REAL POLITIK NR. 107
1 – 17 MAJ 2025
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shkurt dhe shqip, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur,
DR. JORGJI KOTE
1.Kështu po! E kemi fjalën për qëndrimet më të fundit të Presidentit Trump në politikën e jashtme. Pas hapave të nxituara dhe ultimatumeve fillestare, tani ai ”po i thërret” mendjes dhe i është futur logjikës normale të punëve. Sepse e kuptoi që në gjeopolitikë, problemet nuk zgjidhen si në biznes, as me frymën e shenjtë dhe as me një të rënë të shkopit. Kërkohet kujdes, konsultim me aleatët, strategji të mirëmenduara dhe të mirërenditura. Konkretisht, gjatë këtyre dy javëve të fundit SHBA-të biseduan dhe bënë marrëveshje tregtare me Britaninë e Madhe, dhe me Kinën; vetë Trump ishte dhe nënshkroi marrëveshje qindra miliarda dollarë me tri vende të mëdha të Gjirit; po ashtu, ai shtoi trysninë ndaj Putinit për t’u angazhuar për paqe; gjithashtu ai dërgoi sekretarin e Shtetit Marco Rubio në Stamboll në bisedimet e paqes me Rusinë dhe Ukrainën të ndërmjetësuara nga Turqia; Rubio është gjithashtu në kontakt me kolegët europianë, etj. Ndërkohë, Zv.Presidenti Vance pohoi se SHBA-të janë bashkë me Europën. Ndaj, mund ta themi me plot gojën “ Kështu PO”!
2.Kuarteti i shpresës! Më 10 Maj, Macron, Merz, Starmer dhe Tusk shkuan së bashku në shenjë solidariteti në Kiev, ku takuan Presidentin Zelenski. Aty ata rikonfirmuan në mënyrë bindëse mbështetjen e vendosur të 4 vendeve të tyre për Ukrainën dhe ndihmesën në vendosjen dhe garantimin e paqes. Kjo vizitë e këtij kuarteti madhor europian u përshëndet nga të gjithë dhe pati jehonë të gjerë publike. Siç pohojnë mediat kryesore të këtyre vendeve dhe më gjerë, me mesazhet e saj të shumëpritura, kjo vizitë ringjalli shpresat te Europa, sidomos te boshti franko-gjerman të BE-së, bashkëpunimi i tij me Britaninë e Madhe dhe Poloninë, dy vende me një sistem të fuqishëm mbrojtjeje.
Gjithashtu, biseda telefonike e Kancelarit gjerman Merz dhe liderëve të tjerë nga Kievi me Presidentin Trump ishte tejet inkurajuese për procesin e armëpushimit dhe paqes në Ukrainë, çka u duk dhe në dakordësinë e tyre për vensdosjen e një armëpushimi 30 ditor dhe bisedimet e paqes në Stamboll më 16 maj. Ndaj, me të drejtë flitet për ” kuartetin e shpresës së madhe europiane”
3.Turp për Kosovën!
Këtë e themi me keqardhje për politikën në Prishtinë e cila, mbas 17 raunde votimesh të pakuptimta, dhe tani, 100 ditë mbas përfundimit të zgjedhjeve parlamentare të 9 Shkurtit nuk po zgjedh dot ende Kryetarin e Kuvendit. Ndërkohë, që po kërkon me ngulm të anëtarësohet në KiE dhe në BE, meqenëse i ka plotësuar kriteret dhe kërkesat përkatëse. Edhe pse ato nuk kanë kuptim përballë një dështimi të tillë. Kur Berlini që i bëri zgjedhjet e parakohshme 2 javë më vonë se Kosova e zgjodhi Kryetaren e Kuvendit dhe koalicionin qeveritar në kohën rekord prej 75 ditësh! Koha për Europën nuk pret, ndërsa për Kosovën mesa duket PO!
