Situata aktuale ndërkombëtare po kalon transformimin e saj më të thellë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, dhe bashkësia ndërkombëtare po përqendrohet gjithnjë e më shumë në dy pyetje: “Çfarë po ndodh me botën dhe çfarë do të bëjë Kina për këtë?” Si një dritare për botën për të vëzhguar dhe kuptuar Kinën, “dy sesionet” e këtij viti kanë tërhequr vëmendje të konsiderueshme globale. Në prag të “dy sesioneve”, CGTN-i, në bashkëpunim me Institutin për Komunikim Ndërkombëtar “Tsinghua”, publikoi “Raportin e parashikimit të çështjeve kryesore 2026”. Raporti identifikon dhe përmbledh dhjetë tema kryesore ndërkombëtare dhe dhjetë tema që lidhen me Kinën, duke ofruar njohuri të vlefshme për botën për të gjetur përgjigje për këto pyetje kritike.
Raporti sugjeron që evolucioni aktual i rendit ndërkombëtar karakterizohet nga “përshpejtimi i ndryshoreve të ngadalta”, me prirjet afatgjata, konsumuese dhe me origjinë të jashtme që po bëhen më të spikatura. Konkurrenca e bazuar në rregulla dhe mosmarrëveshjet për qeverisjen, të intensifikuara nga përparimi i shpejtë i teknologjisë, janë përshkallëzuar më tej. Fokusi i ligjërimit publik është zhvendosur nga diskutimi “nëse funksionon mirë” në vënien në pyetje “a mund të kontrollohet dhe kush vendos”. Për temat që lidhen me Kinën, vëmendja ndërkombëtare është përqendruar në transformimin strukturor të vendit – duke kërkuar “përparim” të bazuar në “qëndrueshmëri”, ndërsa ndjek “inovacionin” mes një “përparimi” të tillë. Në veçanti, ka një interes të shtuar për stabilizimin e pritjeve dhe shtimin e nxitësve të rinj lidhur me temën e zhvillimit me cilësi të lartë, duke mbuluar një sërë çështjesh të tilla si reformat e fundit dhe qeverisja e platformave dhe e teknologjive.
Foto nga VCG
Çështjet e sigurisë në krye të rendit të ditës
Raporti përshkruan dhjetë çështje ndërkombëtare, duke përfshirë konfliktet rajonale dhe shqetësimet për sigurinë globale, ndikimin shoqëror të populizmit perëndimor, inteligjencën artificiale gjeneruese dhe garën rregullatore, krijimin e rezistencës në sistemet e shëndetit publik, krizën klimatike dhe normalizimin e ngjarjeve ekstreme të motit, monedhat digjitale dhe rreziqet e teknologjisë financiare, konfliktet për ujin dhe konkurrencën mbi pellgjet e lumenjve, sigurinë ushqimore dhe rrezikun e urisë globale, ringjalljen e krizave globale të refugjatëve e të migracionit, si edhe ngritjen e Jugut Global dhe rendin e ri botëror.
