Prorektori, Prof. i Asociuar Dr. Arben Cici
Drejtori i Katedres Abdulaziz Saud Albabtain për Kulturën dhe Gjuhën Arabe në UMSH
Promovimi i kulturës dhe gjuhës arabe luan një rol jetësor në përparimin e diversitetit kulturor dhe nxitjen e dialogut ndërkulturor, veçanërisht në kuadër të Ditës Botërore të UNESCO-s për Diversitetin Kulturor për Dialog dhe Zhvillim, që festohet çdo vit më 21 maj. Kjo ditë nxjerr në pah përpjekjet pioniere të Universitetit Mesdhetar të Shqipërisë, përmes Katedrës Abdulaziz Saud Albabtain për Kulturën dhe Gjuhën Arabe, në promovimin e mësimit të gjuhës arabe dhe lehtësimin e shkëmbimit shprehës kulturor. Kjo iniciativë mbetet një kontribut i rëndësishëm brenda kontekstit më të gjerë global të diplomacisë arsimore, mbwshtetjes për diversitetin dhe njohjes së trashëgimisë kulturore si një shtyllë strategjike për paqen, bashkëpunimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.
Në një botë që karakterizohet gjithnjë e më shumë nga kryqëzimet kulturore dhe sfidat globale, promovimi i diversitetit kulturor qëndron si një imperativ moral dhe një domosdoshmëri strategjike. Më 21 maj, bashkësia ndërkombëtare feston Ditën Botërore të UNESCO-s për Diversitetin Kulturor për Dialog dhe Zhvillim, një vendim që buron në Deklaratën Universale mbi Diversitetin Kulturor të vitit 2001 dhe i miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në vitin 2002. Kjo ditë thekson rëndësinë e kulturës si një gur themeli i zhvillimit njerëzor, kohezionit social dhe paqes ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, kultura dhe gjuha arabe zënë një hapësirë unike dhe me ndikim, duke përfaqësuar një trashëgimi të pasur që ka formësuar shkencën, filozofinë, letërsinë, ligjin dhe spiritualitetin përgjatë shekujve. Promovimi i kësaj kulture nuk është vetëm një festë e vlerës së saj të brendshme, por edhe një angazhim për dialog, mirëkuptim dhe edukim nëpër qytetërime.
Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë: Një pionier kombëtar
Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë (MUA), nëpërmjet mbështetjes së Katedrës së Fondacionit Abdulaziz Saud Albabtain për Kulturën dhe Gjuhën Arabe, ka marrë një rol udhëheqës në promovimin e mësimit të gjuhës arabe dhe ndërgjegjësimit kulturor arab. Ai mbetet i vetmi universitet në Shqipëri që ofron zyrtarisht kurse të mësimit të gjuhës arabe, duke shënuar një kontribut të rëndësishëm në peizazhin kulturor dhe akademik të vendit.
Kjo iniciativë është më shumë sesa një risi kurrikulare; është një deklaratë vlerash. Kjo pasqyron një angazhim të qëllimshëm për të ndërtuar ura midis Shqipërisë dhe botës arabe, ura të bazuara në arsim, respekt të ndërsjellë dhe aspirata të përbashkëta. Duke nxitur angazhimin akademik nëpërmjet gjuhës, historisë dhe traditave arabe, universiteti po kultivon në mënyrë aktive kompetencat ndërkulturore midis studentëve dhe komunitetit të tij akademik.
Gjuha dhe kultura si instrumente të dialogut ndërkulturor
Gjuha është më shumë sesa një mjet komunikimi; është një enë identiteti, mendimi dhe tradite. Duke mësuar arabishten, studentët nuk fitojnë thjesht aftësi gjuhësore, por ata fitojnë akses në një qytetërim të gjerë dhe të larmishëm, kontributet e të cilit për njerëzimin shtrihen në mijëvjeçarë. Kjo shtrirje gjuhësore lehtëson vlerësimin kulturor dhe kundërshton narrativat ose stereotipet e thjeshta.
Promovimi i gjuhës dhe kulturës arabe kontribuon në krijimin e hapësirave të sigurta për dialog, ku dallimet trajtohen me kuriozitet dhe jo me frikë dhe ku identitetet pasurohen dhe jo ndajnë. Mjedise të tilla janë thelbësore në shoqëritë bashkëkohore, veçanërisht për brezat e rinj që lundrojnë në realitete të globalizuara, por të fragmentuara gjithashtu.
