Presidenti rus Vladimir Putin të dielën propozoi mbajtjen e bisedimeve të drejtpërdrejta me Ukrainën në Stamboll më 15 maj, disa orë pasi Kievi dhe udhëheqësit evropianë bënë thirrje për një armëpushim 30-ditor pa kushte që do të fillonte të hënën.
Udhëheqësit e Ukrainës, Britanisë, Francës, Gjermanisë dhe Polonisë kishin kërcënuar të shtunën në Kiev Moskën me sanksione të reja dhe mbështetje ushtarake për Ukrainën nëse Rusia nuk do të pajtohej me propozimin.
Putin nuk iu drejtua në mënyrë të qartë kësaj thirrjeje në deklaratën e tij, të dhënë në Kremlin, duke përshkruar në vend të kësaj kundërpropozimin për negociata të reja Rusi-Ukrainë.
“Ne u propozojmë autoriteteve të Kievit të rifillojnë bisedimet që i ndërprenë në vitin 2022, dhe, theksoj, pa asnjë parakusht”, tha Putin.
Negociatorët rusë dhe ukrainas zhvilluan bisedime të drejtpërdrejta në Stamboll në javët e para të konfliktit, por nuk arritën të bien dakord për të ndaluar luftimet, të cilat kanë vazhduar që atëherë.
“Ne propozojmë të fillojmë [negociatat] pa vonesë të enjten, më 15 maj në Stamboll”, tha Putin, duke shtuar se së shpejti do të bisedojë me presidentin turk Rexhep Tajip Erdogan për të kërkuar ndihmën e tij për të lehtësuar bisedimet.
Putin tha se ishte “i përkushtuar për negociata serioze me Ukrainën” dhe se donte që bisedimet të “eliminonin shkaqet rrënjësore të konfliktit dhe të vendosnin një paqe afatgjatë”.
Referencat e Rusisë për “shkaqet rrënjësore” të konfliktit zakonisht i referohen ankesave të supozuara me Kievin dhe Perëndimin që Moska i ka paraqitur si justifikim për nisjen e luftës në shkurt 2022.
Ato përfshijnë premtime për të “de-nazifikuar” Ukrainën, për të mbrojtur rusishtfolësit në lindje të vendit, për të kundërshtuar zgjerimin e NATO-s dhe për të ndaluar zhvendosjen gjeopolitike të Ukrainës drejt perëndimit.
Kiev dhe Perëndimi i kanë hedhur poshtë të gjitha, duke thënë se ofensiva e Rusisë nuk është gjë tjetër veçse një grabitje toke në stilin imperial.
Dhjetëra mijëra janë vrarë që kur Rusia nisi luftën, me miliona të detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre.
“Retorika anti-ruse”
“Ne nuk përjashtojmë që gjatë këtyre bisedimeve të jemi në gjendje të biem dakord për një armëpushim të ri”, tha Putin.
Ai gjithashtu akuzoi mbështetësit perëndimorë të Ukrainës se duan të “vazhdojnë luftën me Rusinë” dhe – pa përmendur propozimin specifik Ukrainë-Evropë për një armëpushim 30-ditor – kritikoi “ultimatumet” evropiane dhe “retorikën anti-ruse”.
“Një ditë potencialisht e shkëlqyer për Rusinë dhe Ukrainën!” postoi Presidenti i SHBA-së Donald Trump në platformën e tij Truth Social pak më vonë, pa specifikuar se për çfarë po i referohej.
Ai u zotua të “vazhdojë të punojë me të dyja palët për t’u siguruar që kjo të ndodhë”.
Por Presidenti francez Emmanuel Macron, i cili disa orë më parë ishte takuar me kancelarin gjerman Friedrich Merz, kryeministrin britanik Keir Starmer dhe kryeministrin polak Donald Tusk në Kiev në një shfaqje simbolike mbështetjeje për Ukrainën, paralajmëroi se Putini thjesht po përpiqej “të fitonte kohë”.
“Një armëpushim pa kushte nuk paraprihet nga negociatat, për nga përkufizimi,” u tha ai gazetarëve ndërsa zbriti nga një tren në qytetin polak Przemysl pas kthimit të tij nga Ukraina.
Udhëheqësit evropianë, së bashku me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, i kishin bërë presion Rusisë në takimin e Kievit të shtunën që të pranonte një armëpushim 30-ditor pa kushte që fillonte të hënën, duke e kërcënuar Moskën me sanksione të reja nëse nuk i përmbahej.
Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera e mbështesin propozimin, thanë ata.
“Ne sapo kemi vendosur… të mbështesim një armëpushim që do të fillojë të hënën e ardhshme, pa asnjë parakusht,” tha Macron në një konferencë për shtyp në Kiev të shtunën.
Udhëheqësit gjithashtu mbajtën një video-konferencë me homologët e tyre nga rreth 20 vende të tjera anëtare të “koalicionit të të vullnetshmëve” që mbështesin Ukrainën.
“Në rast të shkeljes së këtij armëpushimi, ne kemi rënë dakord që sanksione masive do të përgatiten dhe koordinohen midis evropianëve dhe amerikanëve,” tha Macron.
Shtetet e Bashkuara dhe Ukraina kanë shtyrë për javë të tëra një propozim të ngjashëm, të cilin Rusia nuk e ka pranuar.
Trump kishte kërcënuar të largohej nga bisedimet për shkak të mungesës së përparimit në përfundimin e luftës, pasi u zotua gjatë fushatës zgjedhore në SHBA për të ndaluar konfliktin brenda një dite nga marrja e detyrës.
Kievi dhe aleatët e tij kishin frikë se Trump po anonte nga Moska për shkak se ishte përplasur me Zelenskyn. Por Trump kohët e fundit ka shprehur padurim në rritje me Putinin.
/Argumentum.al
