Më 18 maj në Shkup do të mbahet protesta e dytë e studentëve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut, të cilët po kërkojnë respektimin e të drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe në provimin e jurisprudencës dhe në institucionet shtetërore. Pas protestës së parë, e cila nxiti debat të gjerë publik, studentët kanë paralajmëruar vazhdimin e reagimeve deri në plotësimin e kërkesave të tyre.
Studentët kundërshtojnë faktin që, megjithëse studimet universitare i ndjekin në gjuhën shqipe, provimi shtetëror zhvillohet vetëm në maqedonisht. Sipas tyre, kjo përbën diskriminim dhe cenon të drejtat e garantuara me ligj për përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe në vend.
Protesta e 18 majit pritet të mbledhë studentë, qytetarë dhe mbështetës të shumtë, ndërsa organizatorët theksojnë se qëllimi i tyre është mbrojtja e barazisë gjuhësore dhe respektimi i dinjitetit të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut. Me sloganet “Shqipja nuk negociohet” dhe “Barazi në gjuhë, barazi në shtet”, ata synojnë të dërgojnë një mesazh të qartë ndaj institucioneve shtetërore.
Pse po protestojnë studentët?
Shkaku kryesor i revoltës lidhet me refuzimin e institucioneve shtetërore që provimi i jurisprudencës – një provim shtetëror i domosdoshëm për juristët – të zhvillohet edhe në gjuhën shqipe. Studentët argumentojnë se kjo bie ndesh me Kushtetutën dhe me Ligjin për Përdorimin e Gjuhëve, i cili garanton përdorimin zyrtar të shqipes në institucionet shtetërore.
Sipas studentëve, është absurde që ata të kryejnë studimet universitare në shqip dhe më pas të detyrohen të japin provimin final vetëm në maqedonisht. Kjo është parë prej tyre si diskriminim dhe mohim i një të drejte themelore gjuhësore.
Çfarë thotë ligji?
Debati është përqendruar te interpretimi i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve në Maqedonia e Veriut. Studentët dhe ekspertë të ndryshëm theksojnë se ligji nuk ndalon zhvillimin e provimit në shqip, përkundrazi, detyron institucionet të mundësojnë përdorimin e gjuhës shqipe në procedurat shtetërore. (Portalb)
Nga ana tjetër, Ministria e Drejtësisë ka insistuar se provimi aktualisht organizohet vetëm në gjuhën maqedonase dhe ka kundërshtuar kërkesën e studentëve. Kjo ka nxitur reagime të forta dhe protesta të vazhdueshme në rrugët e Shkupit.
Lëvizja studentore ka marrë mbështetje të gjerë nga personalitete publike, universitete dhe politikanë shqiptarë në rajon, duke theksuar se gjuha shqipe dhe të drejtat e studentëve duhet të respektohen.
Gjithashtu, Universiteti i Tiranës ka dalë në mbështetje të studentëve, duke e cilësuar kërkesën e tyre si një të drejtë themelore. Mbështetje kanë shprehur edhe figura politike nga Shqipëria dhe Kosova.
Një protestë për identitetin
Për studentët shqiptarë, kjo protestë nuk është vetëm një çështje administrative apo akademike. Ata e shohin atë si një betejë për dinjitetin, identitetin dhe barazinë qytetare. Sloganet e protestuesve kanë theksuar se “gjuha nuk negociohet” dhe se respektimi i shqipes është respektim i vetë komunitetit shqiptar në vend.
Protesta e 18 majit pritet të jetë një nga mobilizimet më të mëdha studentore shqiptare në vitet e fundit në Maqedonia e Veriut, duke testuar jo vetëm reagimin e institucioneve, por edhe nivelin e respektimit të të drejtave gjuhësore në një shtet multietnik.
/Argumentum.al
