Anar Huseynov
Ambasador i Azerbajxhanit në Shqipëri
Qeveria e Azerbajxhanit i ka hedhur poshtë në mënyrë të prerë akuzat e përhapura nga mediat iraniane dhe të përforcuara nga ambasadori i Iranit në Jerevan, Armeni, që pretendojnë ndihmë ose përfshirje të Azerbajxhanit në përshkallëzimin e fundit midis Iranit dhe Izraelit. Këto pretendime provokuese janë të pabaza, të motivuara politikisht dhe synojnë të dëmtojnë imazhin ndërkombëtar të Azerbajxhanit mes tensioneve rajonale.
Zërat u shfaqën pas shkëmbimit të fundit ushtarak midis Iranit dhe Izraelit në fillim të këtij muaji, në të cilin Teherani u përball me sulme të konsiderueshme me dronë dhe raketa. Mediat pro-qeveritare në Iran, së bashku me zyrtarë të lartë si ambasadori iranian në Armeni, bënë insinuata të pabaza se Azerbajxhani i kishte ofruar mbështetje logjistike, konkretisht lejimin e inkursionit të dronëve izraelitë nga Azerbajxhani, ose mbështetje inteligjence Izraelit në këtë operacion.
Në përgjigje, Ministria e Punëve të Jashtme të Azerbajxhanit lëshoi një deklaratë të fortë duke mohuar çdo përfshirje në konflikt. “Këto pretendime minojnë marrëdhëniet midis Azerbajxhanit dhe Iranit që bazohen në respektin e ndërsjellë për integritetin territorial dhe sovranitetin e njëri-tjetrit, dhe mos-ndërhyrjen në punët e brendshme. Republika e Azerbajxhanit hedh poshtë kategorikisht akuzat se hapësira e saj ajrore ose territori i saj është përdorur nga ndonjë shtet për të kryer operacione ushtarake kundër Republikës Islamike fqinje të Iranit ose ndonjë vendi tjetër. Pretendime të tilla janë të pabaza dhe pa asnjë provë të besueshme,” tha Aykhan Hajizada, Zëdhënës i MPJ-së, në një konferencë zyrtare.
Azerbajxhani ka theksuar se politika e tij e jashtme bazohet në parimet e mos-ndërhyrjes, bashkëpunimit rajonal dhe respektit për sovranitetin e të gjitha shteteve. Baku ka ripërsëritur se gjithmonë ka qenë përkrahës për zgjidhjen paqësore të konflikteve dhe nuk ka interes të përfshihet në armiqësi që nuk i shërbejnë interesave të tij kombëtare apo stabilitetit rajonal.
Një nga shtyllat qendrore të politikës së jashtme të Azerbajxhanit që nga rifitimi i pavarësisë ka qenë nxitja e marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë dhe me përfitim të ndërsjellë me të gjithë fqinjët e tij, përfshirë Republikën Islamike të Iranit. Baku ka shprehur vazhdimisht gatishmërinë për t’u angazhuar në dialog të hapur, të barabartë dhe konstruktiv me Teheranin për të gjitha çështjet dypalëshe dhe rajonale.
Vala e fundit e akuzave duhet parë në kontekstin e qajes së njëanënshme të kahershme të Iranit ndaj Azerbajxhanit, veçanërisht gjatë periudhave me rëndësi kombëtare dhe ndjeshmëri rajonale. Për gati tre dekada, Irani mbajti një qëndrim dukshëm pro-armen gjatë pushtimit të territoreve të Azerbajxhanit nga Armenia. Pavarësisht njohjes ndërkombëtare të integritetit territorial të Azerbajxhanit, përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së që kërkonin tërheqjen e menjëhershme të forcave armene, Teherani mbajti lidhje të ngushta politike, ekonomike, energjetike dhe transporti me Jerevanin—duke anashkaluar në mënyrë të vazhdueshme të drejtat dhe gjendjen e vështirë të rreth një milion personave të zhvendosur dhe refugjatëve azerbajxhanas të shkaktuar nga pushtimi armen.
Lufta e Dytë e Karabakut e vitit 2020 nxorri në pah më tej qëndrimin kontradiktore të Iranit. Në vend që të mbështeste rivendosjen e ligjshme të kufijve të njohur ndërkombëtarisht, Teherani përsëri sinjalizoi shqetësimin e tij me sukseset ushtarake të Azerbajxhanit, shpesh duke shprehur shqetësime më të lidhura me interesat armene sesa me drejtësinë apo të drejtën ndërkombëtare. Përveç kësaj, gjatë luftës, Irani, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit, ofroi korridor tranziti për furnizime ushtarake për Armeninë nga vende të treta, si dhe kontribuoi vetë me mjete politike dhe dispozita përkatëse, duke përfshirë furnizimin me karburant për ish-regjimin separatist të Karabakut.
Presidenti Ilham Aliyev e ka adresuar këtë pabesi në disa fjalime. “Ndërsa Azerbajxhani po çlironte tokat e veta nga pushtimi, disa fqinjë jo vetëm që nuk na mbështetën, por haptazi mbështetën agresorin. Historia dëshmon pozicionin e secilit, në kohën kur drejtësia po rivendosej,” tha ai në një fjalim pas lufte në dhjetor 2020.
Ne shohim një model—sa herë që ka trazira të brendshme ose përkeqësim të marrëdhënieve me vende të treta, makineria mediatike e Teheranit apo edhe zyrtarët gjejnë narrativa të përshtatshme jashtë vendit, shpesh duke shënjestruar Azerbajxhanin pa prova.
Ndërsa dinamikat rajonale dhe globale evoluojnë, Azerbajxhani vazhdon të promovojë një vizion të zhvillimit rajonal gjithëpërfshirës, bashkëpunimit ndërkufitar dhe prosperitetit të përbashkët. Në këtë drejtim, Baku i ka bërë thirrje vazhdimisht Iranit të shmangë nxitjen e paqëndrueshmërisë rajonale dhe të përmbahet nga përhapja e dezinformatave që mund të dëmtojnë marrëdhëniet afatgjata të fqinjësisë. Qëndrimi i Azerbajxhanit mbetet i qartë: ai nuk ka marrë pjesë, nuk ka mbështetur dhe nuk ka lehtësuar asnjë veprim ushtarak kundër Iranit. Pretendimet e pabaza nga zëra të caktuar të fqinjit tonë, siç u përmend më sipër, pasqyrojnë një prirje më të gjerë historike të njëanshmërisë dhe standardeve të dyfishta të Iranit në Kaukazin e Jugut. Pra, ne shpresojmë se Teherani do të adoptojë një qasje më konstruktive dhe të bazuar në fakte ndaj politikave të tij të fqinjësisë, e mbështetur në respektin e ndërsjellë, të drejtën ndërkombëtare dhe të përqendruar në paqe dhe bashkëpunim.
© 2025 Argumentum
