Katër muaj pas luftës që ndryshoi ekuilibrat në Lindjen e Mesme dhe kulmoi me eliminimin e liderit suprem Ali Khamenei dhe një pjese të konsiderueshme të elitës ushtarake e politike iraniane, Teherani po përpiqet të bindë botën se Republika Islamike jo vetëm që mbijetoi, por vazhdon të jetë një fuqi e konsoliduar rajonale.
Funerali shtetëror i Ali Khameneit nuk është thjesht ceremonia e lamtumirës për udhëheqësin më jetëgjatë të Iranit modern. Ai është një operacion i mirëorganizuar politik, diplomatik dhe psikologjik, i konceptuar për të transmetuar një mesazh të trefishtë: popullsisë iraniane, kundërshtarëve të jashtëm dhe aleatëve rajonalë.
Pamjet e mijëra qytetarëve që mbushën rrugët e Teheranit, të transmetuara nga mediat shtetërore dhe ato ndërkombëtare, synojnë të ndërtojnë perceptimin e një shoqërie që vazhdon të identifikohet me Republikën Islamike, pavarësisht kostove të luftës dhe humbjeve të jashtëzakonshme që pësoi udhëheqja e saj.
Regjimi nuk u rrëzua
Kur operacionet ushtarake të Izraelit dhe SHBA-së goditën zemrën e sistemit iranian në fund të shkurtit, shumë analistë parashikuan se eliminimi i Ali Khameneit dhe i komandës së lartë të Gardës Revolucionare do të krijonte kushtet për rrëzimin e regjimit ose të paktën për një krizë të pakontrollueshme politike.
Katër muaj më vonë, ky skenar nuk është materializuar.
Institucionet e Republikës Islamike vazhdojnë të funksionojnë, zinxhiri komandues është rindërtuar, aparati i sigurisë mbetet operacional dhe tranzicioni drejt udhëheqjes së re është zhvilluar pa shenja të një kolapsi institucional.
Kjo nuk do të thotë se regjimi nuk është dobësuar. Përkundrazi, ai ka humbur figura kyçe politike, ushtarake dhe fetare. Megjithatë, struktura e ngritur që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979 ka treguar se është ndërtuar për t’i mbijetuar edhe humbjes së liderit suprem.
Pikërisht këtë kërkon të komunikojë funerali: se sistemi është më i fortë se individët.
Mesazh për SHBA-në dhe Izraelin
Një tjetër audiencë e kësaj ceremonie janë Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli.
Pas luftës, në disa qarqe politike perëndimore u krijua bindja se eliminimi i elitës drejtuese mund të hapte rrugën për ndryshimin e regjimit në Iran.
Por demonstrimi masiv gjatë funeralit synon të japë një mesazh të kundërt.
Teherani dëshiron të tregojë se, edhe pse kundërshtarët arritën një fitore ushtarake spektakolare duke eliminuar liderin suprem dhe komandantët më të rëndësishëm, objektivi strategjik – shembja e Republikës Islamike – nuk u realizua.
Në logjikën e regjimit, kjo përbën një fitore politike, pavarësisht kostove të jashtëzakonshme njerëzore dhe ushtarake.
Një nga elementët më domethënës të funeralit ishte pjesëmarrja e delegacioneve nga vende arabe dhe islame.
Prania e përfaqësuesve nga shtetet e Gjirit nuk duhet parë vetëm si respekt diplomatik ndaj një figure shtetërore. Ajo përfaqëson edhe pranimin e një realiteti të ri gjeopolitik.
Pavarësisht rivaliteteve historike, monarkitë arabe nuk kanë interes për destabilizimin e Iranit.
Një Iran i zhytur në kaos do të krijonte pasoja të paparashikueshme për sigurinë rajonale, tregjet energjetike, transportin në Gjirin Persik dhe ekuilibrat e gjithë Lindjes së Mesme.
Në këtë kuptim, pjesëmarrja e liderëve arabë mund të interpretohet si një sinjal se rajoni është i gatshëm të bashkëjetojë me Republikën Islamike, edhe pas luftës, duke e njohur Iranin si një aktor të pazëvendësueshëm në arkitekturën e sigurisë rajonale.
Lufta ndryshoi Lindjen e Mesme, por jo regjimin iranian
Operacioni ushtarak i SHBA-së dhe Izraelit ishte pa precedent.
Për herë të parë u godit drejtpërdrejt udhëheqja më e lartë e Republikës Islamike.
Megjithatë, katër muaj më vonë, sistemi politik iranian vazhdon të ekzistojë.
Kjo është arsyeja pse funerali i Ali Khameneit ka një rëndësi shumë më të madhe sesa vetë ceremonia fetare.
Ai është një demonstrim force.
Është një deklaratë se Republika Islamike mbetet funksionale.
Është një mesazh se zinxhiri i pushtetit nuk u këput.
Dhe është një sinjal për kundërshtarët se ndryshimi i regjimit në Iran nuk rezultoi nga lufta, pavarësisht goditjeve të paprecedenta ndaj elitës së tij.
Teksa ceremonia mortore vijon në Teheran, funerali i Ali Khameneit po shërben jo vetëm si një moment zie kombëtare, por edhe si një platformë për të përcjellë mesazhin e vazhdimësisë së Republikës Islamike. Përmes kësaj ceremonie, udhëheqja iraniane synon të tregojë se, pavarësisht luftës, humbjeve të rënda dhe eliminimit të figurave më të larta të regjimit, sistemi mbetet funksional dhe i vendosur të vazhdojë. Në të njëjtën kohë, pjesëmarrja e delegacioneve nga vendet arabe nënvizon se Irani vazhdon të shihet si një aktor me peshë në Lindjen e Mesme, ndërsa rajoni kërkon të shmangë një përshkallëzim të ri të tensioneve.
/Argumentum.al
