REAL POLITIK NR. 106
10 – 30 Prill 2025
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shkurt dhe shqip, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur,
DR. JORGJI KOTE
1.Vetëm Premtime dhe përgëzime për Melonin! Kjo u pagjatë vizitës disa orëshe të Kryeministres Italiane në Shtëpinë e Bardhë më 18 Prill. “ Vëllai” amerikan, siç e konsideron ajo Presidentin Trump nuk ia kurseu përgëzimet dhe lëvdatat si “lidere, grua dhe kryeministre e madhe që ka bërë punë fantastike”. Meloni synoi që më këtë vizitë të tregonte se mund të jetë ndërmjetëse e suksesshme dhe e besueshme mes SHBA-ve dhe BE-së, sidomos në këto momente troditëse nëpër të cilat po kalojnë marrëdhëniet transatlantike. Mirëpo, veç pohimeve të bukura dhe përgëzimeve të bollshme, asgjë konkrete nuk u shënua dhe as u premtua. Ndaj duhet të presim se çdo të ndodhë më tej. Sepse situata nuk është aq e thjeshtë. Mosbesimi europian ndaj Trump është rritur, mbasi duket qartë se ai po ndahet nga BE-ja, nga vlerat e përbashkëta perendimore të 8 dekadave të fundit; se Trump po çmonton rendin ndërkombëtar të krijuar në vitin 1945 me ligjin e më të fortit, me sferat e influencës, nacionalizmin ekonomik, proteksionizmin tregtar, etj. Ndaj, të dyja palët kanë dyshime mbi Melonin/Italinë si ndërmjetësuese e ca më pak si lidere e BE-së.
2. Faktet mbi të pavërtetat ! Anëtarëimi i Shqipërisë në BE në vitin 2030 është bërë kryefjala e fushatës zgjedhore të PS-së. Me shumë fabula dhe narrativa dhe futurizëm politik nga Kryeministri Rama. Ndonëse po tregohen “ anekdota” dhe përfitime që shqiptarët i kanë dëgjuar në mbi 3 dekadat e fundit, po ende nuk dihet kur do t’i shijojmë në Atdheun e tyre. Ndaj dhe propaganda e tanishme europianizuese mesa duket nuk është se po ngjit në masë. Duke vlerësuar disa prej këtyre narrativave, shumë të tjera nuk janë të vërteta.
Më konkretisht, BE/2030 nuk është “ bast” por betim, nuk është pasaportë, erotikë, dashuri, martesë, krushqi, por vrapim me pengesa ose mal i lartë I thepisur. BE/2030 nuk është e sigurt por vetëm objektiv, se fjalën e fundit e kanë 27 vendet anëtare të BE-së. Gjeopolitika e favorshme e ndihmon por nuk e garanton procesin; vendimtare mbetet faktori i brendshëm, zbatimi i reformave madhore, sidomos suksesi ndaj krimit dhe korrupsionit, dhe përmirësimi cilësor i treguesve social – ekonomikë, ku jemi shumë prapa BE-së. Pa to, as Inteligjenca Artificale nuk na anëtarëson dot në BE se është dhe proces madhor politik.
Në BE nuk na çon dot një parti, ciladoqoftë ajo, se aty nuk do të hyjnë vetëm qeveria, diplomacia dhe PS-ja, por gjithë Shqipëria, pra dhe opozita, sido ta quajmë atë. Ca më tepër se ajo ka kontribut të rëndësishëm në anëtarësimin tonë në KiE, në NATO, liberalizimin e vizave, etj.
3. Armëpushim dhe Paqe e vërtetë, jo ujdi për pushtim!
Kjo është dilema e dyfishtë gjeopolitike me të cilën ndeshet Kievi, Uashingtoni dhe Brukseli për përfundimin e luftës në Ukrainë. Këtu ka shumë rëndësi dallimi midis një marrëveshje politike, sigurie dhe paqeje dhe një ujdie. Presidenti Trump flet shumë më tepër për një UJDI, praktikë shumë e preferuar për të si afarist elitar, nisur dhe nga libri i tij më i shitur “ Arti i ujdisë( 1987)” Mirëpo, ujdia e kësaj natyre, “ jep e merr” kryesisht nga këndvështrimi komercial është “si nata me ditën” me një marrëveshje të vërtetë ndërkombëtare.
