Irani kërkoi të mblidhte vendet e BRICS kundër veprimeve ushtarake të SHBA-së dhe Izraelit të enjten, duke e paraqitur konfliktin rajonal si rezistencë ndaj fuqisë amerikane, ndërsa shqetësimet për sigurinë detare dhe ndërprerjet e energjisë dominuan takimin e ministrave të jashtëm të bllokut në Nju Delhi.
Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi i kërkoi bllokut të kundërshtojë atë që ai e quajti politizim të institucioneve ndërkombëtare dhe të ndërmarrë veprime kundër vendeve që shkelin Kartën e OKB-së.
“Ndjenja e rreme e superioritetit dhe imunitetit të Perëndimit duhet të shkatërrohet nga të gjithë ne,” tha Araghchi në një deklaratë gjatë takimit.
Vërejtjet e tij vijnë ndërsa Irani përballet me një tendosje ekonomike në rritje, një monedhë në rënie dhe një frustrim publik në rritje në vend, duke dobësuar imazhin e rezistencës që zyrtarët kanë kërkuar të projektojnë.
Inflacioni i lartë dhe protestat e përsëritura për kostot e jetesës kanë zbuluar dobësitë e brendshme të Iranit, edhe pse Teherani kërkon të projektojë veten si një sfidues ndaj ndikimit perëndimor.
Takimi dy-ditor u hap nën hijen e luftës Iran-SHBA-Izrael, duke ekspozuar përçarjet brenda një blloku të zgjeruar BRICS të ndarë nga interesa rajonale konkurruese dhe lidhje të ndryshme me Uashingtonin.
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulme ndaj Iranit më 28 shkurt, duke synuar bazat ushtarake, infrastrukturën e raketave, objektet bërthamore dhe komandantët e lartë, në një përpjekje për të dobësuar aftësitë ushtarake dhe programin bërthamor të Teheranit.
Irani nisi sulme me raketa dhe dronë ndaj Izraelit, aseteve ushtarake amerikane dhe infrastrukturës së lidhur me aleatët amerikanë në rajonin e Gjirit Persik.
Ministri i Jashtëm Indian, Subrahmanyam Jaishankar, paralajmëroi se paqëndrueshmëria rreth korridoreve kryesore të transportit detar kërcënonte ekonominë globale.
“Rrjedhat detare të sigurta dhe të papenguara përmes rrugëve ujore ndërkombëtare, duke përfshirë Ngushticën e Hormuzit dhe Detin e Kuq, mbeten jetësore për mirëqenien ekonomike globale”, tha Jaishankar në fjalën hapëse.
Irani ka ndërprerë transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit në territorin e tij, duke lëshuar paralajmërime për anijet tregtare dhe cisternat në rrugën ujore strategjike.
Trafiku përmes ngushticës, e cila transporton afërsisht një të pestën e tregtisë globale të naftës dhe gazit, ra ndjeshëm pasi operatorët e cisternave pezulluan tranzitin dhe anijet ndryshuan drejtim për shkak të shqetësimeve për sigurinë.
Ndërprerjet tërhoqën kritika nga qeveritë perëndimore, shtetet arabe të Gjirit Persik dhe grupet e transportit detar, të cilat paralajmëruan se kërcënimet ndaj një prej pikave më të rëndësishme detare në botë mund të destabilizojnë tregtinë globale dhe tregjet e energjisë.
BRICS u themelua nga Brazili, Rusia, India dhe Kina përpara se Afrika e Jugut të bashkohej në vitin 2011. Blloku më vonë u zgjerua për të përfshirë Egjiptin, Etiopinë, Indonezinë, Iranin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Irani i bën presion bllokut për përgjigje
Araghchi e përdori fjalimin e tij për të akuzuar Uashingtonin dhe Izraelin për kryerjen e sulmeve kundër Iranit dhe u kërkoi vendeve të BRICS të marrin një qëndrim më të vendosur ndaj konfliktit.
“Irani po u kërkon anëtarëve të BRICS dhe të gjithë anëtarëve përgjegjës të bashkësisë ndërkombëtare të dënojnë në mënyrë të qartë shkeljet e ligjit ndërkombëtar nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli”, tha ai.
Araghchi gjithashtu e portretizoi BRICS si pjesë të një rendi global në zhvillim, më pak të dominuar nga fuqitë perëndimore dhe tha se vendet në zhvillim përballen me presion të ngjashëm politik dhe ekonomik nga Uashingtoni.
Komentet e tij nuk trajtuan aktivitetet ushtarake dhe të ndërmjetme të Iranit në të gjithë rajonin, duke përfshirë sulmet nga grupet e armatosura të mbështetura nga Irani në Irak, Jemen dhe Liban kundër vendeve fqinje dhe objektivave të lidhura me SHBA-në në vitet e fundit.
Teherani gjithashtu nisi sulme me raketa dhe dronë ndaj shteteve arabe të lidhura me Uashingtonin gjatë konfliktit, duke synuar objektet ushtarake dhe infrastrukturën energjetike në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar, Bahrein, Kuvajt dhe Arabinë Saudite.
Qeveritë rajonale i dënuan sulmet si shkelje të sovranitetit që kërcënuan stabilitetin rajonal dhe furnizimet me energji.
Dallimet brenda BRICS kanë komplikuar përpjekjet për të arritur një qëndrim të unifikuar mbi konfliktin, veçanërisht midis Iranit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, të cilat mbështesin palët kundërshtare në luftë.
/Argumentum.al
