Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, theksoi në Forumin e Diplomacisë në Antalya se diplomacia është bërë më e rëndësishme se kurrë në një kohë kur rendi ndërkombëtar po dobësohet dhe konfliktet po shtohen. Ai vuri në dukje nevojën për më shumë dialog dhe bashkëpunim rajonal, duke kritikuar ndërhyrjet e fuqive të jashtme në zgjidhjen e krizave. Fidan gjithashtu nënvizoi se Turqia synon të luajë rol aktiv diplomatik në konfliktet kryesore globale për të nxitur stabilitet dhe paqe.
Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, tha sot se Forumi i Diplomacisë në Antalya (ADF) synon të krijojë një platformë të fokusuar në sfidat rajonale, duke paralajmëruar se dobësimi i multilateralizmit dhe rritja e paqëndrueshmërisë e bëjnë diplomacinë “më të rëndësishme se kurrë”, raporton Anadolu.
“Diplomacia është shumë më e rëndësishme se kurrë dhe shumë më e nevojshme se kurrë”, tha Fidan, duke folur në ditën e dytë të Forumit të Pestë të Diplomacisë në Antalya.
Fidan theksoi se platformat globale të diplomacisë shpesh i japin përparësi çështjeve të përqendruara te Perëndimi, ndërsa konfliktet në Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut, Ballkan dhe Mesdhe marrin vëmendje të kufizuar.
“Por çështjet rajonale, veçanërisht ato shumë të lidhura me rajonin tonë, nuk janë diskutuar në thellësi”, tha Fidan, duke shtuar se Forumi i Diplomacisë në Antalya ofron “një mundësi unike që rajoni ynë të zhvillojë diskutime rajonale dhe të sjellë disa zgjidhje dhe ide rajonale”.
Ai tha se diplomacia është bërë gjithnjë e më kritike ndërsa sistemi ndërkombëtar po dobësohet.
“Në një epokë ku shohim një rënie të multilateralizmit dhe rendit ndërkombëtar, kemi nevojë për shumë më tepër dialog”, tha ai, duke paralajmëruar se prishja e rregullave globale i detyron vendet të mbështeten më shumë në koordinim për të shmangur konfliktet.
Ai tha se sistemi ndërkombëtar pas Luftës së Ftohtë filloi të dobësohej pas vitit 2010, duke e përshkruar periudhën aktuale si një “rënie të lirë” që kërkon nga vendet të rishqyrtojnë qeverisjen globale.
“Nëse presim që sistemi i zakonshëm të ndjekë rrjedhën e tij … dhe të shohim një luftë ose shkatërrim … atëherë fillojmë të mësojmë”, tha Fidan. “Këtë herë, shpresojmë që në vend se të mësojmë nga gabimet, të fillojmë të mësojmë nga mençuria”.
Fidan theksoi mbështetjen rajonale si një gur themeli të politikës së jashtme të Turqisë, duke u bërë thirrje vendeve në Lindjen e Mesme, Kaukaz, Ballkan dhe Mesdhe të adresojnë vetë sfidat e tyre.
“Kur hegjemonët vijnë për të zgjidhur problemin, ata krijojnë më shumë probleme sesa zgjidhje”, tha ai, duke shtuar se bashkëpunimi rajonal midis shteteve të pjekura mund të zvogëlojë konfliktet.
“Tani shumica prej tyre janë bërë shtete të pjekura. Pra, është koha që të gjithë ne të bashkohemi në një mënyrë shumë të pjekur dhe të marrim përgjegjësi për problemet tona”, tha ai.
“Në diplomaci duhet të angazhohesh me çdo palë”
Fidan gjithashtu kritikoi politikat ekspansioniste në rajon.
“Çdo komb është në rregull. Askush nuk kërkon atë që i përket dikujt tjetër, përveç Izraelit. Izraeli po ndjek politika ekspansioniste”, tha ai, duke shtuar se respektimi i sovranitetit dhe integritetit territorial mund të zgjidhë “mbi 80 për qind të problemeve”.
Ai tha se Turqia mban dialog me të gjitha palët në konflikte, duke theksuar diplomacinë mbi rreshtimin me një anë.
“Ne po angazhohemi në diplomaci, jo në luftë”, tha ai.
“Në luftë duhet të marrësh anë. Por në diplomaci duhet të angazhohesh me çdo palë”, shtoi ai, duke theksuar se prioriteti i Ankarasë është të parandalojë luftërat dhe t’u japë fund konflikteve në vazhdim për të mundësuar tregti, stabilitet dhe zhvillim.
Fidan tha se Turqia po punon për të adresuar konfliktet nga Ukraina dhe Gaza deri te Irani dhe disa pjesë të Afrikës, për të siguruar stabilitet dhe zhvillim.
“Shumë përçarje, shumë gjakderdhje dhe shumë paqëndrueshmëri, si dhe efektet zinxhir, ndikojnë në pjesën tjetër të botës”, tha ai.
Fidan gjithashtu tha se konfliktet rajonale mbeten shumë të ndërlidhura dhe të paqëndrueshme, pasi janë të prirura “ndaj çdo lloj përshkallëzimi, rajonal apo tjetër”.
Sa i përket luftës Rusi–Ukrainë, Fidan tha se bisedimet vazhdojnë pavarësisht pengesave dhe se Turqia po inkurajon dialogun dhe një armëpushim.
“Gjëja e mirë është se shohim të dyja palët dhe ndërmjetësit … ende të gatshëm për të vazhduar”, tha ai, duke shtuar se konflikti vazhdon të shkaktojë pasoja të mëdha globalisht.
Fidan gjithashtu tha se lufta që përfshin Iranin ka zhvendosur vëmendjen nga negociatat për Ukrainën.
“Sapo të përfundojë një armëpushim ose marrëveshje paqeje me Iranin, duhet menjëherë ta rikthejmë vëmendjen te bisedimet për Ukrainën”, tha ai, duke paralajmëruar për rrezikun e përshkallëzimit dhe paqëndrueshmërisë më të gjerë.
