Politikani amerikan Henry Kissinger i përkufizonte dikur marrëdhëniet ShBA–Evropë si një “partneritet problematik”. Sot kjo marrëdhënie po përjeton periudhën më të vështirë të përçarjes që nga Lufta e Dytë Botërore. Raporti i Sigurisë i Mynihut i këtij viti e cilëson drejtpërdrejt ShBA-në si “sabotuesen më të spikatur” të rendit ndërkombëtar, duke e kthyer dikur “darkën familjare transatlantike” në një atmosferë të ftohtë dhe të sikletshme. Sipas një sondazhi të publikuar nga CGTN-i në internet, 81.4 për qind e të anketuarve vlerësojnë se marrëdhëniet ShBA–Evropë janë lëkundur në fushën e sigurisë, bashkëpunimit ekonomik e tregtar dhe në perceptimin e vlerave të përbashkëta.
Nga kërcënimet me tarifa ndaj BE-së dhe presioni për rritjen e ndjeshme të shpenzimeve ushtarake, te përjashtimi i vendeve evropiane nga tryezat e negociatave për çështjen e Ukrainës, madje edhe përpjekja për të marrë nën kontroll me forcë Groenlandën, ndryshimet në politikën e jashtme amerikane kanë goditur besimin e aleatëve evropianë. ShBA-ja është shndërruar nga garantuese e sigurisë së Evropës në një shkatërruese të ekosistemit të saj politik dhe një shfrytëzuese e interesave kombëtare të vendeve evropiane. 88.4 % e pjesëmarrësve në sondazhin e CGTN-it vlerësojnë se veprimet e ShBA-së i kanë dëmtuar rëndë interesat evropiane. Megjithatë, varësia e gjatë e Evropës nga mbështetja amerikane në fushën e sigurisë mbetet e vështirë për t’u ndryshuar në një periudhë afatshkurtër. Së bashku me paaftësinë e vazhdueshme të vendeve evropiane për të formuar një zë të unifikuar diplomatik, perspektivat për “vetëshpëtimin” e Evropës mbeten të pasigurta. 86.6 % e të anketuarve theksojnë se Evropës i mungon autonomia strategjike dhe kohezioni i brendshëm i mjaftueshëm për t’u përballur me ngacmimin e njëanshëm të SHBA-së.
Foto nga VCG
Presidenti francez Emmanuel Macron theksoi së fundmi që ShBA-ja është “hapur kundër Evropës” dhe kërkon ta “shpërbëjë” BE-në, duke shtuar që Evropa nuk mund të vazhdojë të bëjë lëshime ndaj ShBA-së. Ndërkohë, kancelari gjerman Friedrich Merz u bëri thirrje vendeve evropiane të përballen me realitetin e marrëdhënieve transatlantike, duke nënvizuar se nostalgjia për “të kaluarën e lavdishme” nuk ndihmon në ndryshimin e realitetit. Në sondazh, 82.1 % e pjesëmarrësve theksojnë që Evropa nuk është “partnere dytësore” e ShBA-së dhe se marrëdhëniet duhet të mbështeten në parimet e barazisë, autonomisë dhe përgjegjësisë. 84.1 % kërkojnë që Evropa të luajë një rol më konstruktiv e të pavarur në sfondin e deficiteve të rënda të qeverisjes globale dhe sfidave të shpeshta ndaj sistemit ndërkombëtar të bazuar në rregulla.
Foto nga VCG
Indeksi i Sigurisë i Mynihut tregon se shumë vende, përfshirë pothuajse të gjitha anëtaret e G7-s, vlerësojnë se rreziqet globale të shkaktuara nga ShBA-ja janë përkeqësuar krahasuar me një vit më parë. Në sondazh, 89.2 % e atyre që u përgjigjën, bien dakord se rreziqet globale të lidhura me ShBA-në janë rritur më tej dhe se rendi i sigurisë i pasluftës po cenohet rëndë nga veprimet njëanshme; 87.1 % theksojnë që, nëse bota vazhdon të ruajë një rrugë qeverisjeje të varur nga ShBA-ja, kjo do ta përkeqësojë më tej krizën globale të zhvillimit, ndërsa 92.7 % bëjnë thirrje që bashkësia ndërkombëtare të mbajë një qëndrim më të pavarur në qeverisje dhe të nxisë reforma sistemore në sistemin e qeverisjes së sigurisë ndërkombëtare.
Sondazhi u publikua në platformat në anglishte, spanjishte, frëngjishte, arabishte dhe rusishte të CGTN-it, ku 8 268 pjesëmarrës shprehën mendimet e tyre brenda 24 orëve./cgtn