Faji është i gjithë klasës politike, duke filluar nga qeveria dhe Kryeministri Kurti. Me qëndrime politike ” kokëmushkë”- o Albulenën o rashë e vdiqa” ajo nuk po tregon frymë europiane, lëshimi dhe kompromisi. Tani, megjithë respektin për Zonjën Ministre Albulena, prapë, sado e mirë të jetë, kur të tjerët nuk duan, me të drejtë apo pa të drejtë, nuk ka pse këmbëngulet më. Ka patur plot burra dhe gra si ajo në Kosovë dhe gjetkë, ndoshta dhe më të mirë e të aftë dhe kanë dështuar në këtë drejtim; se kjo është demokracia, konsensus. Ndaj, është koha që politika dhe Prishtina të reflektojnë drejt, të mblidhen bashkë dhe të gjejnë rrugëdaljen nga kjo krizë absurde që i bën shumë dëm brenda, por dhe imazhit të saj jashtë vendit.
4. Samiti i Komunitetit pa identitet! Më 16 Maj, Tirana mikpriti me sukses Samitin e 6-ë të Komunitetit Politik Europian ( KPE)me praninë e 54 liderëve të Europës, të NATO-s, BE-së, etj. Padyshim ngjarje e madhe me rëndësi për politikën, diplomacinë dhe imazhin e vendit për të cilën qeveria dhe Kryeministri Rama meritojnë përgëzimet e rastit.
Gjithsesi, jehona e këtij Samiti dhe Komuniteti të krijuar në Qershor 2022 nga Presidenti francez Macron nuk pritej të ishte më e madhe. Kjo për shkak dhe të bilancit tejet të varfër të KPE-së: vetëm me 5 samite në Pragë, Kisinau, Alhambra( Spanjë) në Londër, Budapest dhe i gjashti në Tiranë.
Samitet e saj, si e vetmja « shenjë jetese » karakterizohen kryesisht nga diskutime të lira, 3 – 4 në tryeza dhe panele mbi tematikat shqetësuese të kohës.
Krahas këtyre bisedave në mjedise të këndshme dhe dëfryese, liderët europianë kanë rastin të shijojnë pijet dhe specialitetet kulinare, atraksionet turistike dhe në përgjithësi ”talk and eating”! (fol dhe ha).
Kjo ndodh mbasi dhe Katalogu « i KPE-së, krejt ndryshe nga KiE-ja, OSBE-ja, BE-ja, NATO apo dhe grupime rajonale është plot me ”PA” – PA adresë, PA seli, PA shtëpi, PA Sekretariat, PA strukturë drejtuese, PA axhendë, PA program dhe PA plan, Pa vendime, PA kundërshtime, PA deklarata shtypi, PA asnjë format ministror dhe ekspertësh. Vetëm me ”diplomaci të butë dhe sharmi”, që të gjitha të ndjejnë vehten si në shtëpinë e tyre, të mos vihen në siklet, të ndihen rehat apo « si një intimitet strategjik » siç e ka quajtur Presidenti Macron». Kësisoj, këto samite janë bërë, siç i thonë fjalës, ” hatër pa prishur dhe punë pa bitisur”.
Mirëpo ky përbën shqetësim të madh, pasi dhe nga ana organizative, ky forum Paneuropian nuk mund të vazhdojë të funksionojë më si dekor diplomatik. Ndryshe, siç paralajmërojnë shumë ekspertë politikë dhe mediatikë, ajo mund të katandiset në një forum simbolik, në një organizatë shtetërore jo-qeveritare, në një platformë pa bosht, pa taban, « pa bukë” dhe pa besueshmëri.
Mirëpo nga ana tjetër as vetë KPE-ja dhe ata brenda saj nuk po dijnë çtë bëjnë dhe në cilën” ombrellë” të futet; kjo mbasi të gjitha rrugët dhe shtigjet, hapësirat dhe tematikat gjeopolitike e demokratike janë zënë me kohë, nga BE-ja, NATO-ja, KiE-ja, OSBE-ja dhe grupime të tjera. Për pasojë, në « një stadium futbolli politik ndërkombëtar» KPE-ja do të detyrohet të “qëndrojë në këmbë” ose ”përballë” por jo në « Tribunën VIP. »
Gjithsesi, jehona e Samitit të Tiranës ishte më e madhe se mesatarja; kjo falë interesit të madh që kanë shkaktuar zhvillimet lidhur me luftën në Ukrainë, dhe brenda vendit nga fitorja e thellë e PS-së në zgjedhjet e 11 Majit, bashkë me problematikat e shfaqura dhe protestën e opozitës, e cila e ka shpallur se nuk i njeh ato.
© 2025 Argumentum
