Parlamenti Evropian dhe Këshilli Evropian kanë arritur të enjten marrëveshje për të ndihmuar vendet që ndodhen në proces anëtarësimi, duke përdorur mjete nga buxheti i BE-së.
Në shërbim të kësaj marrëveshjeje do të aplikohet një program që quhet IPA 3, me anë të cilit për secilin nga këto shtete, në shtatë vitet e ardhshme do të jenë në dispozicion 14.2 miliardë euro.
Shtetet që do të përfitojnë nga ky program janë Turqia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor, si Shqipëria, Bosnje-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia.
<blockquote class=”twitter-tweet”><p lang=”en” dir=”ltr”>A long-awaited political agreement is excellent news for the seven beneficiary countries and the <a href=”https://twitter.com/hashtag/EU?src=hash&ref_src=twsrc%5Etfw”>#EU</a>. It paves the way to improved governance, coherence and transparency of the external funding in a period of a critical importance for our enlargement policy. <a href=”https://t.co/JdEHG317TR”>https://t.co/JdEHG317TR</a></p>— davidmcallister (@davidmcallister) <a href=”https://twitter.com/davidmcallister/status/1400157571546325003?ref_src=twsrc%5Etfw”>June 2, 2021</a></blockquote> <script async src=”https://platform.twitter.com/widgets.js” charset=”utf-8″></script>
Përdorimi i mjeteve nga ana e vendeve kandidate do të jetë i kushtëzuar në përputhje me sundimin e ligjit dhe respektimin e vlerave demokratike. Në rast se këto shtete do të keqpërdorin situatën, duke rënë në kundërshtim me ligjin dhe zhvillimin e demokracisë, BE do ta pezullojë ndihmën ekonomike që u ka mundësuar. Po ashtu, do të ketë një mbikëqyrje më të madhe nga ana e Parlamentit Evropian në mënyrën se si do të përdoren këto mjete.
Me këtë marrëveshje të Parlamentit dhe Këshillit Evropian, sipas propozimit të Komisionit Evropian, sigurohet korniza për përdorimin e mjeteve në kornizën shumëvjeçare nga viti 2021 deri në vitin 2027 për ndihmën e reformave institucionale, ekonomike, sociale. Këto reforma do të ndihmojnë vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Turqinë, që të avancojnë drejt arritjes së standardeve evropiane dhe rritjes së sigurisë së përbashkët.
Komisioni Evropian ka bërë të qartë se mjetet financiare që i janë ndarë Turqisë për t’u përballur me sfidat e migracionit, nuk janë nga instrumentet e IPA-s por nga linjat tjera buxhetore të Bashkimit Evropian.
Parlamenti Evropian në një komunikatë të lëshuar pas arritjes së kësaj marrëveshjeje ka nënvizuar se është e rëndësishme të ketë një qasje strategjike dhe të mbahet kushti i suspendimit të ndihmës për ato shtete, të cilat nuk do të respektojnë vlerat e përbashkëta evropiane, sidomos ato që kanë të bëjnë me liritë themelore, demokracinë dhe lirinë e mediave. Fokus i veçantë do t’i jepet edhe ruajtjes së mjedisit.
Mjetet financiare nga të ashtuquajturat “instrumentet e para-anëtarësimit” (IPA) pritet të ndihmojnë që vendet e Ballkanit Perëndimor të rrisin edhe tërheqjen e investimeve private. Për këtë, BE do të përdorë një kornize të posaçme për tërheqjen e investimeve në Ballkanin Perëndimor, kornizë e cila është prezantuar vitin e kaluar.
Kryetari i Komisionit për politikë të jashtme, David McAllister, ka thënë se kjo marrëveshje përbën një lajm të jashtëzakonshëm për shfrytëzuesit e instrumenteve IPA 3.
“Kjo marrëveshje hap rrugën për përmirësimin e menaxhimit të mjeteve, transparencë dhe rritje të konkurrencës për vendet e procesit të zgjerimit, sidomos në periudhën pas pandemisë”, u shpreh David McAllister.
