Neven Cvetiçanin, Kurir.rs[i]
Në radhët e gjeneralëve dhe udhëheqësve të luftës në përgjithsi njihet fraza “fati i luftës”, gjë e cila tregon se lufta deri në fund është e papërcaktueshme e cila shpesh ngjet me bixhozin.
Nuk është ndryshe as në kohën e inteligjencës artificiale dhe kompujterave kuantikë, sepse në çdo luftë, e sidomos në ato të mëdhatë, ka kaq shumë faktorë të ndërvarur, variabla dhe të panjohura saqë ecuria reale e operacionit nuk mund të parashikohet me saktësi as nga inteligjenca më e mirë njerzore apo artificiale.
Pikërisht kjo po tregohet në luftën e re në Lindjen e Afërme, e cila, si gjithë luftërat e tjera, por shfaq natyrën e saj bixhozçie, sepse, kjo është përshtypja e përgjithshme, amerikët nuk e pritën një rezistencë kaq të egër të iranianëve dhe kanë menduar se do t’a kryejnë punën lehtë. Me siguri në këtë përceptim ka ndikuar edhe fitorja e lehtë dhe e shpejtë në Venezuelë, e cila te një pjesë e njerëzve përreth Trampit ka krijuar përshtypjen e pathyeshmërisë dhe se është pikërisht tani momenti për të ndrequr edhe punët e tjera ndërkombëtare. Megjithatë, në gjërat strategjike, momentet e fitores janë më të rrezikshëm se momentet e humbjes, sepse fitoret janë të mbushura me drogën e ëmbël të suksesit se jeni të gjithëfuqishëm, ndërsa momentet e humbjes u detyrojnë të mendoni dhe korigjoni, e kësisoj kjo e dyta, sadoqë e pakëndshme, shpesh eshtë më e frytshme strategjikisht.
Kështu, suksesi në Venezuelë veproi narkotikisht në një pjesë të njerëzve rreth Trampit, gjë e cila përforcohej edhe nga suflerimi i një pjesë njerëzish rreth Netanjahut se tani është bash koha e duhur që Amerika t’i lajë hesapet përfundimisht me Iranin, gjëra të cilat, të marra sëbashku, sollën vendimin për t’u futur me ngut edhe në një luftë tjetër. Megjithatë, Irani nuk është Venezuela, sepse ka thellësi strategjike sa për shkak të gjeografisë malore, sa për shkak të forcave proksi që e mbulojnë nga jashtë, si edhe thellësinë e aparatit shtetëror, i cili, në ndryshim nga ai i Venezuelës, është më shumë strukturë se personalitet, dhe përfundimisht, ka edhe thellësi historike, thelbësisht si civilizim afatgjatë persian.
Kur të gjitha këtyre më sipër u shtohet edhe fakti se Irani nuk është bash afër Amerikës si puna e Venezuelës, është e qartë se çfarëdolloj operacioni thjesht vetëm për sjelljen e efektivave në Iran, dhe lëre më pastaj përdorimin e tyre në luftime konkrete, kërkon përpjekje të shumfishta logjistike në ndryshim nga operacioni luftarak në një vend komshi, gjë të cilën Amerika e ka provuar në luftërat në Afganistan dhe në Irak, gjë e cila pati bërë që Trampi para pak kohësh të theksonte se prioritet për të është e ashtuquajtura Hemisfera Perëndimore, domethënë oborri i tij.
Dhe përfundimisht kur të gjithë këtyre faktorëv e u shtohet edhe ai se Irani jo vetëm që nuk është Venezuela, por nuk është as Iraku dhe as Afganistani, të cilat nuk kishin as një të katërtën e thellësisë së tij strategjike, strukturore dhe historike, atëherë është e qartë se nuk duhej pritur se ai do të dorëzohej mbasi në fillim të luftës u vranë lideri suprem dhe dyzet zyrtarë të tjerë të rëndësishëm të ushtrisë dhe strukturave të sigurië, si dhe nuk u shkaktua ndonjëfarë revolte e brendshme apo lufte civile, sikurse ndoshta edhe pritej.
Përkundrazi, me ajatollahun e vrarë, amerikanët përveçse bënë një martir tjetër – morën edhe një Hamenei 2.0, si versioni i ri dhe i freskët – por krijuan edhe precedentin e rrezikshëm të shënjestrimit me raketa të vetë shefave të shteteve, gjë të cilën sot apo nesër mund t’a përdorë edhe ndonjë fuqi tjetër e madhe nëse i hapen letrat kësisoj.
Përfundimisht, hyrja më e re në luftë me Iranin duket qartë se përbën ngutje strategjike me ecuri të panjohur, por akoma nuk është gabim kolosal strategjik. Do të ishte gabim strategjik nëse, pas sulmit ajror, të vinte edhe ndërhyrja tokësore në Iran, pa marrë parasysh nëse do të ishte e kufizuar ekskluzivisht me njësitë speciale, gjë e cila gjithsesi do të ishte edhe gabim i një rangu më të vogël me pasoja kryesisht reputacionale, por gabimi kolosal strategjik do të ishte invanzioni në vëllim të madh, gjë për të cilën do të flasim në mënyrë konkrete një herë tjetër.
[i] https://www.kurir.rs/licni-stav/9935754/Iran-nije-Venecuela?utm_source=kurir&utm_medium=home_ëidget&utm_campaign=adria_internal
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
