Donald Trump ka shtuar kërkesën e tij për të aneksuar Groenlandën në një fjalim të jashtëzakonshëm në Davos, por tha se SHBA-të nuk do të përdorin forcën për të kapur atë që ai e quajti “copa e madhe dhe e bukur e akullit”.
Duke iu drejtuar mijëra liderëve të biznesit dhe politikës në Formën Ekonomike Botërore në resortin zviceran të skive, presidenti amerikan tha se po “kërkonte negociata të menjëhershme për të diskutuar përsëri blerjen e Groenlandës nga Shtetet e Bashkuara”.
“Nuk dua të përdor forcën. Nuk do të përdor forcën. E tëra çfarë SHBA-të kërkojnë është një vend i quajtur Groenlandë”, tha ai. “Mund të thoni po, dhe ne do të jemi shumë mirënjohës. Ose mund të thoni jo dhe ne do ta kujtojmë.”
Duke iu referuar historisë së SHBA-së në luftën e dytë botërore si një justifikim për kërkesën e tij, Trump i tha audiencës globale: “Pa ne, tani të gjithë do të flisnit gjermanisht, ose ndoshta pak japonisht.”
Ai tha se Danimarka ishte pushtuar nga Gjermania “pas vetëm gjashtë orësh luftimesh”, duke i shtyrë SHBA-të të ndërhynin “me kosto dhe shpenzime të mëdha”. Ai këmbënguli se vetëm SHBA-të ishin tani të përshtatshme për të mbrojtur “këtë ishull të madh dhe të pasiguruar”.
Trump tha: “Ju duhet pronësia për ta mbrojtur atë. Nuk mund ta mbroni me një kontratë qiraje. Kush dreqin dëshiron të mbrojë një marrëveshje licence, ose një kontratë qiraje?”
Në disa momente, Trump dukej se e ngatërronte Groenlandën me Islandën, duke pretenduar se “Islanda” kishte shkaktuar një rënie të çmimeve të aksioneve të martën – kur tregjet ranë si rezultat i kërcënimit të tij për të vendosur tarifa të reja për tetë vende evropiane.
Dorëzimi i Groenlandës SHBA-së nuk do të përfaqësonte një kërcënim për NATO-n, tha ai, duke lavdëruar “sekretarin e saj të përgjithshëm të shkëlqyer” dhe duke përshëndetur Mark Rutte në audiencë.
Por Trump u kthye vazhdimisht në argumentin e tij se SHBA-të kanë pasur një marrëveshje të ashpër nga NATO, duke financuar mbrojtjen e vendeve të tjera evropiane. “Ne japim kaq shumë dhe marrim kaq pak në këmbim.”
Ai sugjeroi që ndërsa SHBA-të ishin gati të mbronin aleatët e NATO-s, kjo mbështetje mund të mos kthehej. “Ne jemi aty për NATO-n 100%. Nuk jam i sigurt nëse ata do të ishin aty për ne.” Mbrojtja e ndërsjellë është një parim themelor i aleancës transatlantike.
Në një fjalim të shkurtër, presidenti gjithashtu pretendoi se kishte sjellë një rritje historike ekonomike në vend dhe hodhi poshtë idenë e asaj që ai e quajti “mashtrimi i ri i gjelbër”, i kalimit nga lëndët djegëse fosile në energji të pastër.
“Dua që Evropa të bëjë ecë mirë, dua që Mbretëria e Bashkuar të ecë shumë mirë; ata janë të mbështetur në një nga burimet më të mëdha të energjisë në botë dhe nuk e përdorin atë”, tha ai. “Ka mullinj me erë në të gjithë Evropën, ka mullinj me erë kudo dhe ata janë humbës.”
Ai përmendi një listë të asaj që ai i quajti arritje ekonomike të SHBA-së gjatë 12 muajve të parë të mandatit të tij të dytë. Këto përfshinin atë që ai e quajti “pothuajse pa inflacion”, rënie të çmimeve të benzinës dhe rritje të shpejtë ekonomike.
Presidenti pretendoi se nën paraardhësin e tij demokrat, Joe Biden, “ne ishim një vend i vdekur. Tani jemi vendi më i nxehtë kudo në botë”.
Trump mbërriti vonë në Zvicër të mërkurën, pasi një defekt elektrik në Air Force One e detyroi të ndërronte aeroplan, por e la axhendën e tij për t’iu drejtuar tubimit të fuqishëm në kohë.
Kërcënimi i presidentit në fundjavë për të vendosur tarifa ndëshkuese ndaj tetë vendeve evropiane të fajësuara për bllokimin e pretendimit të tij ndaj Groenlandës ka dominuar diskutimet në Davos këtë javë.
Mark Carney, kryeministri kanadez, e përdori fjalimin e tij në Davos të martën për të paralajmëruar vendet e mesme të bashkohen përballë “shtrëngimit” të SHBA-së. “Fuqitë e mesme duhet të veprojnë së bashku, sepse nëse nuk jemi në tryezë, jemi në menu”, tha ai.
Trump e sulmoi drejtpërdrejt Carney në fjalimin e tij, duke pretenduar se Kanadaja kishte marrë “shumë dhurata” nga SHBA-ja. “Kanadaja jeton për shkak të SHBA-së: mbaje mend këtë, Mark, herën tjetër që bën deklaratat e tua.”
Carney ishte vetëm një nga një sërë objektivash në fjalimin e tij, i cili zgjati më shumë se një orë. Këto përfshinin Zvicrën, presidentin francez, Emmanuel Macron, kryetarin në largim të Rezervës Federale, Jerome Powell, dhe kongresmenen e lindur në Somali, Ilhan Omar.
Në të kundërt, Trump tha se kishte një “marrëdhënie shumë të mirë me Presidentin [e Rusisë] [Vladimir] Putin dhe Presidentin Xi [Jinping të Kinës]”.
/Argumentum.al
