EDITORIAL
Dy ngjarjet e fundit, njëra në Pustec dhe tjetra lidhur me qëndrimin e Ukrainës ndaj Kosovës, kanë sjellë dy lloj reagimesh nga Tirana zyrtare.
Nga njëra anë, Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme ka përdorur një gjuhë të përmbajtur, por të qartë dhe përcaktuese. Nga ana tjetër, Kryeministri Edi Rama, duke reaguar në rrjetet sociale, ka zgjedhur një gjuhë dukshëm më të butë, ironike dhe relativizuese.
Ky dallim nuk është domosdoshmërisht problem në vetvete. Kryeministri mund të zgjedhë një gjuhë politike të ndryshme nga ajo institucionale e ministrisë që drejton politikën e jashtme. Por kur dy qëndrimet lidhen me të njëjtën çështje, pyetja është e pashmangshme:
A po plotësojnë njëri-tjetrin këto dy zëra, apo gjuha e Kryeministrit po zbeh atë që shteti shqiptar sapo ka thënë qartë?
Në Pustec, Ministria e Jashtme reagoi duke e konsideruar mosluajtjen e himnit kombëtar shqiptar një mungesë serioze dhe një shmangie nga rregullat e mirësjelljes dhe protokollit. Qëndrimi ishte i përmbajtur, por i qartë, respekti për simbolet kombëtare në territorin e Republikës së Shqipërisë nuk është çështje folklori, por çështje respekti institucional.
Kryeministri Rama, në të njëjtin rast, zgjodhi një tjetër gjuhë. Ai e cilësoi atë që ndodhi si “një parodi domethënëse”, foli për “trupat e cirkut të nacional-folklorizmit ballkanik” dhe tha se kjo nuk e shqetëson Shqipërinë për sovranitetin e saj. Më tej, iu drejtua atyre që reaguan si “mëmëdhetarë” që hidhen përpjetë para “pasqyrave të tyre digjitale”.
Edhe në çështjen e Kosovës kontrasti është i dukshëm.
Pas deklaratës së Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky se Ukraina nuk do ta njohë Kosovën, Tirana zyrtare ruajti qëndrimin e saj tradicional në mbështetje të Kosovës. Kryeministri Rama, ndërkohë, e zhvendosi pjesën kryesore të reagimit te shqiptarët që kërkonin një rishikim të mbështetjes ndaj Ukrainës.
Ai i quajti disa prej tyre “nacionalistët folklorikë më të zhurmshëm”, duke theksuar se liria nuk është një “marrëdhënie shkëmbimi” dhe se Shqipëria duhet të vazhdojë të mbështesë Ukrainën.
Dhe në këtë pikë Kryeministri ka të drejtë në një parim themelor. Shqipëria nuk mund ta kthejë solidaritetin me Ukrainën në një pazar diplomatik.
Të mbështesësh një popull që lufton për lirinë e tij nuk mund të varet nga fakti nëse ai shtet mbështet apo jo çdo interes të Shqipërisë.
Por pikërisht këtu fillon edhe përgjegjësia tjetër e një shteti.
Problemi duhet adresuar, jo relativizuar
Në Pustec, problemi nuk ishte reagimi i shqiptarëve në rrjetet sociale, por vetë ngjarja që e shkaktoi atë. Ndërsa himni shqiptar nuk u luajt në një aktivitet zyrtar në territorin e Shqipërisë, ndërkohë që himni i Maqedonisë së Veriut po, atëherë kjo kërkonte një qëndrim të qartë nga Tirana. Jo përplasje, jo krizë diplomatike, por sqarim dhe respekt reciprok.
E njëjta logjikë vlen edhe për Kosovën.
Shqipëria nuk ka pse ta kushtëzojë mbështetjen e saj për Ukrainën me njohjen e Kosovës. Solidariteti me një popull që lufton për lirinë e tij nuk mund të kthehet në një pazar diplomatik. Por mbështetja për Ukrainën nuk e detyron Shqipërinë të heshtë për një qëndrim të Kievit me të cilin nuk pajtohet.
