REAL POLITIK NR. 103
16 SHKURT – 1 MARS 2025
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shkurt dhe shqip, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur,
DR. JORGJI KOTE
1.Europa shtrëngon rradhët! Tamam kur nga të gjithë pritej një fillim i ri premtues midis SHBA-ve dhe Europë, mbas instalimit të lidiershipeve të reja në Uashington dhe në Bruksel, në dritën e zhvillimeve të reja, sidomos në Ukrainë, në prag dhe të të 3 vjetorit të agresionit rus, ndodhi ajo që nuk ishte imagjinuar.
Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump me shumë deklarata të tij dhe bashkëpunëtorët më të ngushtë kanë sulmuar ashpër BE-në, politikat e saj dhe kanë lënë të kuptohet se ajo mund të jetë konkurente dhe kundërshtare por jo më aleate strategjike. Madje ditët e fundit Trump pohoi se BE-ja u krijua për të shtrydhur SHBA-të, diçka jo e vërtetë. Ndërkohë, SHBA-të kanë kaluar në sulm frontal kundër BE-së dhe vendeve të saj kryesore, sidomos Gjermanisë në një luftë ideologjike,politike, ekonomike dhe tregtare, duke vendosur së fundi taksa 25 për qind për importet nga BE-ja.
Në këto kushte, Europa me të drejtë po u bie kambanave të alarmit dhe ka nisur të shtrëngojë rradhët. Për të mbrojtur tanimë jo vetëm vlerat dhe parimet themelore, por dhe interesat, mbijetesën e vet politike, ekonomike dhe fizike! Dhe e ka filluar këtë me diplomacinë e saj të ecejakeve në Uashington, në Bruksel dhe në metropooet e tjera ndërkombëtare. E filloi Presidenti Macron që ftoi në Elizée shumë liderë kryesorë, disa ditë më parë ai priti në Paris Kancelarin e ri gjerman Friedrich Merz në një takim tejet miqësor dhe premtues për të ardhmen e boshtit franko-gjerman të BE-së. Javën e kaluar ai dhe Kryeministri britanik Starmer ishin në Uashignton ku takuan Presidentin Trump më 28 Shkurt ishte atje Presidenti ukrainas Zelenski; të dielën, më 2 Mars, Kryeministri Starmer ka ftuar në “Downing Steet 10“ shumë kolegë të tij europianë për të diskutuar posaçërisht mbi këto tema, 2 ditë mbas “të premtes së zezë“ me Zelenskin në Shtëpinë e Bardhë dhe 4 ditë përpara Samitit të jashtëzakonshëm të BE-së në Bruksel më 6 Mars.
Ndërkohë, Europa ka filluar përgatitjet për të siguruar autonominë e saj mbrojtëse dhe strategjike tashmë dhe PA SHBA-të, në mbrojtje të integritetit të saj territorial. BE-ja i ka mjetet dhe mundësitë, kërkohet vetëm vullneti politik, vendosmëria dhe pak kohë sa të vihet në lëvizje makineria e saj mbrojtëse. Ka dhe aleatë të fuqishëm si Britaninë e Madhe, pse jo dhe Turqinë, të cilat mbas SHBA-ve kanë ushtritë më të fuqishmë të NATO-s. Franca dhe Britania kanë dhe armët atomike, ombrella e të cilave mund të zgjerohet për të mbrojtur dhe vende të tjera. Ja pse tani Europa po ve në zbatim aforizmën e njohur “Nëse do paqe, përgatitu për luftë“!
