ballkani i Hapur mund të iniciojë një potencial të rëndësishëm ekonomik për Rajonin.
‘Bosnje-Hercegovina nuk ka konsensus për Ballkanin e Hapur dhe nuk e di pse. Sipas meje shkaqet janë për shkak të së kaluarës. Kush e propozon këtë nismë. Ka pasur edhe grupime politike që vlerësonin se do të ishte mos sukses. Në Bosnjë ka ndikime nga individë dhe ambasada që vlerësojnë që Bosnje Hercegovina nuk do të jetë pjesë e Ballkanit të Hapur.
Jam këtu sepse e di që komuniteti i biznesit e mbështet projektin e Ballkanit të Hapur. Këtu jam sepse e di që numri më i madh i qytetarëve mbështet këtë projekt. Përfaqësues të Bosnje Hercegovinës marrin pjesë. Jam i sigurt të Ballkani i Hapur mund të inciojë një potencial të rëndësishëm ekonomik të Rajonit. Jam i sigurt se Bosnjë Hercegovina do të bëhet anëtare e Ballkanit të Hapur. Fakti që u mbështet nga SHBA më jep mundësi të besoj se do të jetë shumë shpejt pjesë e Ballkanit të hapur. Po përballemi me rritjen e papërballueshme të çmimeve dhe mendoj se situata është e ngjashme.’- tha Zoran Tegeltija.
I dërguari i posaçëm amerikan për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, tha të mërkurën se Shtetet e Bashkuara e mbështesin nismën “Ballkani i Hapur”, duke nënvizuar se çdo nismë duhet të përfshijë të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor në nivel të njëjtë.
Duke ju me një video mesazh takimit të kësaj nisme që po mbahet në Ohër të Maqedonisë së Veriut, zoti Escobar tha se Shtetet e Bashkuara e shohin rajonin nga prizmi i shekullit të 21-të e jo nga problemet e shekullit të 20-të.
“Ky nuk është projekt politik, por është një projekt shumë i rëndësishëm ekonomik. Dhe me rëndësi është që të mbetet projekt ekonomik në mënyrë që të përqendrohet në krijimin e mundësive për njerëzit e rajonit dhe të keni përkrahje më të madhe”, tha mes tjerash zoti Escobar.
Komisioneri i BE për Zgjerimin, Oliver Varhelyi foli për Ballkanin e Hapur duke thënë se e mbështet dhe mund të sjellë zhvillim ekonomik, sidomos në situatën ku ndodhemi prej luftës në Ukrainë. Në fund të fjalës së tij në Ballkanin e Hapur, Varhelyi dha mesazhin e qartë që të shfrytëzohen strukturat e shteteve sepse është iniciativë pozitive.
“Ky është integrimi i vërtetë që fillon me ekonominë dhe shoqërinë, prandaj isha i kënaqur për idenë që vjen nga rajoni dhe është arritje e rëndësishme sepse rajoni e bëri këtë ide, nuk e bëmë ne, as SHBA, por vetë rajoni. Ata e shpikën këtë ide dhe filluan ta shfrytëzojnë sepse kur për herë të parë në tavolinë kishim një plan të madh të investimeve në këtë rajon për zgjidhjen e sfidave më të mëdha në rajon.
Sipas vlerësimeve tona, rajoni mund të krijojë 1/3 vetëm përmes integrimit ekonomik. Rajoni e ka këtë dhe vetëm ajo mund ta bëjë. Mund të ndihmojmë me planin e investimeve ekonomike se kjo është mënyra ynë për Ballkanin e Hapur që duhet të vazhdojë. Sot shohim si nënshkruhen marrëveshjet. Kjo është shumë e rëndësishme në situatën ku gjendemi për shhkak të luftës. Të punojmë bashkë e të ndihmojmë njëri-tjetrin. Përsa kohë që Ballkani i Hapur bazohet në përshpejtim të normave të BE-së në katër liritë themelore, ne do jemi këtu me planin e investimeve ekonomike që këto rezultate të kapin nivele më të larta. Mendoj se kjo është shumë iniciativë pozitive, është e ardhmja që mund të krijohet që sot”, tha Varhelyi.
Kryeministri i Malit të Zi në samitin e Ballkanit të Hapur në Ohër, tha se kjo nismë është e mirë për biznesin dhe ekonominë. Por për Abazoviç, duhet një dialog i hapur ndërmjet shteteve që të krijohet edhe besimi i ndërsjellë. Abazoviç po ashtu u bëri ftesë 6 liderëve të Ballkanit Perëndimor, që të zhvillojnë një takim në Malin e Zi, duke ftuar edhe kryeministrin e Kosovës.
