Për fjalimin e parë mbi Gjendjen e Kombit gjatë mandatit të tij të dytë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi të flasë gjatë, duke mbuluar gjithçka, nga ekonomia te Irani gjatë një fjalimi 107-minutësh para Kongresit.
Presidenti i SHBA-së Donald Trump theu rekordin e tij të martën, duke mbajtur fjalimin më të gjatë mbi Gjendjen e Kombit, me kohëzgjatje pak më pak se 1 orë e 48 minuta.
Tradicionalisht, fjalimi para Kongresit përqendrohet kryesisht në politikën e brendshme, duke ofruar një pasqyrë të gjendjes së ekonomisë dhe punëve të brendshme të SHBA-së, dhe kjo ishte kryesisht rasti në fjalimin e fundit të Trump.
Kjo ndodhi menjëherë pasi Gjykata e Lartë hoqi tarifat e tij globale, me indikacione në rritje për sulme të reja të mundshme ushtarake amerikane ndaj Iranit dhe ndërsa vlerësimet e favorizimit të Trump ishin në pikën më të ulët që kanë qenë ndonjëherë në secilin prej dy mandateve të tij.
Ndërsa u përmend pak vetë Evropa, Trump i kushtoi vëmendje mbrojtjes së tij të tarifave dhe u mburr me përpjekjet e tij për t’i dhënë fund konflikteve globale, përfshirë Ukrainën dhe Gazën, ndërsa përshkroi një arsyetim për të nisur një sulm të madh ushtarak kundër Iranit.
Ja tre gjëra që Evropa duhet të marrë me vete sipas Euronews;
Duke parë drejt zgjedhjeve të mesit të mandatit
Me pjesën më të madhe të kombit të shqetësuar për drejtimin e ekonomisë dhe vlerësimet e miratimit të Trump në rënie, fjalimi i së martës ofroi një pamje të asaj që mund të pritet nga zgjedhjet e ardhshme të mesit të mandatit në nëntor.
Trump paraqiti një pamje rozë, duke pretenduar se ekonomia “po lulëzon si kurrë më parë”, ndërsa përshëndeti koston më të ulët të benzinës, normat e hipotekave, çmimet e barnave me recetë dhe rritjen e tregut të aksioneve: “Miliona e miliona amerikanë po fitojnë të gjithë.”
Por me shumë amerikanë që ndiejnë tendosje ekonomike, kjo mburrje me optimizëm rrezikon ta bëjë Trump të duket i humbur. Sipas sondazheve të AP-NORC, vetëm 39% e të rriturve amerikanë miratuan trajtimin e ekonomisë nga Trump në shkurt.
Atmosfera në sallë pasqyroi gjithashtu përçarjen e thellë politike në Amerikë. Trump sulmoi demokratët dhe i fajësoi ata për shumë nga të këqijat e kombit, duke u dukur se u zemërua më shumë ndërsa fjalimi përparonte.
“Këta njerëz janë të çmendur, po ju them, janë të çmendur,” tha ai. “Demokratët po e shkatërrojnë këtë vend.”
Kongresi luan një rol kyç dhe performues gjatë Fjalimit për Gjendjen e Kombit, duke duartrokitur dhe duke u ngritur në këmbë në marrëveshje me presidentin ose duke qëndruar ulur për të shprehur pakënaqësinë e tyre.
Vlen të përmendet se Trump u kërkoi ligjvënësve të miratojnë të ashtuquajturin Akt SAVE America, i cili do të kërkonte prova të shtetësisë për të votuar, diçka që ai e ka mbështetur bazuar në pretendime të pabazuara për mashtrim votuesish. Teoritë e rreme rreth votuesve të huaj të paligjshëm janë ndër pretendimet që ai ka përdorur për të justifikuar humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2020, dhe ai mund të përdorë ide të ngjashme për të hedhur dyshime mbi rezultatin e këtij viti nëse republikanët humbasin shumicën e tyre në Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senat.
Dhjetëra demokratë e humbën eventin fare, dhe të pranishmit qëndruan kryesisht ulur përveç në raste të rralla.
Tensionet u rritën kur demokratja e Dhomës së Përfaqësuesve Ilhan Omar, e cila është grindur shpesh me Trump, i bërtiti presidentit ndërsa ai fliste.
“Keni vrarë amerikanë”, bërtiti Omar në përgjigje, duke iu referuar vdekjes së dy protestuesve në duart e agjentëve federalë të dërguar në Minneapolis muajin e kaluar.
Ligjvënësi, në distriktin e të cilit bën pjesë Minneapolis, u largua nga dhoma e Dhomës së Përfaqësuesve përpara se Trump të mbaronte fjalimin e tij.