2. Aleanca Euro – Atlantike në rrezik! Madje shumë më të të madh mbas krisjes së pariparueshme që ka marrë gjatë dy muajve të fundit. Aleanca më e madhe politike dhe ushtarake është çarë me dysh. Është ndarë për dhe në vlera dhe parimet themelore demoratike perendimore si dhe në interesat dhe garancitë për mbrojtje. Është vënë në diskutim dhe vetë Neni 5 i NATO-s mbi mbrojtjen kolektive, duke u kapur pas “ gërmave” sepse fryma solidare është e qartë. SHBA-të sponsorizoi rezolutën për përfundimin e luftës në Ukrainë por aty nuk përmendet agresori, ai që nisi luftën. Kjo përçarje ndodhi në pikën më delikate, ku NATO duhet të shfaqë forcën e saj, me luftën dhe paqen në Ukrainë. Dhe në takimin e dështuar dhe skandal Trump-Zelenski me 28 Shkurt Trump e shpalli publikisht se nuk do japin garancitë e sigurisë për një paqe të qëndrueshme në Ukrainë; edhe pse Ukraina ra dakord t’i japë mineralet e rralla në kuadrin e një bashkëpunimi të gjerë ekonomik tani dhe mbas përfundimit të luftës. E keqja tjetër e madhe është se kjo aleancë po kërkohet të kontabilizohet, kur në krye të saj janë vlerat dhe parimet themelore dhe interesat të përbashkëta të SHBA-ve dhe BE-së.
3. SHBA 1945! Po, kështu mund të thuhet mbas dy muajve të fundit. Për herë të parë mbas 80 vitesh, SHBA-të, pionierja dhe kampione e demokracisë liberale, e paqes, e tregtisë së lirë, e diplomacisë shumëpalëshe dhe e rendit të ri botëror ka venë në krye ligjin e forcës mbi forcën e ligjit, bën ujdira me Rusinë pa asnjë fjalë të keqe ndaj saj; ndërkohë që nuk kursehet të qortojë ashpër aleatët e saj, Britaninë, Francën, Gjermaninë, Kanadanë, Danimarkën, Ukrainën, BE-në. Vërtet që mbas 4 vitesh mund të vijë një President tjetër më Euro-Atlantik në Shtëpinë e Bardhë, por dëmi u bë, buka dhe zemra Euro-Atlantike u thye dhe nuk ngjitet më.
4.Paqe jo pushtim! Kjo është pyetja që shtrohet lidhur me paqen në Ukrainë, sidomos pas takimit të 28 Shkurtit Trump – Zelenski. Eshtë folur shumë për këtë projekt me ndërmjetësimin amerikan, por që ka shumë PA negative: Pa BE-në, PA Ukrainën, PA NATON, pa Kinën dhe vende të tjera të mëdha , PA garanci sigurie, pa procedura….
Tentativa të tilla si këto janë të destinuara të dështojnë. Sepse le ta qartësojmë dhe njëherë realisht. Dy janë alternativat për paqe të vërtetë dhe të qëndrueshme:
E para, lufta deri në fitoren përfundimtare të Ukrainës me ndihmën dhe mbështetjen e SHBA-vë, BE-së, etj. Me garanci ligjore nga Rusia që nuk do të ndërmarrë më akte të tilla agresioni; anëtarësimi i Ukrainës në BE dhe në NATO.
E dyta, vendosja e armëpushimit, ndalimi i luftimeve, tërheqja e trupave ruse dhe fillimi i negociatave me garancitë e duhura. Me lëshimet e rastit nga të dyja palët dhe një afat më i gjatë kohor për hyrjen e Ukrainës në NATO, etj.
E treta, paqja si kjo që propozohet tani me shumë PA-ra dhe mbi të gjitha pa garanci sigurie nga SHBA-të. Mirëpo kështu nuk do të jetë më paqe, por pushtim i ri dhe kapitullim i Kievit dhe i Aleancës Perendimore. Duke hapur “ kutinë neoimperialiste të Pandorës”! Për pasojë, nuk do të ketë më garanci as për Ukrainën, as për Europën dhe NATO-n; sepse Rusia do të vijojë me synimet e saj agresive ndaj vendeve të tjera, duke përfshirë dhe ato të BE-së dhe NATO-s.
Ndaj tani Europa po kërkon dhe aleatë të tjerë. Ajo po rimendon dhe rindërton vetvehten, me koncepte, praktika dhe aleanca të reja gjeopolitike, që të mbrojë vehten dhe popujt dhe vetë projektin e nisur 67 vite më parë, për paqe, siguri, begati dhe demokraci të vërtetë liberale. Europa nuk mundet dhe nuk do të bjerë!
© 2025 Argumentum