‘Këtë e shikoj që të kemi një të ardhme të mirë në biznesin ekonomik, në mundësi më të mira që të kemi bashkëpunim më të mirë. Kjo për mua është ideja e Ballkanit të Hapur. Çdo nisme që shtyn drejt progresit do mbështet nga Mali i Zi. Për mua ne duhet të kemi dialog dhe kjo do të na shpie në besimin e ndërsjellë dhe së bashku të ndërveprojmë me aktivitete që shtynë drejt regresit në rajon. Politikat e mosrespektimit e theksimit ët politikave të mosvazhdueshme na ka mbajtur deri këtu. Unë kam kënaqësi që edhe administrata e mbështet këtë nisme.
Askush nuk dëshiron që të importojë probleme. Ne që ulemi këtu dhe shpresojmë të jemi së bashku, ne duhet të ulemi 6 persona dhe të flasim për nevojat e qytetarëve. Mesazhi për BE-në më pas do të jetë i qartë. Te jemi anëtarë të familjes së BE-së duhet të ndryshojmë sjelljen tonë. Ideja është të nxisim diçka të re të bëjmë ribrandim të Ballkanit Perëndimor, të përçojmë mesazhe optimiste.
Na duhet dialog i hapur, të krijojmë politika të reja. Në Ballkanin Perëndimor meritojmë një histori që të tregojë të gjitha të mirat tona. Ne duhet të ndryshojmë mentalitetin tonë. Po ne jemi të interesuar edhe për sezonet e zjarreve, të ndihmojmë njeri tjetrin. Jeni të mirëseradhur në Malin e Zi, pres që të vij edhe kryeministri i Kosovës.’- tha Abazoviç.
Presidenti i Serbisë Aleksandër Vuçiç në samitin e Ohrit, në kuadër të Ballkanit të Hapur tha se kjo nismë nuk mund te ndalet. Vuçiç tha ndër të tjerë së takimi i radhës do të mbahet në Beograd në fund të verës.
‘Kjo është iniciativë e njerëve nga Ballkani e atyre që e kanë kuotuar se duhet të lidhen dhe se mund të zgjidhin vetë problemet e tyre. Çdo gjë që kemi bërë në ekonomi ekziston diçka që shihet në marrëdhëniet me Serbisë, Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë. Kemi arritur të zgjidhim disa probleme bilatreale. Ne nuk kemi asnjë kërkesë ndaj askujt përveçse të jemi miq dhe të punojmë për qytetarët tanë. Falenderoj Varhelyin që është këtu. Kjo iniciativë është diçka që nuk mund të ndalet. Çdo vit të ardhshëm të ketë sa më shumë bashkëpunime. Është me rëndësi të them që duhet të formojmë grupe punuese dhe propozojmë që të jetë në Serbinë jugore, para samitit të madh që kemi, në fund të verës në Beograd.
Duhet të diskutojmë se çfarë do të diskutojnë njerëzit. Duhet të diskutojmë se çfarë mund të bëjmë për turizmin. Njerëzit nga Serbia po shkojnë në bregdetin shqiptar. Ne t’i ftojmë miqtë tanë që të vizitojnë Serbinë tonë të bukur. Jam krenar që nga iniciativa që e bëmë, këtë nuk mund të ndalojë askush. A do na hapen negociatat varen nga të tjerë jo nga ne. Ne presim helikopterë plotësuar të specializuar për fikjen e zjarreve sepse presim verë të nxehtë dhe më pas të ndihmojmë miqtë tanë Maqedoninë dhe Shqipërinë.’- tha Vuçiç.
Në Samitin e Ballkanit të hapur u firmosën disa marrëveshje bashkëpunimi mes vendeve, në fushën e arsimit, kulturës, turizmit dhe administratës tatimore.
-Marrëveshje për bashkëpunim në Ballkanin Perëndimor në fushën e njohjes reciproke të diplomave dhe gradave shkencore të lëshuara në institucionet e arsimit të lartë dhe institucionet e tjera të autorizuara.
-Memorandum Mirëkuptimi për Bashkëpunimin kulturor në Ballkanin Perëndimor.
-Memorandum Mirëkuptimi për Bashkëpunimin në fushën e turizmit në Ballkanin Perëndimor.
-Memorandum Mirëkuptimi për Bashkëpunimin e administratave tatimore në Ballkanin Perëndimor.
/Argumentum.al
