Nemanja Rujeviç-Vreme[i]
Punët shtetërore dhe punë të tjera mund të kryhen me telefon. Ka diplomatë që merren me këtë punë, në prapaskenë. Duke gjykuar nga të gjitha gjasat Serbia ka nisur të armatosë Ukrainën para se presidentët Aleksandër Vuçiç dhe Volodimir Zelenski të takoheshin për herë të parë, për dy minuta, në koridoret e një samiti.
Kur organizohet vizita e zyrtare e një presidenti kjo është më shumë ceremoni dhe shou. Vizita zhvillohet për shkak të kamerave dhe mbresave, e jo për gjërat në vetvete.
Përse e përqafoi “nazistin”?
Çfarë deshte të arrinte Vuçiçi me vizitën e Zelenskit? Çfarë mesazhi dërgon?
Shpesh është më mirtë të qëndrohet në përshtypjen e “topit të parë” sepse ka mundësi të jetë më e sakta. Në sajë të mediave pro regjimit, Zelenski në Serbi është paraqitur si “nazist”, “banderash” (Stjepan Bandera, bashkëpuntor i gjermanëve në L2B. shën. i përkth.) e çfarë nuk është thënë për të.
Përqafimi me Zelenskin nuk mund t’i sjellë Vuçiçit pikë politike në trupin e tij zgjedhor – sepse, sikurse ndodhi, gazeta “Informer” dhe gazeta të tjera proqeveritare këto pamje “i harruan”, duke u marrë për dy ditë me radhë me shpikjen e njerëzve “të leçitur” në radhët e listës studentore.
Pra, mesazhi është i destinuar për jashtë vendit. Dhe kjo duhet të jetë vetëm drejt Perëndimit, pra Uashingtonit dhe Brukselit, ku Vuçiçi shpreson të fitojë pikë. Dhe në këtë rast jo të lira, sepse në Kremlin këto mund t’a mbajnë shënim dhe t’ia kujtojnë në rastin e bisedimeve mbi gazin rus “vëllazëror”.
“Le të thonë tani se Vuçiçi me vizitën e Zelenskiut po grumbullon pikë”, vëren politikologu Aleksandër Ivkoviç. “Por pikët kryesore janë grumbulluar kur është finalizuar bashkëpunimi ushtarak para katër viteve. Kjo në thelb e ndihmoi Vuçiçin, më shumë se gjithçka tjetër, për të mbajtur lidhje të mira me Perëndimin dhe të mos ketë tejet shumë kritika nga Bashkimi Europian”.
E saktë por e pamjaftueshme. Sepse, nëse dërgimi masiv i granatave nëpërmjet ndërmjetësve është thelbi i asaj me të cilin Vuçiçi amortizoi presionin ndaj tij për shkak të mosvënies së famshme të sanksioneve Rusisë, atëherë kjo vizitë është njëfarë autopranimi (“comnig out”) zyrtare nga ana e presidentit serb.
Të shohësh me gjyzlykët e kalit
Vizita e Zelenskit është “shenjë e kurajos politike e cila duhet vlerësuar”, shkruan gazetari Mihael Martens për gazetën “Frankfurter algemajne cajtung”.
Bash Martensi, para se të shkaktonte njëfarë skandali të vogël në konferencën për mediat duke e pyetur se çfarë duhet të bëjë Zelenski që “të vrasë më shumë rusë”, duke aluduar kësisoj pohimin se pusheti i Vuçiçit, me synim dhe me qëllim të caktuar, ka armatosur Ukrainën.
Pohimi erdhi nga goja e Kristofer Hillit, peshë e rëndë e diplomacisë amerikane, i cili karrierën e tij e përmbylli si ambasador i ShBA-ve në Beograd. Hilli, pra, punon edhe pse është në pension, duke e e rënduar politikën e Vuçiçit me spërdredhje (angl: meandering). Para vetëm disa javësh morëm vesh se amerikanët duan t’i shesin Serbisë gaz të lëngshëm në vend të gazit rus.
Brenda vendit Vuçiçi ka një logjikë të vetme – të qëndrojë në pushtet përjetësisht. Ky është i vetmi plan dhe program, të gjithë të tjerat janë mjete. Kësisoj edhe vizita e Zelenskit duhet të bëjë të heshtin paksa kritikët europianë të cilët në përgjithësi merren me përdhosjen e demokraciosë në Serbi. Të tillët gjithsesi janë në pakicë.
Edhe mediat europiane shpesh vuajnë nga shikimi me gjyzlykët e kalit (metaforë: kali sheh shumë më pak ngjyra se njeriu dhe më dobët. Shën. i përkth.). “Shuplakë rusëve” – këto janë dy fjalët që janë shkruar më shpesh në gjermanisht me rastin e vizitës së Zelenskit. Pra kuptojnë me vështirësi.