Rezultati i zgjedhjeve të mesmandatit të nëntorit mund të ketë implikime kritike për suksesin e politikave të Trump, duke përfshirë politikën e jashtme në gjysmën e dytë të mandatit të tij të dytë, dhe demokratët kanë një shans të mirë për sukses në fitimin e pak vendeve të nevojshme për të marrë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve në nëntor.
Indiferencë ndaj vendimit të Gjykatës Supreme për tarifat
Trump, në mënyrë të dukshme, mbajti gojën të mbyllur kur erdhi puna te vendimi i Gjykatës Supreme për të rrëzuar politikën e tij globale të tarifave javën e kaluar, duke zbutur sulmet e mëparshme ndaj organit gjyqësor amerikan.
Javën e kaluar, Trump tha se gjyqtarët që votuan kundër tarifave ishin një “turp për familjet e tyre”. Por të martën, ai thjesht e quajti vendimin “të pafat”.
Në të njëjtën kohë, ai mbrojti politikën e tij të përgjithshme të tarifave – dhe vendimin e tij për të rritur tarifat globale nga 10 në 15% pas vendimit të Gjykatës Supreme.
“Lajmi i mirë është se pothuajse të gjitha vendet dhe korporatat duan të mbajnë marrëveshjen që kanë bërë tashmë,” tha Trump. “Fuqia ligjore që unë si president kam për të bërë një marrëveshje të re mund të jetë shumë më e keqe për ta dhe për këtë arsye ata do të vazhdojnë të punojnë në të njëjtën rrugë të suksesshme që kishim negociuar para përfshirjes së pafat të Gjykatës Supreme,” shtoi ai.
Duke postuar në mediat sociale të hënën, Trump kërcënoi vendet anembanë botës që të respektojnë çdo marrëveshje tarifore për të cilën kanë rënë dakord tashmë.
Çdo vend që dëshiron të “luajë lojëra” me vendimin e Gjykatës së Lartë, shkroi Trump, do të përballet me “një tarifë shumë më të lartë dhe më të keqe se ajo për të cilën ranë dakord së fundmi”.
Politika e jashtme në sfond
Fjala e Trumpit për Gjendjen e Kombit u përqendrua shumë në çështjet e brendshme, por ai gjithashtu argumentoi përpjekjet e tij në politikën e jashtme para amerikanëve, të cilët janë gjithnjë e më të shqetësuar për prioritetet e tij.
Presidenti përshëndeti ndërmjetësimin e një marrëveshjeje të brishtë armëpushimi në Gaza dhe ekipin e tij që solli në shtëpi pengjet e marra nga militantët e Hamasit, kapjen e udhëheqësit autokratik Nicolás Maduro në Venezuelë dhe presionin ndaj anëtarëve të tjerë të NATO-s për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, ndër fitoret e tij më të mëdha.
Por, përveç një xhiroje të shkurtër fitoreje mbi arritjet e tij, Trump kishte pak për të thënë për aleatët e tij evropianë, apo krizën që tronditi sigurinë dekadashe të aleancës transatlantike të NATO-s kur refuzoi të përjashtonte forcën ushtarake për të marrë kontrollin e Grenlandës në fillim të këtij viti.
Lëshimet sinjalizojnë se Trump duhet të luftojë kundër një skepticizmi në rritje se ai po i qëndron besnik filozofisë së tij “Amerika e Para” pas një viti në të cilin fokusi i tij ishte shpesh larg vendit të tij.
Në sondazhet nga Qendra për Kërkime të Çështjeve Publike Associated Press-NORC të kryera në fillim të këtij muaji dhe në janar, plot 61% e të rriturve amerikanë thanë se nuk e miratojnë mënyrën se si Trump po e trajton politikën e jashtme, ndërsa 56% thonë se Trump ka “shkuar shumë larg” në përdorimin e ushtrisë amerikane për të ndërhyrë në vende të tjera.
Megjithatë, Trump vazhdoi me gjuhën e tij të ashpër kundër Iranit, duke përshkruar një arsyetim për të nisur një sulm të ri të madh ushtarak kundër vendit. Veçanërisht, ai paralajmëroi se kombi ka zhvilluar raketa që mund të kërcënojnë Evropën dhe po punon për raketa “që së shpejti do të arrijnë” SHBA-në.
“Preferenca ime është ta zgjidh këtë problem përmes diplomacisë. Por një gjë është e sigurt, unë kurrë nuk do të lejoj që sponsori numër një i terrorizmit në botë, që është ai, të ketë një armë bërthamore”, tha ai. “Nuk mund ta lejoj që kjo të ndodhë.”
/Përgatiti në shqip: Argumentum.al
