Marjana Doda
Ekspozita e tretë Kinë-Vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (EQL) dhe Panairi Ndërkombëtar i Mallrave të Konsumit u hap të martën (16.05) në Ningbo, provincën Zhejiang të Kinës lindore, e cila do të zgjasë deri më 20 maj 2023, me rreth 22 ngjarje të rëndësishme.
Ekspozita e tretë Kinë-Vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (Foto:VCG)
Ekspozita e këtij viti ka tre fusha: Ekspozita e Evropës Qendrore dhe Lindore, Ekspozita Ndërkombëtare e Mallrave të Konsumit dhe Ekspozita e Përhershme e Mallrave të Importuara, me një sipërfaqe totale ekspozimi prej 220,000 metrash katrorë.
Rritja e qëndrueshme në tregtinë Kinë-EQL nënvizon potencialin e madh për zgjerimin e mëtejshëm të bashkëpunimit ekonomik dhe tregtar Kinë-EQL, ndaj dhe ekspozita e këtij viti ka tërhequr më shumë se 3,000 ekspozues, një rritje prej 30 për qind krahasuar me ngjarjen e mëparshme dhe një rekord i ri, sipas zyrtarëve. Midis tyre, më shumë se 400 kompani të EQL po marrin pjesë, me rreth 100,000 njerëz që pritet të vizitojnë ekspozitën.
Kjo tregon plotësisht momentin e fortë të bashkëpunimit ekonomik dhe tregtar midis Kinës dhe vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore”, tha organizatori i ekspozitës në një deklaratë për shtyp pas ceremonisë së hapjes të martën.
Ekspozita Kinë-EQL është bërë një nga platformat më të rëndësishme pragmatike nën kuadrin bashkëpunues midis Kinës dhe EQL-se ku Kina kërkon të çojë përpara komunikimin dhe bashkëpunimin e gjithanshëm me vendet e EQL-së
Pra kjo ekspozite ka një rëndësi të veçantë pasi investitorë, liderë të kompanive kineze dhe europiane mund të takohen drejtpërdrejtë, duke firmosur kështu marrëveshje të menjëhershme bashkëpunimi tregtar.
Në një konferencë për shtyp në Pekin të martën, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Wang Wenbin tha se ekspozita dhe ngjarje të tjera të lidhura me të ndihmojnë në promovimin e shkëmbimeve dhe bashkëpunimit midis Kinës dhe vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore në një mënyrë të gjithanshme dhe Kina është të gatshëm për të ndarë dividentin e zhvillimit të Kinës me vendet e EQL-së, për të promovuar rezultate më praktike të bashkëpunimit dhe për të arritur përfitime të ndërsjella dhe rezultate të favorshme.
Që nga viti 2012, tregtia e Kinës me vendet e EQL-së është rritur mesatarisht me 8.1 për qind në vit, dhe importet e Kinës nga vendet e EQL-së janë rritur mesatarisht me 9.2 për qind në vit, sipas të dhënave zyrtare kineze. Në katër muajt e parë të vitit 2023, tregtia Kinë-EQL u rrit me 2.8 për qind nga viti në vit në 44.87 miliardë dollarë, me importet e produkteve bujqësore të Kinës nga EQL që u rritën me 43.1 për qind nga viti në vit.
Ekspozita e tretë Kinë-Vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (Foto:VCG)
Zhvillimi i Kinës në partneritet me vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (EQL) ka sjellë rezultate të frytshme që kur mekanizmi u iniciua për herë të parë në vitin 2012. Bashkëpunimi ekonomik ashtu edhe tregtar midis Kinës dhe vendeve të rajonit regjistrojnë rritje historike nën iniciativën “Një Brez një Rrugë” (BRI) që lidh Lindjen me Perëndimin, pavarësisht nga ndërprerjet e jashtme të lidhura me faktorë të shumtë, duke përfshirë situatën pandemike dhe gjeopolitikës
Me sytë nga Kina.
Hapja e Kinës pas pandemisë Covid-19 i ka dhënë një frymëmarrje ekonomike dhe politike pjesës tjetër të botës, veçanërisht kontinentit Europian.
Për muaj me radhe kemi parë një agjende diplomatike intensive e liderëve të vendeve më të mëdha europiane drejt Kinës e po ashtu nga zyrtarët kinezë në Evropë në javët e fundit. Kjo tregon parteneritetin e ngushtë ekonomik dhe gjeopolitik ndërmjet Kinës dhe Europës.
