Nga Dr. Jorgji KOTE
E kemi fjalën për librin më të ri në gjuhën angleze “Heart of a Patriot“ ( Zemra e një Patrioti ) të hedhur javët e fundit në qarkullim nga Amazon Kindle. Ky botim elitar i kushtohet zotit Binali Yildirim, figurë e shquar politike dhe publike, emblemë e modernizmit të shtetit dhe shoqërisë turke në 25 vitet e fundit. Me portofolet më të larta politike, shtetërore qeveritare dhe parlamentare. Bashkëthemelues i Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim, ( AKP) dhe ish lider i saj, ish Këshilltar dhe bashkëpunëtori më i ngushtë i Presidentit Erdogan, Ministër i Transportit për 11 vjet, ish deputet nga viti 2002, ish Kryetar i Parlamentit dhe Kryeministri i fundit i Republikës së Tϋrkiye; aktualisht President i Këshillit të Urtëve të Organizatës së Shteteve Turke.
Fakti tjetër mbresëlënës është se autor i librit është Genci Muçaj, diplomat i lartë dhe ekspert i marrëdhënieve ndërkombëtare; krahas të tjerash, Këshilltar i Ministrit të Jashtëm drejtor i Përgjithshëm në MEPJ, Drejtor i Përgjithshëm për Marrëdhëniet Dypalëshe të Kuvendit, Përfaqësues pranë Organizatës së Bashkëpunimit të Detit të Zi dhe Ambasador në Turqi gjatë viteve 2012 – 2016 dhe së fundmi Këshilltar diplomatik presidencial. Prej vitesh vazhdon të jetë Drejtor Ekzekutiv i Këshillit prestigjioz të Ambasadorëve të Shqipërisë.
Siç e pohon edhe i mirënjohuri Peter Tase, ” Zemra e Patriotit” është shumë më tepër se një biografi politike, ajo është portreti shumëdimensional i Zotit Binali Yildirim, një prej burrave të shtetit me ndikimin më të madh në historinë moderne të Türkiye.
Me saktësinë e një diplomati dhe kërshërinë e një historiani, ajo ndihmon lexuesit të kuptojnë kompleksitetin e lidershipit në kohë të pasigurta rajonale, transforimit ekonomik, trysnisë gjeopolitike dhe ndryshimeve të brendshme politike turke“.
Ja pse ndërmarrja e një “aventurë“ të tillë botuese ishte vërtet një sfidë e guximshme e Gencit. Këtë ai e pohon vetë në Parathënien e librit se “ Kur i hyra këtij projekti libri, nuk e bëra këtë si diplomat, por si dëshmimtar i një jete të formësuar gjatë shërbimit të palëkundur, kthjelltësisë morale dhe krenarisë së thellë kombëtare nga zoti Yildirim. Sepse, duke treguar historinë e jetës së Binali Yıldırım, ne nuk po tregojmë thjesht karrierën e një burri shteti, por po nderojmë vlerat e qëndrueshme të besimit, familjes dhe dashurisë pa kushte për vendin“.
Duke shfletuar deri në fund librin, njihesh deri në hollësi me jetën e Binali Yildirim, e cila është kronika e një djali të varfër që vinte nga një familje e thjeshtë nga Refaihyie, Provinca Erzincan në Anadoll, që nuk jetoi për vehte, por për të tjerët, qëi ka shërbyer me dinjitet, duke i qëndruar besnik vlerave që e bëjnë një komb të fuqishëm, besimin te Zoti, devocionin ndaj familjes, respektin për traditën dhe përkushtimin ndaj të ardhmes. Yildirim është në çdo kuptim ndërtues urash, besimi dhe uniteti, apo siç e thotë Presidenti i Azerbaixhanit, Ilham Alyiev edhe ”ndërtues i urave të vëllëzërimit mes popujve”.
Natyrisht për këtë nismë të lavdërueshme, shërbimi i tij si Ambasador në Turqi i krijoi mundësi autorit Genci Muçaj që të hynte dhe të lidhej ngushtë me botën turke, me vlerat dhe traditat e saj, duke depërtuar në korridoret e pushtetit, në sferat më të larta të politikës dhe në mjediset e politikës, artit, kulturës dhe shoqërisë, me një akses diplomatik të rrallë. Nëpërmjet këtyre kontakteve, ai u njoh dhe u miqësua me zotin Yildirim për vite të tëra dhe deri në ditët e sotme. Kjo edhe falë natyrës së tij pozitive, të hapur, miqësore, të lirshme, pa paragjykime, dhe me operativitetin e pashembullt për të zbatuar projekte me interes të ndërsjellë me të huajt. Në fakt, kush ka patur rastin si edhe autori i shkrimit ta ketë njohur dhe bashkëpunuar me të në 20 vitet e fundit, e thotë pa teprim se Genci bën pjesë në radhen e diplomatëve operativë, praktikë, që ushqen dhe mban lidhje të shumta bashkëpunimi dhe nismëtar në të gjitha dimensionet e diplomacisë moderne, sidomos ato publike, ekonomike dhe qytetare.
