Izraeli sulmoi Iranin gjatë natës (13.06.). Ushtria izraelite konfirmoi një “sulm parandalues, të saktë dhe të kombinuar ndaj programit bërthamor të Iranit” që shënjestroi dhjetëra pika bërthamore dhe ushtarake në Iran.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu i quajti sulmet një “sulm shumë të suksesshëm iniciues” kundër Iranit, i cili konsiderohet armiku kryesor i Izraelit. Ai foli për një “moment vendimtar në historinë e Izraelit”. Operacioni do të vazhdojë për shumë ditë. “Ne kemi goditur zemrën e programit të pasurimit bërthamor të Iranit”, tha Netanyahu. Sulmi kundër Iranit do të dëmtonte infrastrukturën bërthamore dhe forcën ushtarake të vendit. Kryeministri izraelit theksoi: “Ne nuk po luftojmë popullin iranian, ne po luftojmë diktaturën iraniane”. Më parë, Ministri Izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, kishte konfirmuar “sulmin parandalues” kundër Iranit. Katz e justifikoi sulmin duke thënë se programi bërthamor i Iranit përbënte një kërcënim ekzistencial për Izraelin. Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio mohoi se Shtetet e Bashkuara ishin të përfshira në sulmin izraelit. Ai e paralajmëroi Teheranin ndaj sulmeve kundër objekteve ushtarake amerikane.
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), u godit edhe objekti i pasurimit të uraniumit në Natanz, një nga objektet më të rëndësishme bërthamore të Iranit. IAEA tha se po e monitoron nga afër situatën në Iran, të cilën e quan “thellësisht shqetësuese”.
Izraeli raporton për sulme të shumta me dronë nga Irani
Sipas televizionit shtetëror iranian, shefi i ushtrisë iraniane, Mohammed Bagheri u vra nga sulmet izraelite. Gjeneralmajori “vdiq si martir”, raportoi televizioni iranian. Sipas medias edhe komandanti iranian i Gardës Revolucionare paraushtarake, Gjeneral Major Hussein Salami, u vra gjithashtu në sulme.
Udhëheqësi fetar suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, e kërcënoi Izraelin me hakmarrje për sulmet, duke thënë se Izraeli do të presë “ndëshkim të rëndë”. Disa orë pas sulmit, ushtria izraelite raportoi se Irani po sulmonte Izraelin me afërsisht 100 dronë. Sipas zëdhënëses së ushtrisë Effie Defrin, të gjitha sistemet mbrojtëse u vendosën në vend. Më parë, në Izrael ishte shpallur gjendja e jashtëzakonshme në pritje të kundërsulmeve të mundshme. Komanda e Frontit të Brendshëm urdhëroi që institucionet arsimore, zyrat dhe bizneset të mbeteshin të mbyllura deri në njoftim të mëtejshëm. Popullsisë iu bë thirrje të qëndrojë pranë strehimoreve dhe të minimizojë aktivitetet në natyrë.
Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se sulmi, të cilin e quan Rising Lion, kishte për qëllim “të zvogëlojë kërcënimin iranian ndaj mbijetesës së Izraelit” dhe se do të zgjaste “shumë ditë”.
Duke treguar shkallën dhe sofistikimin e sulmit izraelit, organizatat mediatike u informuan se operativët e shërbimit sekret izraelit kishin futur fshehurazi dronë në Iran për t’u përdorur në operacion, një publicitet që mund të ketë qenë pjesë e luftës së informacionit.
“Ne goditëm në zemër të programit të pasurimit bërthamor të Iranit,” tha Netanyahu në një fjalim të regjistruar televiziv. “Ne goditëm në zemër të programit të armatimit bërthamor të Iranit. Ne shënjestruam objektin kryesor të pasurimit të Iranit në Natanz. Ne shënjestruam shkencëtarët kryesorë bërthamorë të Iranit që punojnë në bombën iraniane. Ne gjithashtu goditëm në zemër të programit të raketave balistike të Iranit.”
Më vonë, në komentet që sugjerojnë se operacioni dhe hakmarrja iraniane mund të jenë të gjata dhe të vështira, Netanyahu tha: “Qytetarët izraelitë mund të duhet të qëndrojnë në zona të strehuara për periudha të gjata kohore.”
Me shpërthime të mëtejshme të raportuara të premten dhe frikën se sulmi izraelit mund të shkaktojë një konflikt më të gjerë rajonal dhe të nxisë tensione globalisht, Izraeli mbylli misionet diplomatike dhe linjat ajrore devijuan fluturimet në Lindjen e Mesme.
Sulmi i Izraelit shkaktoi dënime të gjera në rajon, përfshirë Arabinë Saudite, dhe pati thirrje nga qeveritë perëndimore, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, për deeskalim.
Ndër vendet e goditura ishte objekti bërthamor Natanz, një nga vendet kryesore të Iranit për pasurimin e uraniumit. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) konfirmoi se uzina e pasurimit ishte goditur dhe shtoi më vonë se autoritetet iraniane nuk kishin zbuluar ndonjë nivel të rritur rrezatimi në vend.
Sulmi ndaj Iranit vjen disa ditë para se një raund i ri bisedimesh SHBA-Iran të zhvillohej në Oman, me qëllim gjetjen e një zgjidhjeje diplomatike për bllokimin mbi programin bërthamor të Iranit, i cili është zgjeruar me shpejtësi që nga viti 2018 kur Trump u tërhoq nga një marrëveshje ndërkombëtare që e kufizon atë.
Sekretari i shtetit i Trump, Marco Rubio, tha se SHBA-të nuk kishin marrë pjesë në sulmin izraelit. “Sonte, Izraeli ndërmori veprime të njëanshme kundër Iranit”, tha Rubio. “Ne nuk jemi të përfshirë në sulme kundër Iranit dhe përparësia jonë kryesore është mbrojtja e forcave amerikane në rajon. Izraeli na njoftoi se ata besojnë se ky veprim ishte i nevojshëm për vetëmbrojtjen e tij.
“Presidenti Trump dhe administrata kanë ndërmarrë të gjitha hapat e nevojshëm për të mbrojtur forcat tona dhe për të mbetur në kontakt të ngushtë me partnerët tanë rajonalë. Më lejoni të jem i qartë: Irani nuk duhet të synojë interesat ose personelin e SHBA-së.”
/Argumentum.al