Qasja e UNESCO-s ndaj diversitetit kulturor thekson se diversiteti nuk duhet të shihet si një burim konflikti, por si një katalizator për kreativitet, inovacion dhe zhvillim. Njohja e kontributeve unike të secilës kulturë, përfshi qytetërimin arab, është thelbësore për ndërtimin e shoqërive gjithëpërfshirëse që vlerësojnë pluralizmin dhe njohuritë e përbashkëta.
Në kontekstin akademik, diversiteti nxit zgjidhjen bashkëpunuese të problemeve dhe të menduarit kritik. Studentët, studiuesit dhe profesionistët nga prejardhje të ndryshme sjellin perspektiva të ndryshme për sfidat globale në shkencë, diplomaci, teknologji dhe shkencat humane. Integrimi i kulturës dhe mendimit arab në këtë mozaik rrit diskursin intelektual dhe i pajis studentët me kompetenca globale.
Një trashëgimi e filantropisë kulturore: Abdulaziz Saud Albabtain
Trashëgimia e të ndjerit Abdulaziz Saud Albabtain, një avokat i shquar i dialogut kulturor dhe paqes përmes arsimit dhe edukimit vazhdon përmes Fondacionit që mban emrin e tij. Vizioni i tij shtrihet përtej identitetit rajonal; ai përqafoi vlerat universale të tolerancës, humanizmit dhe bashkëjetesës.
Themelimi i Katedrës për Kulturën dhe Gjuhën Arabe në MUA pasqyron besimin e Albabtain në fuqinë transformuese të arsimit. Puna e jetës së tij na kujton se diplomacia kulturore nuk kufizohet vetëm në axhendat qeveritare, ajo mund dhe duhet të dalë edhe nga shoqëria civile, institucionet akademike dhe individët vizionarë.
Diplomacia kulturore dhe vizioni strategjik i Shqipërisë
Duke promovuar kulturën dhe gjuhën arabe përmes institucioneve të saj akademike, Shqipëria përforcon identitetin e saj si një urë lidhëse midis Lindjes dhe Perëndimit, Veriut dhe Jugut dhe si një kontribuese në mirëkuptimin ndërkulturor brenda hapësirës euro-mesdhetare.
Ky pozicionim kulturor reflektohet edhe në mbështetjen e Shqipërisë për nismat që mbështesin diversitetin dhe bashkëpunimin global. Mbështetja e vendit tonë për kandidatë të tillë si Dr. Khaled El-Enany në drejtimin e ardhshëm të UNESCO-s do të ishte një manifestim i këtij vizioni më të gjerë, një vizion i përafruar me multilateralizmin gjithëpërfshirës, diplomacinë arsimore dhe rolin global të kulturës në zgjidhjen e konflikteve dhe zhvillimin. Ajo do të kontribuonte në një UNESCO më gjithëpërfshirëse dhe përfaqësuese, e cila pasqyron pasurinë e të gjitha rajoneve, përfshirë Mesdheun dhe botën arabe dhe përballet me sfidat globale të kohës sonë me ndjeshmëri, ekuilibër dhe mençuri. Duke mbështetur kandidaturën e tij, Shqipëria do të pohonte angazhimin e saj ndaj solidaritetit ndërkombëtar, mirëkuptimit ndërkulturor dhe fuqisë transformuese të kulturës dhe arsimit si instrumente të paqes.
Integrimi i gjuhës dhe kulturës arabe në kurrikulat universitare nuk është thjesht një zgjedhje akademike. Ai është një akt i diplomacisë kulturore dhe përgjegjësisë sociale. Përmes nismave të tilla, arsimi i lartë mund të shërbejë si një platformë për dialog, një hapësirë për takim dhe një laborator për ndërtuesit e ardhshëm të paqes.
Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë, duke festuar çdo 21 maj Ditën e Kulturës, Gjuhës dhe Traditës Arabe, ofron një model frymëzues se si institucionet mund të kontribuojnë në një shoqëri më gjithëpërfshirëse, më të pasur nga ana kulturore dhe më të hapur intelektualisht. Duke e përqafuar botën arabe jo si “tjetrën”, por si një partner në dialog dhe zhvillim, Shqipëria afirmon se i përket humanizmit të përbashkët që bashkon qytetërimet.
© 2025 Argumentum