Mund të jesh mik dhe të kesh një mospajtim të qartë. Kjo nuk është kontradiktë; është diplomaci.
Kështu funksionojnë edhe shtetet europiane. Franca mbron interesat e Francës, Gjermania ato të Gjermanisë, Italia ato të Italisë dhe Greqia ato të Greqisë. Ato i mbrojnë këto interesa brenda Europës, brenda aleancave dhe përmes bashkëpunimit, pa e kthyer çdo mospajtim në konflikt.
Prandaj europianizmi nuk mund të nënkuptojë heqjen dorë nga interesi kombëtar. Përkundrazi, një shtet europian është pikërisht ai që di ta mbrojë interesin e vet përmes mjeteve europiane: diplomacisë, argumentit, dialogut dhe, kur është e nevojshme, një “jo”-je të qartë.
Shqipëria nuk ka nevojë të “bërtasë” për Kosovën, por duhet të flasë për Kosovën. Nuk ka nevojë të “konfliktohet” për një himn, por duhet të kërkojë respekt për simbolet e saj kombëtare. Dhe nuk ka nevojë të rikthehet te nacionalizmi folklorik, por as nuk duhet të përdorë luftën kundër folklorizmit për të zhvlerësuar çdo shqetësim legjitim kombëtar.
Patriotizmi nuk është folklorizëm. Interesi kombëtar nuk është nacionalizëm. Dhe mbrojtja e interesave të Shqipërisë nuk është antieuropianizëm.
Pikërisht këtu lind shqetësimi për mënyrën se si Kryeministri po zgjedh të komunikojë këto çështje. Një gjuhë e matur mund të jetë e dobishme në marrëdhëniet me partnerët dhe fqinjët, por ajo nuk duhet të përdoret për t’i mbyllur debatet e brendshme duke i etiketuar shqetësimet si “folklorizëm”.
Një Shqipëri europiane nuk është një Shqipëri që hesht për të mos shqetësuar të tjerët. Është një Shqipëri që di të mbrojë interesat e veta pa cenuar marrëdhëniet me të tjerët.
Dhe kjo është pikërisht ajo që duhet të kërkohet nga politika e jashtme shqiptare: jo zhurmë, jo nacionalizëm emocional, por qartësi, dinjitet dhe mbrojtje të interesit kombëtar.
Interesat e cilit komb përfaqësoni dhe mbroni?
Jeni Kryeministri i Shqipërisë.
Jo i Ukrainës.
Jo i Kosovës.
Jo i Maqedonisë së Veriut.
Jo i Bashkimit Europian.
Dhe as i ndonjë ekuilibri abstrakt ballkanik.
Detyrimi juaj i parë politik është Shqipëria, siguria e saj, sovraniteti i saj, dinjiteti i saj dhe interesi i saj kombëtar.
Këto nuk bien ndesh me solidaritetin ndaj Ukrainës, me fqinjësinë e mirë apo me integrimin europian. Të jesh pjesë e Europës nuk do të thotë të heqësh dorë nga interesi kombëtar. Përkundrazi, shtetet europiane i mbrojnë interesat e tyre brenda aleancave, institucioneve dhe rregullave të përbashkëta, përmes diplomacisë, dialogut dhe bashkëpunimit.
Në një rajon ku ekuilibrat po ndryshojnë dhe rivalitetet po bëhen gjithnjë e më të dukshme, Shqipëria ka nevojë për më shumë se një Kryeministër që di të komunikojë bukur.
Ka nevojë për një Kryeministër që di të shohë larg, por edhe të dijë qartë se për cilin shtet flet, cilin komb përfaqëson dhe cilat interesa duhet të mbrojë.
Shqipëria duhet të jetë europiane në orientimin e saj, por shqiptare në interesin që mbron.
© 2026 Argumentum