Raporti sugjeron që peizazhi global i sigurisë do të mbetet shumë i paqëndrueshëm, teksa zbrazëtitë e sigurisë në rajonet me aftësi të dobëta qeverisjeje potencialisht do të amplifikohen. Konkurrenca midis fuqive të mëdha pritet të shtrihet në përmasa më të thella, ndërsa vendet e Jugut Global do të angazhohen më proaktivisht në riformësimin e rregullave ndërkombëtare. Prirjet populiste në Perëndim ka të ngjarë të vazhdojnë të intensifikohen. Forcimi institucional i partive të ekstremit të djathtë dhe riformësimi i sistemeve të qeverisjes kombëtare e shoqërore nga forcat e reja politike po bëhen sfondi i ndryshimeve të rëndësishme që ndikojnë në evolucionin e rendit ndërkombëtar. Konkurrenca teknologjike e loja rregullatore në sektorin global të AI-së gjeneruese do të vazhdojnë të thellohen. Masat kufizuese të ShBA-së mbi lidhjet kritike mund të vijojnë e të përshkallëzohen, ndërsa efektet e zbatimit të kornizës së qeverisjes së Kinës do të bëhen gradualisht të dukshme. Rruga e qeverisjes së rajonalizuar dhe të bazuar në bllok, e udhëhequr nga fuqitë e mëdha, mund të përshpejtojë fragmentimin e peizazhit global të AI-së, duke rritur rreziqet e shkëputjes dhe pengesat për inovacionin. Për më tepër, zhvillimi i sistemeve globale të shëndetit publik pritet të kalojë institucionalisht nga “përgjigjja emergjente” në “rezistencën sistemore”. Shëndeti publik po përfshihet më qartë në kuadrin e “sigurisë së përbashkët” dhe pozicioni i tij strategjik në ligjërimin publik global dhe programet e politikave parashikohet të rritet vazhdimisht. Rreziqet klimatike parashikohet të njihen më qartë si kufizime afatgjata të zhvillimit, duke shtuar presionet e kombinuara të “deficiteve të sigurisë” dhe “deficiteve të qeverisjes” nëpërmjet kanaleve të tilla si energjia, ushqimi e qëndrueshmëria shoqërore.
Elasticiteti ekonomik dhe potenciali teknologjik tërheqin vëmendje të madhe
Përveç kësaj, raporti përshkruan dhjetë tema të nxehta që lidhen me Kinën, duke përfshirë fillimin e periudhës së 15-të të Planit Pesëvjeçar, 105-vjetorin e themelimit të Partisë Komuniste të Kinës, një nismë të re për të rritur kapacitetin e prodhimit të drithërave me 50 milionë tonë, arritjet në teknologjitë thelbësore në fushat kyçe, transformimin fiskal vendor dhe modelin e ri të zhvillimit për sektorin e pasurive të paluajtshme, menaxhimin e rrezikut sipas konceptit të përgjithshëm të sigurisë kombëtare, zhvillimin e “Kinës Digjitale” dhe ndërtimin e një tregu të të dhënave të integruar në nivel kombëtar, format e reja të punësimit dhe modelet e zhvillimit miqësor ndaj punësimit, nismën “Kina e Shëndetshme” dhe ristrukturimin e sistemeve të martesës, lindjes së fëmijëve dhe kujdesit për të moshuarit, si dhe qëndrueshmërinë ekonomike dhe paradigmën e zhvillimit të “qarkullimit të dyfishtë”.
Raporti vëren që viti 2026 do të shënojë si fillimin e periudhës së 15-të të Planit Pesëvjeçar të Kinës, ashtu edhe 105-vjetorin e themelimit të Partisë Komuniste të Kinës. Konceptet dhe arritjet e modernizimit kinez pritet të bëhen një pikë qendrore e vëmendjes ndërkombëtare. Nga njëra anë, zbatimi gjithëpërfshirës i strategjisë së zhvillimit të nxitur nga inovacioni dhe kultivimi i fuqishëm i forcave të reja prodhuese cilësore do të injektojnë një vrull më të qëndrueshëm në zhvillimin ekonomik të shëndetshëm afatgjatë të vendit. Nga ana tjetër, thellimi i reformës dhe hapjes, së bashku me përshpejtimin e zhvillimit të një tregu të njësuar kombëtar që është efikas, i standardizuar, i drejtë dhe plotësisht i hapur, do të forcojë faktorët e brendshëm nxitës të ekonomisë dhe rezistencën e saj ndaj goditjeve. Për më tepër, temat që lidhen me “qëndrueshmërinë ekonomike dhe paradigmën e zhvillimit të ‘qarkullimit të dyfishtë'” do të mbeten çështje “të nxehta”. Këto përfshijnë: inovacionin shkencor e teknologjik dhe përmirësimet e sektorit të prodhimit, efektet politike të zgjerimit të kërkesës së brendshme dhe rritjes së konsumit, përparimin e ri në hapjen me standarde të larta, zhvillimin e porteve të tregtisë së lirë dhe zgjerimin e bashkëpunimit rajonal dhe tregjeve në zhvillim./cgtn
