Rusia dhe Ukraina do të takohen në Stamboll për herë të parë që nga viti 2022, me iniciativën e Presidentit rus Vladimir Putin. Takimi mund të shënojë kontaktin e parë të drejtpërdrejtë midis delegacioneve të Rusisë dhe Ukrainës që nga marsi i vitit 2022, kur negociatorët nga Moska dhe Kievi u angazhuan në dialog në Pallatin Dolmabahçe të Stambollit.
Edhe një herë, delegacioni i Rusisë do të udhëhiqet nga ndihmësi i Kremlinit, Vladimir Medinsky. Ashtu si në vitin 2022, delegacioni do të përfshijë zëvendësministrin e Mbrojtjes Alexander Fomin. Ministria e Jashtme ruse do të përfaqësohet nga zëvendësministri i Jashtëm Mikhail Galuzin, i cili është përgjegjës për çështjet që lidhen me Bashkësinë e Shteteve të Pavarura (CIS). Tre vjet më parë, delegacioni i Rusisë përfshinte zëvendësministrin e Jashtëm Andrey Rudenko, por tani ai është përgjegjës për një rajon tjetër në ministri. Igor Kostyukov, kreu i Drejtorisë Kryesore të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Ruse, do të jetë negociatori i katërt rus.
Moska do të dërgojë gjithashtu një ekip ekspertësh në Stamboll, përkatësisht Alexander Zorin, zëvendësdrejtor i parë i informacionit në Drejtorinë e Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Ruse, Yelena Podobreyevskaya, zëvendësdrejtore e zyrës presidenciale ruse për politikën humanitare shtetërore, Alexey Polishchuk, drejtor i Departamentit të Dytë të CIS në Ministrinë e Jashtme, dhe Viktor Shevtsov, zëvendësdrejtor i Drejtorisë Kryesore për Bashkëpunim Ushtarak Ndërkombëtar në Ministrinë e Mbrojtjes.
Zyrtarë amerikanë priten gjithashtu në Turqi. Presidenti i SHBA-së Donald Trump deklaroi më parë se Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe zyrtarë të tjerë do të udhëtojnë në Turqi për bisedimet e parashikuara mbi Ukrainën. Një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë u tha gazetarëve se i Dërguari Special i SHBA-së Steve Witkoff dhe i Dërguari Special për Ukrainën Keith Kellogg do të shkojnë në Stamboll. Trump as nuk e përjashtoi që ai vetë të udhëtonte në Stamboll nëse kjo do të ishte në dobi të negociatave.
Oferta e Putinit
Që nga fillimi i operacionit të saj të posaçëm ushtarak, Moska ka theksuar vazhdimisht gatishmërinë e saj për të zgjidhur konfliktin e Ukrainës në mënyrë diplomatike. Në orët e para të 11 majit, Presidenti rus Vladimir Putin paraqiti një ofertë për të rifilluar bisedimet direkte me Ukrainën në Stamboll më 15 maj. Ai theksoi se ishte Kievi ai që kishte ndërprerë procesin e negociatave.
Oferta e Putinit parashikon një rifillim të bisedimeve pa parakushte. Presidenti gjithashtu vuri në dukje se Turqia kishte bërë shumë për të organizuar negociatat midis Moskës dhe Kievit.
Përgjigja e Kievit
Në përgjigjen e tij të parë ndaj ofertës së Rusisë, Vladimir Zelensky kërkoi që Moska të konfirmonte një armëpushim “të plotë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm” që fillon më 12 maj. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, vuri në dukje se autoritetet e Kievit duhet të mos e kenë kuptuar plotësisht atë që tha udhëheqësi rus.
Pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump i kërkoi Ukrainës të pranonte menjëherë ofertën e Putinit për bisedime, Zelensky tha se ishte gati për një takim në Stamboll. Megjithatë, ai përsëriti kërkesën për armëpushim dhe shtoi se do të priste Vladimir Putinin në Turqi të enjten.
Vlen të përmendet se vendimi i marrë nga Këshilli i Sigurisë dhe Mbrojtjes Kombëtare i Ukrainës mbetet në fuqi, gjë që i bën të pamundura bisedimet me Presidentin rus Vladimir Putin. Zelensky e miratoi vendimin më 4 tetor 2022. Megjithatë, ai tha më 13 maj se ndalimi nuk vlente për të.
Shumë herët për të bërë parashikime
Dihet pak për axhendën e bisedimeve të parashikuara, siç ndodh zakonisht kur bëhet fjalë për takime kaq të rëndësishme diplomatike. Zëvendësministri i Jashtëm rus Sergey Ryabkov specifikoi se takimi i Stambollit do të trajtonte çështje që lidhen me arritjen e një zgjidhjeje të qëndrueshme për konfliktin dhe realitetin në terren, përfshirë çështjen territoriale. “Është shumë herët për të bërë parashikime”, theksoi diplomati i lartë, duke shtuar se shumë gjëra do të varen nga qëndrimi i sponsorëve perëndimorë të Kievit. Më parë, vendet evropiane njoftuan sanksione të reja ndaj Rusisë dhe shprehën kundërshtime ndaj ofertës së Moskës për bisedime. Në veçanti, Presidenti francez Emmanuel Macron e përshkroi iniciativën e Rusisë si të pamjaftueshme dhe “të papranueshme”. Kur komentoi kërkesat e Evropës për një armëpushim 30-ditor, Zakharova theksoi se qëllimi ishte “t’i jepej Kievit një afat për të rivendosur potencialin e tij ushtarak në mënyrë që të vazhdonte përballjen me Rusinë”.
Rodion Miroshnik, ambasadori i Ministrisë së Jashtme ruse për çështje të veçanta, beson se dokumenti që negociatorët rusë dhe ukrainasë miratuan në Stamboll në vitin 2022 mund të jetë një nga opsionet për zgjidhjen e konfliktit, me kusht që të bëhen disa rregullime bazuar në zhvillimet e tre viteve të fundit./TASS-Argumentum.al