Gjithsesi, ajo që ia lehtësoi edhe më shumë sfidën e tij me këtë libër është vetë jeta dhe veprimtaria e jashtëzakonshme politike e Binali Yildirim si burrë i shquar shteti. Por këtu autori ka devijuar disi nga biografitë klasike me skemat dhe klishetë e deritanishme; ai nuk ka tentuar të na japë një njeri të madh, të jashtëzakonshëm, as ta hiperbolizojë atë, por një njeri dhe udhëheqës tipik turk dhe me këmbë në tokë. Duke filluar nga titulli i gjetur që të mbetet në mendje. Mbi të gjitha ai i referohet dhe i jep lexuesit të dhëna dhe informacion të bollshëm mbi veprimtarinë shumë dimensionale të Yildirim në të gjitha postet e tij të larta.
Gjatë librit, në të gjitha situatat, episodet, anekdotat dhe ndodhitë shihet një politikan i mençur, i matur, i urtë, mbi të gjitha i përgjegjshëm, një misionar dhe qenie e thjeshtë njerëzore me shpirt dhe zemër. Autori ka qenë i pranishëm edhe në disa takime të tij në zonat zgjedhore në Erzincan, Stamboll dhe në Izmir ku ka qenë deputet; atje dhe në të gjitha rastet e tjera private dhe publike, autori ka parë një njeri të cilin ”asnjëherë posti i lartë nuk e ka ndarë dot nga rrënjët e tij”
Më konkretisht, si ministër Transporti për 11 vite rresht, profesionist i diplomuar në Universitetin Teknik të Stambollit dhe në Malmoe të Suedis, Yildirim mbahet mend si njeriu që modernizoi infrastrukturën turke në të gjitha dimensionet, në tokë, në ajër dhe në det, për t’iu përgjigjur sfidave madhore dhe komplekse të shekullit të ri. Mjafton të përmendet se gjatë asaj periudhe u ndërtuan 17.500 km rrugë të reja austrade, 29 aeroporte të reja dhe 1213 km trase për trena të shpejtë. Gjatë periudhës së drejtimit të tij, numri i pasagjerëve në transportin të brendshëm ajror u shtua pesë ndërsa me jashtë vendit 6 herë! Gjithashtu u ndërtua tuneli i famshëm nëndetar i Marmarasë nën Bosfor, i cili lidh pjesën europiane me atë aziatike dhe shumë e shumë veprave të tjera marramendëse dhe monumentale.
Në libër ka edhe episode interesante dhe një sens të hollë humori për këto arritje me vlerë dhe jehonë publike. Kështu, një i moshuar nga Ankaraja, gruaja e të cilit ishte nga Eisekehiri, pas inaugurimit të linjës super të shpejtë hekurudhore Ankara – Eisekehir iu qa Ministrit dhe ai i habitur i pyeti për shkakun e ankesës. Qytetari i tha që nëse më parë vjehrri me vjehrrën u vinin nga Eisekehiri vetëm në kohën e pushimeve, tani ”java shtatë dhe dita tetë” i kishin aty!
Me shumë ankth dhe makth përcillen në libër ditët e nxehta të 15 – 16 Korrikut, kur dështoi grushti i shtetit kundër Erdogan dhe Yildirimit, si Kryeministër dhe bashkëpunëtori më i afërt dhe më besnik i Presidentit. Pavarësisht nga kërcënimet, rreziqet dhe sulmet me armë ndaj tij gjatë rrugës për në Ankara, për të shkuar në selinë e qeverisë, ai këngënguli në misionin e vet dhe qendroi në krye të detyrës, duke bërë edhe thirjen e fuqishme me jehonë në televizionin publik për të mbështetur Presidentin dhe shtetin kundër puçistëve. Qëndrimet e tij të vendosura në krah të Presidentit dhe popullit përbëjnë një faqe të ndritur të kurajos, vizionit dhe lidershipit të Yildirim. Ndaj, me rastin e nderimit të tij me dekoratën më të lartë shtetërore, Presidenti Erdogan theksoi se ” Forca Binali Yildirim nuk i buron nga posti, por nga shërbimet vetmohuese për popullin”
Megjithatë Yildirim paraqitet shumë njerëzor, pse jo edhe me dritëhijet në jetën e tij politike. Kështu, në vitin 2004 iu kërkua të jepte dorëheqjen për shkak të një aksidenti heurudhor në Pamukova; edhe pse kërkoi publikisht ndjesë, ai nuk u tërhoq nga sfida e ndërtimit të hekurudhave për trena të shpejtë, pavarësisht nga kostoja dhe aksidente, në favor të një Turqie moderne. Por mori masat e duhura dhe numri i aksiedenteve hekurudhore ra me 82 për qind! Në vitin 2014 ai humbi në zgjedhjet vendore për Bashkinë e Izmirit, edhe pse më vonë u zgjodh deputet; ndërsa, në vitin 2019, me kërkesën e Presidentit Erdogan, Yildirim dha dorëheqjen nga posti i Presidentit të Parlamentit turk dhe u fut në garën për Kryebashkiak i Stambollit ku ai kishte jetuar qysh në moshën 12 vjeçare. Por edhe në humbje, ai tregoi klasin e tij kalorsiak, duke e pranuar publikisht humbjen dhe duke uruar sfidantin e tij të opozitës. Madje, si në gjithë jetën dhe veprimtarinë e vet ku e qeshura, humori dhe anekdotat luanë rolin e tyre në çtensionimin e situatave të vështira, përgjigjen lidhur me interesimin e medias për humbjen e dytë për Kryebashkiak, ai e kaloi me humor duke thënë me buzëqeshjen e tij karakteristike” shumica e njerëzve duan nga unë që të ndërtoj rrugë por jo të drejtoj qytete”!
