Ndërsa lufta në Ukrainë pas sulmit ushtarak të Rusisë hyn në vitin e saj të tretë, vuajtjet e civilëve ukrainas po përkeqësohen. Sulmet ushtarake pa dallim vazhdojnë së bashku me rastet e torturës, ndalimit arbitrar dhe shkeljeve të tjera të rënda të të drejtave të njeriut, tha Zyra e OSBE-së për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) në një deklaratë të sotme.
“Pasojat e tmerrshme të kësaj lufte për civilët dhe veçanërisht fëmijët nuk mund të mbivlerësohen”, tha drejtori i ODIHR, Matteo Mecacci. “Ndërsa situata përkeqësohet, njerëzit gjithnjë e më shumë nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të ikin nga shtëpitë e tyre ose të qëndrojnë dhe të jetojnë me frikë.”
ODIHR ka monitoruar shkeljet e ligjit ndërkombëtar në Ukrainë dhe ndikimin e tyre te civilët dhe të burgosurit e luftës që nga 24 shkurt 2022. Intervistat me më shumë se 330 të mbijetuar dhe dëshmitarë të shkeljeve, si në Ukrainë ashtu edhe jashtë vendit, dëshmojnë për shpërfilljen e vazhdueshme të treguar nga Federata Ruse për parimet bazë të përcaktuara në të drejtën ndërkombëtare humanitare dhe të të drejtave të njeriut. Qëllimi përfundimtar i kësaj pune është të ndihmojë në sigurimin e llogaridhënies për shkeljet e ligjit ndërkombëtar.
Katër raportet e monitorimit të publikuara deri më sot japin detaje të shkeljeve në terren, duke përfshirë sulmet e qëllimshme kundër civilëve, ndalimin arbitrar, torturën, vrasjen me dashje dhe zhdukjet me forcë. Shumë të mbijetuar i thanë ODIHR-it se arrestimi i tyre arbitrar dhe frika nga persekutimi i mëvonshëm ishin arsyet kryesore për t’u larguar nga vendlindja e tyre. Ata folën gjithashtu për ankthin e tyre për familjen dhe miqtë e lënë pas, pas raportimeve të presionit të shtuar për të marrë nënshtetësinë ruse dhe mobilizimin e detyruar. Në të njëjtën kohë, vazhdojnë raportet e besueshme të transferimeve dhe deportimeve të dhunshme të fëmijëve ukrainas, si brenda zonave të pushtuara të Ukrainës, ashtu edhe prej andej drejt Federatës Ruse dhe Bjellorusisë.
Mbështetja e ODIHR-it për Ukrainën ka vazhduar këtë vit në shumë fusha, nga kontributi për një ligjbërje më të mirë, përmes luftimit të trafikimit të qenieve njerëzore, tek rritja e përfshirjes së diasporës ukrainase në rindërtimin dhe zhvillimin pas konfliktit. Ndihma për të forcuar sundimin e ligjit ka qenë një element kyç i mbështetjes së Zyrës, për shembull duke ndihmuar rreth dyqind gjyqtarë në përpjekjet e tyre për të gjykuar rastet e krimeve të luftës në përputhje me ligjin kombëtar dhe ndërkombëtar. Gjatë vitit të kaluar, ODIHR ka mbledhur gjithashtu të dhëna për krimet e urrejtjes që demonstrojnë ndikimin e luftës përtej Ukrainës, me raste të njerëzve që janë në shënjestër për të folur rusisht ose ukrainas dhe sulme ndaj pronës.
E drejta ndërkombëtare humanitare, ose ligji i luftës, i ndalon të gjitha palët në konflikt të kryejnë sulme pa dallim ose ato që synojnë qëllimisht civilët, dhe mbron popullatën civile në çdo kohë nga dhuna dhe trajtimi çnjerëzor. Shkeljet e shumta që kanë karakterizuar luftën në Ukrainë janë në kundërshtim me parimin themelues të OSBE-së për respektimin e të drejtave të njeriut si parakusht për sigurinë e të gjithë rajonit.
/Argumentum.al
