Profesori amerikan Edward P. Joseph i ka bërë thirrje Prishtinës që të mos reagojë emocionalisht ndaj vizitës së Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky në Beograd, por ta shfrytëzojë situatën për të forcuar marrëdhëniet me Kievin. Në një intervistë për Tjetër.net, Joseph kërkon nga kryeministri Albin Kurti një deklaratë të fuqishme në mbështetje të Ukrainës dhe propozon hapa konkretë për një angazhim më të madh diplomatik, ekonomik dhe të sigurisë me të.
Vizita e Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky në Beograd dhe takimi i tij me Presidentin serb Aleksandar Vuçiq kanë shkaktuar reagime të forta në Kosovë. Deklaratat e Zelenskyt për respektimin e integritetit territorial dhe qëndrimi i Ukrainës për mosnjohjen e pavarësisë së Kosovës u pritën me zhgënjim dhe zemërim në Prishtinë.
Reagimi i kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, i cili urdhëroi heqjen e banerit në mbështetje të Ukrainës nga Hotel Grand, e shtoi debatin.
Por profesori amerikan Edward P. Joseph, ekspert i njohur për Ballkanin, i cili në vitin 2023 kishte propozuar që Ukraina ta njihte Kosovën, i konsideron reagimet në Kosovë si të gabuara dhe tepër emocionale.
Joseph thotë se liderët e Kosovës po rrezikojnë të dëmtojnë vetë interesat strategjike të vendit. “Liderët e Kosovës po bëjnë një gabim të madh me reagimet e tyre tepër emocionale.”
Sipas tij, Prishtina duhet të kuptojë se vizita e Zelenskyt në Beograd duhet parë nga këndvështrimi i interesave strategjike të Ukrainës dhe jo vetëm përmes konfliktit politik Kosovë–Serbi.
Joseph i drejtohet drejtpërdrejt kryeministrit Albin Kurti, duke kërkuar prej tij një reagim të ri zyrtar.“I bëj thirrje kryeministrit Kurti që të dalë me një deklaratë të fuqishme korrigjuese.”
Sipas profesorit amerikan, Kosova duhet të bëjë të kundërtën e asaj që po kërkojnë reagimet emocionale: të rrisë mbështetjen për Ukrainën.“Kosova duhet ta dyfishojë mbështetjen për Ukrainën – jo t’ia kthejë shpinën!”
Joseph: Edhe unë jam i zhgënjyer nga deklaratat e Zelenskyt
Joseph nuk e fsheh zhgënjimin e tij me deklaratat e Presidentit Zelensky në Beograd.
Në vitin 2023, në një artikull të botuar në SAIS Review, “The Kyiv-Kosovo Catalyst”, ai kishte argumentuar se Ukraina duhet ta njihte Kosovën, duke e konsideruar një hap të tillë si të rëndësishëm edhe në përballjen me narrativën ruse.
Prandaj, thotë Joseph, edhe ai vetë është i zhgënjyer nga qëndrimi i shprehur nga Zelensky në Beograd.
Megjithatë, ai bën një dallim të rëndësishëm: vizita e Zelenskyt në Beograd nuk duhet të konsiderohet si një humbje strategjike për Ukrainën.
Sipas tij, Zelensky kishte arsye të forta për ta vizituar Serbinë.
“Jo, aspak”, përgjigjet Joseph kur pyetet nëse vizita ishte një gabim.
Ai argumenton se, pavarësisht se Beogradi nuk ndryshoi qëndrimin e tij ndaj sanksioneve kundër Rusisë, vetë fakti që Zelensky u shfaq në Beograd kishte një vlerë strategjike.
Sipas Joseph, imazhi i një lideri të lidhur ngushtë me Rusinë, duke pritur në Beograd Presidentin ukrainas, është një sinjal i fuqishëm për opinionin publik serb dhe rajonal.
“Kjo është poenta kryesore për liderët e Kosovës: të kuptojnë pozicionin strategjik të Ukrainës – në mënyrë që të avancojnë pozicionin strategjik të Kosovës.”
Kosova nuk ka pse ta duartrokasë vizitën, por duhet të duartrokasë Ukrainën
Joseph e pranon se vizita mund t’i ketë dhënë Vuçiqit mundësinë për të riafirmuar qëndrimin e Serbisë ndaj Kosovës.
Por, sipas tij, kjo nuk duhet të jetë arsye për ta kthyer Kosovën kundër Ukrainës.
“Kosova nuk ka nevojë ta duartrokasë vizitën e Zelenskyt në Beograd; por ka nevojë të madhe për Kosovën me duartrokit Zelenskin, Ukrainën dhe luftën e vazhdueshme e të guximshme kundër agresionit rus.”
Në këtë pikë, Joseph e sheh mbështetjen ndaj Ukrainës si një element të interesit strategjik të Kosovës.
Ai kujton se Ukraina vazhdon të luftojë kundër një fuqie shumë më të madhe dhe se vetë Zelensky ndodhet nën një presion të jashtëzakonshëm ndërkombëtar dhe ushtarak.