Një rivitalizim i këtij mekanizmi bashkëpunimi për nxitjen e zhvillimit ekonomiko-tregtar Kine-EQL, po ashtu merr rëndësi të veçantë ndërsa dy superfuqitë ekonomike Kinë-SHBA kanë hyrë në një periudhe të vështirë diplomatike.
Kujtojmë se bashkëpunimi midis Kinës dhe vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore është një mekanizëm bashkëpunimi ndër-rajonal i cili u iniciua dhe u promovua nga Kina për t’iu përgjigjur një situate ndërkombëtare në zhvillim dhe njëkohësisht për të marrë parasysh nevojat e vendet e EQL
11 vite më parë, kur nisi për herë të parë Bashkëpunimi Kinë-EQL, shumë vende evropiane po përballeshin me probleme ekonomike, nisur nga kriza evropiane e borxhit, dhe vlerësuan perspektivat pozitive të zhvillimit të Kinës.
Edhe sot, njëmbëdhjetë vite pas lançimit të Bashkëpunimit të Kinës dhe EQL-së, jemi në një situatë të trazuar globale me sfida dhe të panjohura e cila nisi që në vitin 2020 me Pandeminë Covid-19, dhe më pas me një luftë në Europen Lindore, ndaj ky bashkëpunim ekonomik Kinë-EQL është në një momentum të ri për një ringritje në të gjitha nivelet të këtij mekanizmi duke krijuar një qëndrueshmëri ekonomike në vendet e EQ-së.
Sfidat e rrugëtimit ekonomik Kinë-EQL
Duhet thënë se që nga lançimi i këtij projekti ekonomik 11- vite më parë, rrugëtimi i tij ka qenë sfidues.
Vizitorë provojnë produkt në Ekspozitën e tretë Kinë-Vendet të Evropës Qendrore dhe Lindore (Foto:VCG)
Bashkëpunimi Kinë-EQL ka kapërcyer vështirësi të ndryshme që në fillim. Kur ndërmarrjet kineze u përpoqën për herë të parë të hynin në tregun e EQL-së në vitin 2012, ato u përballën me një mjedis në të cilin vendet e EQL-së duhej të ndiqnin politika të ashpra shtrënguese dhe Bashkimi Evropian ishte në kushte të këqija ekonomike. Në të njëjtën kohë, ndërmarrjet kineze në vend iu desh të arrinin normalitetin e ri të transformimit të modelit të rritjes dhe rregullimit të strukturës ekonomike.
Pavarësisht rritjes së qëndrueshme në bashkëpunimin ekonomik dhe tregtar Kinë-EQL, disa forca anti-Kinë në Evropë dhe SHBA vitet e fundit kanë kërkuar të minojnë një bashkëpunim të tillë fitues, si pjesë e strategjisë së tyre më të gjerë të kontrollit kundër Kinës.
Vende të tilla si Lituania, Letonia dhe Estonia janë tërhequr nga ky mekanizëm bashkëpunimi midis Kinës dhe vendeve të EQL-së. Politikanët në Republikën Çeke po ashtu thuhet se po bëjnë thirrje për tërheqjen e vendit nga mekanizmi. Lëvizje të tilla vijnë pasi shumë në Evropë janë ndikuar shumë nga qëndrimi i SHBA-së kundër Kinës në vitet e mëparshme.
Edhe Shqipëria është pjesë e këtij mekanizmi dhe padyshim herë pas here e ka ndjerë presionin ndërkombëtar.
Në vizitën e fundit të Kryeministrit Rama në Berlin, ndërsa ishte në konference për shtyp me kancelarin gjerman Scholz u pyet nga gazetarët: A vazhdon Shqipëria të jetë pjesë e vendeve bashkëpunëtore me Kinën? Ka vende që janë larguar, a do të vazhdoni të jeni aktivë dhe pse ngulni këmbë për një bashkëpunim kaq të ngushtë me Kinën?
Kryeministri Rama iu përgjigj duke thënë se nuk kemi ndërmend të largohemi nga mekanizmi Kine-EQL, megjithatë shprehu një kritikë se Shqipëria nga të gjitha vendet e tjera të këtij formati nuk ka përfituar as edhe një investim.