Sfida dhe telashe Yildirim ka patur edhe me median të cilat janë trajtuar më vërtetësi në libër. Ajo e ka sulmuar atë vite më parë, sidomos njerin nga djemtë për lidhje të supozuara me drogën dhe pasuri të paligjshme, të cilat ai i ka mohuar me fakte dhe argumenta, duke ia lënë në dorë drejtësisë, sepse fëmijtë nuk kanë imunitet. Drejtësia turke i ka shqyrtuar me seriozitet akuzat e ndryshme, por nuk ka gjetur asgjë në kundërshtim me ligjet e vendit dhe ato ndërkombëtare.
Ndërkohë, Yildirim shfaqet edhe familjar i rrallë, duke kaluar megjithë superngarkesën e punës çaste shplodhëse, argëtuese dhe edukative pranë bashkëshortes së tij, Semihasë, Mësuese veterane e respektuar, dy djemve dhe vajzës, nipërve dhe mbesave, të afërmëve, miqve dhe dashamirësve.
Vlera tjetër e shtuar e librit është se këto dhe shumë aspekte të tjera shoqërohen natyrshëm me një stil të zhdërvjellët, të thjeshtë, pa teprime dhe sajesa artificiale, dhe me burime të shumta arkivore.
Ndërkohë, nisur nga katalogu i gjerë i posteve të tij të larta zyrtare, edhe vetë përzgjedhja e aspekteve më të rëndësishme të jetës së Yildirim ishte sfidë më vehte që autori i librit e ka përballuar me sukses. Libri të josh, të thith dhe të le vërtet ”pa frymë” me gjallërinë dhe dinamizmin, me fuqinë treguese, me narrativat tërheqëse dhe me shumë episode ku nuk mungon humori i lehtë dhe i këndshëm nga të cilat nuk do që të ndahesh. Ai rrjedh natyrshëm si një dialog i sinqertë, hera herës edhe si monolog vibrues, i çiltër dhe përherë njerëzor.
Siç e pohon edhe vetë në falenderimet e shumta, autorin për këtë ka ndihmuar edhe bashkëpunimi me një ekip të tërë studiuesish, ekspertësh, ambasadorësh deri te redaktorët, duke përfshirë djalin, Arbin dhe vajzën Fionën, të dy tejet të kualifikuar edhe në këtë fushë, të gjithë miq dhe simpatizantë të Turqisë dhe politikave të kalibrit Yildirim. Meritë të veçantë ka edhe redaktorja Vanesa Larson.
Së fundi, ”Zemra e Patriotit” është edhe një mesazh i ngrohtë miqësor për popullin vëlla turk, me politikanët elitarë dhe institucionet e tij. Duke u njohur me jetën dhe veprën e një lideri të tillë ”24 karat” si Benali Yildirim, shtohet besimi te politika dhe parlamentarizmi turk; ndërkohë, aty gjen mësime edhe për politikanët dhe liderët tanë, që mbi gjithçka të shquhen nga përkatësia te vlerat dhe përgjegjësia qeverisëse për zgjidhjen e halleve të popullit. Që ashtu si te Yildirim, zemrat e tyre “ të mos rrahin për duartrokitje, por për qëllime fisnike”.
Nisur nga katalogu gjithëpërfshirës, libri i kalon kufijtë e lexuesve në Tϋrkiye; ai ndihmon edhe kërkuesit, diplomatët, politikbërësit dhe audienca të tjera për të kuptuar drejt rolin madhor gjeopolitik të Tϋrkiye në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Mesazhi tjetër inkurajues, siç e pohon edhe vetë Yildirim në libër është ” ti mund të bëhesh udhëheqës edhe kur vjen nga një fshat i largët apo një qytet i vogël i një kombi të madh si Tϋrkyie”
Në përfundim, i urojmë jetë të gjatë Burrit të shquar të Shtetit turk, Binali Yildirim me familjen, ndërsa autorit të librit, Ambasadorit Genci Muçaj përgëzimet më të mira dhe begati të mëtejshme krijuese në fushën e tij të re publicistike. Me dëshirën që ky libër së shpejti, krahas turqishtes, të botohet edhe në shqip.
© 2026 Argumentum
