18 lista garojnë për 250 vende në parlament, ndërsa lëvizja studentore kërkon ta kthejë mobilizimin kundër korrupsionit në një alternativë politike.
Serbia zhvilloi të dielën zgjedhjet e parakohshme parlamentare, në një klimë të tensionuar politike, pas gati dy vitesh protestash të udhëhequra nga studentët kundër korrupsionit dhe qeverisjes së presidentit Aleksandar Vuçiç.
Në këto zgjedhje, 18 lista me gjithsej 2.418 kandidatë garuan për 250 vende në Kuvendin Kombëtar të Serbisë. Nëntë prej listave përfaqësonin pakicat kombëtare, ndërsa të drejtën e votës e kishin 6.451.292 qytetarë.
Në qendër të vëmendjes ishte përballja mes Partisë Progresive Serbe (SNS), që ka dominuar politikën serbe për më shumë se një dekadë, dhe listës së mbështetur nga lëvizja studentore, “Studentët fitojnë”.
Protestat që ndryshuan klimën politike në vend nisën pas shembjes së tendës së stacionit hekurudhor në Novi Sad, më 1 nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona. Studentët kërkuan transparencë, përgjegjësi për tragjedinë dhe hetim të dyshimeve për korrupsion. Me kalimin e kohës, lëvizja u zgjerua dhe u shndërrua në një sfidë më të gjerë ndaj pushtetit të Vuçiçit.
Pjesëmarrje më e lartë se në zgjedhjet e vitit 2023
Të dhënat e organizatës vëzhguese CRTA pjesëmarrja në zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi ka arritur në 60,9% deri në orën 17:00, sipas të dhënave të publikuara nga instituti i sondazheve CeSID/Ipsos.
Shifra paraprake parashikon një pjesëmarrje më të lartë se ajo e regjistruar në zgjedhjet parlamentare të vitit 2023, kur në votime morën pjesë 58% e zgjedhësve.
Në të njëjtën orë gjatë zgjedhjeve parlamentare të dhjetorit 2023, pjesëmarrja ishte 26,6%.
Raportime për parregullsi dhe incidente
Dita e zgjedhjeve u shoqërua me raportime për shkelje të rregullave të votimit. Organizata CeSID njoftoi se kishte evidentuar më shumë se 120 parregullsi në një kampion prej 750 qendrash votimi. Mes shqetësimeve të raportuara ishin fotografimi i fletëve të votimit, probleme me fshehtësinë e votës, votimi në grup dhe vështirësi lidhur me listat e zgjedhësve.
CRTA raportoi gjithashtu vonesa në hapjen e disa qendrave të votimit dhe raste të fotografimit të fletëve, duke ngritur shqetësime për respektimin e fshehtësisë së votës.
Në Pançevë u raportua një incident ku, sipas mediave serbe, disa të rinj, mes tyre persona të lidhur me ekipin e listës studentore, u sulmuan pranë një qendre votimi. Rrethanat e plota të incidentit dhe përgjegjësia për të kërkonin konfirmim nga autoritetet.
Rezultati dhe sfida për formimin e qeverisë
Përballja mes SNS-së dhe listës studentore shihej si prova kryesore e ndikimit që protestat kanë pasur në skenën politike serbe. Megjithatë, në mungesë të rezultateve të verifikuara, nuk mund të shpallet fitues asnjëra palë.
Kuvendi i Serbisë ka 250 vende dhe shumica parlamentare kërkon të paktën 126 mandate. Edhe nëse lista studentore del forca e parë, aftësia e saj për të formuar qeverinë do të varet nga shpërndarja përfundimtare e mandateve dhe mundësitë për bashkëpunim parlamentar.
Zgjedhjet ndiqen nga afër edhe nga Bashkimi Evropian, ndërsa vlerësimi i procesit do të varet nga transparenca e numërimit, trajtimi i ankesave dhe gjetjet e vëzhguesve.
Rezultati përfundimtar pritet të përcaktojë nëse pakënaqësia e shprehur gjatë muajve të protestave do të përkthehet në ndryshim të ekuilibrave politikë në Serbi.
© 2026 Argumentum