Prandaj, sipas tij, Kosova duhet të jetë “edhe më zhurmshëm, edhe më qartë, edhe më specifikisht” në mbështetjen e saj për Ukrainën.
Kërkesa për Përparim Ramën: “Rivendoseni flamurin e Ukrainës”
Një nga kritikat më të drejtpërdrejta të Joseph lidhet me vendimin e kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, për heqjen e banerit në mbështetje të Ukrainës nga Hotel Grand.
Joseph kërkon që ai të rikthehet. “Miku im, kryetari Rama, duhet që menjëherë ta rivendosë flamurin e Ukrainës në vendin ku ishte.”
Profesori amerikan u bën gjithashtu thirrje liderëve dhe figurave publike në Kosovë që të ndalojnë kritikat ndaj Zelenskyt.
Sipas tij, Kosova duhet të tregojë mirëkuptim për situatën në të cilën ndodhet Ukraina, e cila përballet çdo ditë me sulme ruse.
Joseph kërkon hapjen e një Zyre Ndërlidhëse të Ukrainës në Prishtinë
Por profesori amerikan nuk kufizohet vetëm në kritika. Ai propozon edhe hapa konkretë për Prishtinën.
Joseph kërkon që Kurti të udhëzojë Ministrinë e Jashtme të Kosovës që të rishikojë politikën ndaj Ukrainës dhe të eksplorojë mundësitë për zgjerimin e marrëdhënieve dypalëshe në fushat politike, ekonomike, të sigurisë dhe teknologjisë.
Një nga propozimet e tij konkrete është që Kosova ta ftojë Ukrainën të hapë një Zyrë Ndërlidhëse në Prishtinë.
Sipas Joseph, ky do të ishte një hap i rëndësishëm për forcimin e marrëdhënieve mes dy vendeve, pavarësisht dallimeve mbi çështjen e njohjes.
Ai argumenton se Kosova mund të punojë me partnerët e saj ndërkombëtarë, përfshirë shtetet baltike dhe vende të tjera evropiane, për ta avancuar këtë ide.
Energjia, një tjetër fushë ku Kosova duhet të veprojë
Joseph sugjeron gjithashtu që Prishtina të shprehë interes të qartë për përfshirjen në projektet amerikane të gazit natyror të lëngshëm (LNG).
Sipas tij, kjo duhet parë si pjesë e një strategjie më të gjerë për diversifikimin energjetik dhe forcimin e lidhjeve të Kosovës me Shtetet e Bashkuara.
Pyetja e tij është e drejtpërdrejtë: pse Serbia duhet të përfitojë nga mundësitë e gazit që nuk vjen nga Rusia, ndërsa Kosova jo?
Kritika e fortë ndaj Prishtinës: të drejtat e serbëve të Kosovës
Joseph e zgjeron kritikën përtej marrëdhënieve me Ukrainën.
Sipas tij, një nga problemet kryesore të politikës së jashtme të Kosovës është mënyra se si Prishtina menaxhon marrëdhëniet me komunitetin serb. “Ky është dështimi më i madh i lidershipit të Kosovës – dështimi për ta kuptuar se interesat e Kosovës dëmtohen për aq kohë sa dëmtohen të drejtat e serbëve të Kosovës.”
Joseph e lidh këtë problem me mbështetjen ndërkombëtare për Kosovën dhe përmend si shembull mundësinë e humbur për anëtarësim në Këshillin e Evropës.
Sipas tij, Kosova nuk mund të kërkojë mbështetje më të madhe nga vendet evropiane nëse vazhdon të ketë probleme të pazgjidhura lidhur me të drejtat e komunitetit serb.
Në këtë kontekst, ai përmend edhe marrëveshjen Shqipëri–Serbi për hapjen e konsullatave në Luginën e Preshevës dhe në Shkodër, duke e konsideruar atë si një hap që mund të kontribuojë në garantimin e të drejtave të komuniteteve.
“Vizita e Zelenskyt duhet të jetë alarm zgjimi për Prishtinën”
Në fund të intervistës, Joseph e sheh zhvillimin e fundit si një mundësi që Kosova të rishikojë politikën e saj të jashtme.
Për të, vizita e Zelenskyt në Beograd nuk duhet të prodhojë një distancim të Prishtinës nga Kievi, por një ofensivë të re diplomatike.
Kosova, sipas Joseph, duhet të forcojë marrëdhëniet me Ukrainën, të zgjerojë bashkëpunimin politik, ekonomik dhe të sigurisë, të punojë më ngushtë me partnerët evropianë dhe amerikanë dhe të adresojë më seriozisht çështjen e të drejtave të serbëve në Kosovë,
“Veproni me përgjegjësi, jo emocionalisht. Jepini fund kaosit politik. Merrini seriozisht obligimet tuaja ndaj serbëve të Kosovës. Çojini përpara interesat strategjike të Kosovës”, thekson profesori amerikan.
© 2026 Argumentum
