Kryeministri polak Mateusz Morawiecki ka hedhur poshtë “shantazhin” e BE -së në Parlamentin Evropian pasi gjykata e lartë e vendit të tij vendosi që ligji i tij kombëtar ka përparësi ndaj ligjit të BE -së.
Kryeministri polak Mateusz Morawiecki mbrojti vendin e tij në Parlamentin Evropian të martën, në një paraqitje për t’iu përgjigjur pyetjeve në lidhje me një vendim të fundit të Tribunalit Kushtetues të vendit të tij mbi parësinë e ligjit të BE -së.
Gjykata e lartë polake vendosi më 7 tetor se pjesë të traktateve të BE -së janë “të papajtueshme” me kushtetutën e vendit dhe se kjo e fundit ka përparësi.
Itshtë kritikuar gjerësisht nga Komisioni Evropian dhe disa shtete anëtare, përfshirë Francën dhe Gjermaninë. Dhjetëra mijëra njerëz u mblodhën në Poloni të Dielën pasi ekspertët thanë se vendimi mund të ishte hapi i parë drejt largimit të Polonisë nga BE.
Çfarë tha Morawiecki?
Kryeministri polak mbrojti qëndrimin e gjykatës kushtetuese të Polonisë mbi parësinë e ligjit polak dhe hodhi poshtë komentet që sugjeronin se vendi ishte në rrugën drejt një “Polexit” të mundshëm.
“Ne nuk duhet të përhapim gënjeshtra të mëtejshme në lidhje me largimin e Polonisë nga BE,” tha ai.
Por ai gjithashtu akuzoi BE -në për “shantazh”, duke thënë se “është e papranueshme të flasësh për ndëshkime financiare … Unë nuk do të pranoj politikanë që duan të shantazhojnë dhe kërcënojnë Poloninë”.
Morawiecki vazhdoi të kritikojë zgjerimin “rrëshqanor” të fuqive të BE -së, të shtyrë nga Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED).
Presidenti i Lituanisë Gitanas Nauseda i dha mbështetje qeverisë polake pasi foli me homologun e tij polak Andrzej Duda – gjithashtu anëtar i PiS – dhe ofroi të ndërmjetësonte midis dy palëve.
“Unë mendoj se është moralisht e dëmshme dhe jo e drejtë të lidhësh parimet e epërsisë së ligjit me burimet financiare,” tha Nauseda në një konferencë shtypi.
“Edhe nëse do të ishte ligjërisht e mundur, moralisht do të ishte një precedent shumë i dëmshëm i cili do t’i bënte dëm të paimagjinueshëm unitetit të Bashkimit Evropian.”
Çfarë thanë zyrtarët e BE -së?
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen u tha ligjvënësve të BE të hënën se ishte “thellësisht e shqetësuar” për zhvillimet në Poloni.
Ajo gjithashtu ndau vërejtjet e saj në Twitter. Ajo vazhdoi të përmendë “procedurën e nenit 7” si një “mjet të fuqishëm” për t’u marrë me shkeljet nga vendet anëtare. Neni 7 i lejon BE -së të heqë disa të drejta të shteteve anëtare, duke përfshirë heqjen e të drejtave të tyre të votës.
<blockquote class=”twitter-tweet”><p lang=”en” dir=”ltr”>The <a href=”https://twitter.com/EU_Commission?ref_src=twsrc%5Etfw”>@EU_Commission</a> is carefully assessing the recent ruling of the Polish Constitutional Court<br><br>But I can already say: I am deeply concerned.<br><br>This ruling calls into question the foundations of the EU.<br><br>It is a direct challenge to the unity of the European legal order. <a href=”https://t.co/Qe1nxMDiXQ”>pic.twitter.com/Qe1nxMDiXQ</a></p>— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) <a href=”https://twitter.com/vonderleyen/status/1450360484390182914?ref_src=twsrc%5Etfw”>October 19, 2021</a></blockquote> <script async src=”https://platform.twitter.com/widgets.js” charset=”utf-8″></script>
Von der Leyen i tha Parlamentit: “Ne nuk mundemi dhe nuk do të lejojmë që vlerat tona të përbashkëta të vihen në rrezik,” dhe premtoi të frenojë Poloninë.
Çfarë masash mund të vendosë BE kundër Polonisë?
Polonia ka kërkuar 23 miliardë euro (27 miliardë dollarë) në grante dhe 12 miliardë euro në kredi të lira nga fondi i BE-së për rimëkëmbjen pas pandemisë. Komisioni ka thënë se çdo para do të vinte me kushte të caktuara, diçka që Morawiecki e quajti “shantazh financiar”.
Një ndikim financiar shtesë kundër Varshavës mund të vijë në formën e granteve të ndaluara për projekte zhvillimore dhe strukturore për gjashtë vitet e ardhshme, në vlerë prej rreth 70 miliardë eurosh.
Megjithatë, Polonia, së bashku me Hungarinë, ka kërcënuar se do të përdorë të drejtën e vetos për të bllokuar legjislacionin kryesor të BE -së mbi ndryshimet klimatike dhe migracionin.
Ndërsa nuk ka asnjë procedurë për të dëbuar një shtet anëtar nga bashkimi, evokimi i nenit 7 mund ta lërë Poloninë të pafuqishme në çdo negociatë.
Cila është origjina e mosmarrëveshjes?
Konflikti midis Brukselit dhe Varshavës kthehet në dënimin e BE -së për veprimet e qeverisë polake, të cilat Brukseli i konsideron si shkelje të pavarësisë gjyqësore.
E njëjta gjykatë që vendosi në favor të parësisë së ligjit polak u konsiderua tashmë e paligjshme nga BE për shkak të ndikimit politik të imponuar mbi të nga PiS.
Në mars, GJED tha se BE mund të detyrojë shtetet anëtare të shpërfillin disa dispozita në ligjin kombëtar, përfshirë ligjin kushtetues.
Ai shtoi se procedura e zbatuar kohët e fundit e Polonisë për emërimin e anëtarëve të gjykatës së lartë është një shkelje e ligjit të BE -së.
Vendimi i GJED -së mund ta lejojë atë të detyrojë Poloninë të shfuqizojë pjesë të reformës në drejtësi. BE gjithashtu ka mbajtur miliarda euro në fonde për rindërtimin pas pandemisë për shkak të shqetësimeve se sundimi i ligjit po degradohet në Poloni.