Të shpjegohet, ta kuptojë populli
Me një fjalë, Vuçiçi kaloi me sukses nëpër fushën e minuar të kësaj vizite. Gjithçka e kurorëzoi me një intervistë me Matija Demfnerin, shefi i fuqishëm i shtëpisë botuese “Aksel Shpringer” e cila ka tabloidin Bild, të përditëshmen Velt shumëfarë gjëra të tjera. Demfneri, njëfarë tutori mediatik i së djathtës dhe interesave të Izraelit, Vuçiçin e quajti “interpretues” të luftës në Ukrainë.
Nuk është hera e parë kjo që Vuçiçin mediat e paraqesin bash ashtu si dëshiron ai – si “veteran politik” i cili ka kontakte në Krmalin e kësisoj na shpjegon luftën e madhe.
Deklaratat e tij vështirë se e kalojnë mbi mesataren e përgjithshme, të themi se nuk do të ketë paqe së shpejti sepse për të nuk ka interses askush sepse të gjithë dëshirojnë humbjen e palës tjetër në vend të komprimisit.
Por Vuçiçi e shfrytëzoi intervistën për të marrë me të mirë rusët- dhe citatet e tij i përcollën si me komandë mediat vendore. Tha përse nuk i ka vënë sanksionet dhe se Perëndimi bën “luftë hibride” kundër Rusisë.
Llogaria dhe hanxhiu
“Le të gëzohet ai që ka dëshirë duke menduar se vizita e Zelenskit në Beograd përbënte kthim të Vuçiçit për nga Europa. Ruaj të drejtën ta interpretoj se me këtë vizitë Vuçiçi është nderuar, por kjo nuk është për t’u festuar”, thotë Zdravko Ponosh, lideri i partisë “Srce”
“Nga kjo vizitë Serbia do të marrë një zero të madhe. Do të marrë Vuçiçi. Edhe sikur të jetë hapja e klasterit apo ndonjë dhuratë tjetër para zgjedhjeve dhe vjedhjeve zgjedhore të radhës. Një dhuratë e tillë ishte edhe ajo e Brukselit e orkestruar në formimin REM-it çalaman”, shkroi ai në Tviter.
I lartpërmenduri Martens, i cili është në njëfarë akordi me Vuçiçin në lidhje me idenë që shtetet e vogla të Ballkanit të mos antarsohen në BE, por vetëm në hapësirën e përbashkët ekonomike, në komentin e tij shkruan se Brukseli nuk duhet t’i bëjë lëshim Vuçiçit për llogari të Zelenskit. Se ekzistojnë kritere e kështu më radhë. Por as deri tani Bashkimi Europian nuk është shquar për ruajtjen e kritereve. Politika i jep krahë gjithçkaje, e këtu Vuçiçi ka të drejtë. Dhe kjo është më e vjetër se pushteti itij – edhe pushteti i Partisë demokrate për çdo hap drejt BE-së ishte i kushtëzuar “me shfaqjen e vullnetit të mirë”, në lidhje me Kosovën.
Ponoshi ka të drejtë kur vë në dukje se Serbia kryesisht humbet atëherë kur fiton Vuçiçi.
Ky fitim i tij personal dhe partiak paguhet me paratë e popullit, pa marrë parasysh nëse bëhet fjalë për blerjen e Rafalëve francezë, premtimin pë litium gjermanëve, ofromin e ndërtesës së ish Shtabit të Përgjithshëm dhëndërrit të Trumpit apo dhënien e minierave dhe bizneseve hekurudhore kinezëve.
Humbja më e madhe është mundësia që Vuçiçi dhe klika e tij të qëndrojnë në pushtet edhe pas zgjedhjeve të radhës. Një pjesë e enigmës do të jetë – këtë Vuçiçi e ka mësuar kur dështoi politikisht shoku i tij Viktor Orbani – dhe kjo është që Bashkimi Europian të mbyllë sytë për kushtet zgjedhore, arrestimet, rrahjet, vjedhjet e votave.
Kur bëhen të gjitha llogaritë, thuhet se Vuçiçi, me vizitën e Zelenskit, arriti atë që dëshironte. Por llogaritë në fund të fundit duhen bërë në praninë e hanxhiut, e këta janë qytetarët e revoltuar të Serbisë të cilët gjithsesi janë më shumë.
[i] https://vreme.com/vesti/vucic-je-posetom-zelenskog-uspeo-u-onome-sto-je-hteo/
Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