Ndaj, në vend të ujdisë dhe mbarimit të luftimeve si term asnjanjës është shumë më e drejtë të flitet për një armëpushim të menjëhershëm dhe pa kushte; dhe për një marrëveshje politike, juridike dhe sigurie, për një paqe të vërtetë, të qëndrueshme, me garanci sigurie nga SHBA-të dhe BE-ja; por kursesi të diktuar, të tipit “ mere ose lere”!
Një paqe në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe kryesorja pa listën me shumë “ JO” siç po “ duken bathët”. Ukraina JO në NATO, JO në kufijtë e vitit 2014, JO me garanci amerikane, JO me ushtri, JO me Zelenskin, etj! Me lëshime strategjike dhe pa kërkuar asnjë kompensim apo lëshim nga Moska!
Ja pse në këto kushte, siç siç pohojnë shumë politikanë dhe analistë perendimorë dhe amerikanë, ndërmjet të cilëve Jurgen Hardt, Thomas Jager, Timothy Snider, etj ajo vetë emrin ka “ Paqe”; ca më keq, siç paralajmëron nobelistja ukrainase Olessandra Matvijtçuk “ ajo nuk dop të jetë paqe por pushtim i ri për Ukrainën”! Me këtë demek paqe, siç pohon Kissvetter, ndër ekspertët më të njohur gjermanë ” Ukrainën do tua hedhin qenve”! Tani problemi është si të parandalohet një paqe e tillë ”fake” dhe këtu Europa ka filluar të luaje rolin e vet, me ose dhe pa SHBA-të. Diçka tejet e vështirë, por ja që nuk ka alternativë tjetër më të mirë.
4. Pas 60 vitesh, Gjermania do të ketë Ministrin e saj të Jashtëm , Johann Vandephul nga Partia e qendrës së djathtë, CDU/CSU dhe zëvendësin e tij, Gunther Kirchbaum. Nga viti 1965 e deri më sot, atë post e kanë mbajtur liderë të SPD-së, Partisë Liberale dhe të Gjelbërve. Aty ka emra të mëdhenj si Willy Brand, emblematiku liberal Hans Dietrich Genscher që vuri dhe gurin e themelit në selinë e Ambasadës gjermane në Tiranë në tetor 1987; pastaj me radhë, Klaus Kinkel, Joshka Fisher, Frank Walter Steienmeier, Guido Westerwelle, F. Walter Styeienmeir, Sigmar Gabriel, Heiko Maas dhe në tre vitet e fundit e Gjelbëra Analena Baerbock, kryediplomatja e parë dhe më jetëshkurtëra gjermane.
Të gjithë tejet aktivë me Ballkanin dhe vendin tonë; e kanë vizituar disa herë, duke lançuar dhe nisma madhore si Pakti i Stabilitetit, Procesi i Stabilizim – Asoccimit, Procesi i Berlinit, etj.
Johan Vandepuhl u emërua sepse Kancelari i ri Fridrich Merz do ta ketë “ nën hyqmin “ e vet diplomacinë në kushtet e reja të ndërlikuara ndërkombëtare. Gjithashtu, për herë të parë, Gjermania do të ketë një Këshill Kombëtar Sigurie pranë Kancelarisë. Vandepuhl, që ka besimin e Merz i ka të gjitha cilësitë politike dhe ekspertizën e nevojshme; deputet prej kohësh, zv.kryetar i Grupit Parlamentar, ekspert i mirënjohur i çështjeve europiane dhe sigurisë ndërkombëtare. Me shumë interes për vendin tonë, pavarësisht qëndrimeve tejet kritike të tij në vitin 2019 – 2021, kur ai ka propozuar vendosjen e 9 kushteve për çeljen e negociatave me vendin tonë. Në progamin e qeverisë së re gjermane theksohet nevoja e reformimit të brendshëm të BE-së, dhe merita e secilit vend, çka natyrisht përbën një sfidë të re për ne dhe realizimin e objektivit Shqipëria në BE/ 2030.
© 2025 Argumentum