Pra sikundër e shohim ndonëse “Bashkëpunimi Kinë-EQL është një degezim i lidhjeve të përgjithshme ekonomike Kinë-Evropë, disa vende të EQL kanë politizuar integrimin normal ekonomik nën presionin e SHBA-së”.
Që nga fillimi i bashkëpunimit Kinë-EQL, Kina dhe vendet e EQL-së kanë bërë përparim të madh në investimet, shkëmbimet mes njerëzve dhe ndërtimin e mekanizmave ekonomike. Ndaj Ekspozita Kinë-EQL dhe Panairi Ndërkombëtar i Produkteve të Konsumit në qytetin Ningbo riafirmon edhe njëherë rëndësinë që ka ky bashkëpunim ekonomik mes Kinës dhe vendeve të Europës Qendrore e Lindore.
Ekspozita e tretë Kinë-Vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (Foto:VCG)
Me të drejtë nisur nga pragmatizmi ekonomik, kohët e fundit, ka pasur thirrje në rritje brenda Evropës për të kundërshtuar të ashtuquajturën shkëputje me Kinën dhe për të refuzuar të ndjekë SHBA-në në mënyrë të pamatur për çështjet që lidhen me Kinën.
Këtë e kemi parë te qëndrimi i presidentit Macron, por dhe te Përfaqësuesi i lartë i Bashkimit Evropian (BE), Borrell i cili duke folur për marrëdhëniet mes BE-së dhe Kinës, tha se evropianët edhe pse janë më afër me SHBA-në, duhet të kenë mënyrën e tyre të marrëdhënieve edhe me Kinën.
Rasti konkret është Hungaria, një anëtare e Bashkimit Europian ku mori pjesë në ekspozitën e tretë Kinë-EQL.
Gjatë takimit me ministrin e Jashtëm kinez Qin Gang të hënën, ministri hungarez i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë Peter Szijjarto tha se Hungaria e konsideron Kinën si një partner strategjik dhe një mundësi të rëndësishme zhvillimi. Hungaria mirëpret investimet kineze dhe kundërshton shkëputjen dhe shkëputjen e zinxhirëve, tha Szijjarto, duke shtuar se Hungaria është e gatshme të forcojë bashkëpunimin me Kinën në fusha të ndryshme dhe mbështet fuqishëm bashkëpunimin Kinë-EQL dhe zhvillimin e marrëdhënieve BE-Kinë, sipas Xinhua.
Szijjarto erdhi në Kinë për të marrë pjesë në ekspozitën e tretë Kinë-EQL, ku Hungaria është vendi i vetëm i ftuar nderi. Delegacioni hungarez i kryesuar nga Szijjarto demonstron plotësisht mbështetjen e Hungarisë për bashkëpunimin Kinë-EQL dhe rëndësinë e madhe që i kushton lidhjeve dypalëshe, tha Qin.
Bashkëpunimi Kinë-EQL mbetet një pike kyçe për lidhjet ekonomike dhe tregtare pavarësisht ndërprerjeve të jashtme gjeopolitike. Ndaj kjo ekspozite merr një rëndësi të veçantë ndërsa situata gjeopolitike dhe ekonomike është tejet e trazuar dhe gjithashtu përballet me shumë sfida të reja mes ndryshimeve të rëndësishme ne arenën globale.
Mos të harrojmë gjithashtu se shtylla kryesore e mekanizmit të bashkëpunimit Kinë-EQL, është koncepti kinez i multilateralizmit e cila zhvillon traditën e shkëlqyer te diplomacisë të Kinës. Ai pasqyron ndjekjen e Kinës për drejtësi ndërkombëtare dhe ndërtimin e një komuniteti me një të ardhme të përbashkët, fokusi i së cilës është ndërtimi i kapaciteteve dhe partneriteti global.
Duhet theksuar se suksesi dhe jetëgjatësia e kësaj ure ekonomike do të jetë e garantuar për sa kohë nuk do të paragjykohet bashkëpunimi ekonomik Kinë-EQL. Prandaj, është thelbësore për zhvillimin e qëndrueshëm të bashkëpunimit Kinë- EQL të rishikohen arritjet konkrete ekonomike dypalëshe dhe sigurinë qe jep ky mekanizëm në këtë situatë ekonomike të pasigurt globale./Cri
