Më 16 maj 2025, Shqipëria do të presë Samitin e gjashtë të Komunitetit Politik Evropian (EPC) në Tiranë, duke mbledhur 47 Kryetarë Shtetesh ose Qeverish së bashku me Kryetarët e institucioneve kryesore evropiane dhe ndërkombëtare. Kjo do të jetë hera e parë që EPC mblidhet në Ballkanin Perëndimor – një moment me rëndësi historike si për Shqipërinë ashtu edhe për rajonin në tërësi. Ai shënon jo vetëm një njohje simbolike të vendit të Evropës Juglindore brenda strukturës politike evropiane, por edhe një investim strategjik në rolin e saj në formësimin e së ardhmes së kontinentit.
Samiti i Tiranës zhvillohet në një kohë kur Evropa e gjen veten në një pikë kritike kthese. Një luftë vazhdon në krahun e saj lindor. Tensionet po rriten globalisht. Kërcënimet hibride, shtrëngimi ekonomik dhe përçarja teknologjike po vënë në provë qëndrueshmërinë demokratike dhe po kërkojnë përgjigje më të koordinuara evropiane. Në këtë kontekst, Komuniteti Politik Evropian shquhet si një forum jetësor për unitet – një forum që tejkalon kufijtë institucionalë dhe bashkon të gjithë familjen e kombeve evropiane për të shkëmbyer ide, për t’u përballur me sfidat e përbashkëta dhe për të hartuar një kurs kolektiv përpara.
Duke u bazuar në vrullin e samiteve të mëparshme në Pragë, Moldavi, Spanjë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Hungari, EPC në Tiranë do të shërbejë si një platformë për dialog të hapur politik dhe bashkëpunim konkret. Axhenda do të pasqyrojë çështjet më urgjente për qytetarët evropianë sot, duke ofruar gjithashtu hapësirë për të parë përpara me qartësi dhe ambicie.
Diskutimet do të zhvillohen në tre tryeza të rrumbullakëta tematike të nivelit të lartë. E para do të përqendrohet në sigurinë dhe qëndrueshmërinë demokratike të Evropës, duke adresuar si imperativat e menjëhershme – siç është mbështetja e Ukrainës në ndjekjen e një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme – ashtu edhe sfidat afatgjata, duke përfshirë mbrojtjen e proceseve demokratike nga ndërhyrjet e huaja dhe forcimin e aftësive të mbrojtjes kolektive të Evropës. Tryeza e dytë do të shqyrtojë se si të rritet konkurrueshmëria dhe siguria ekonomike, me fokus në inovacion, infrastrukturë dixhitale, qëndrueshmëri energjetike dhe autonominë strategjike të nevojshme për të siguruar zinxhirët kritikë të furnizimit dhe për të balancuar objektivat klimatike me forcën industriale.
Sesioni i tretë do të trajtojë dinamikën komplekse të migrimit, lëvizshmërisë dhe fuqizimit të të rinjve. Nga nevoja për rrugë ligjore dhe bashkëpunim me vendet e origjinës dhe tranzitit, deri te armatosja e migracionit dhe sfida e mbajtjes së talenteve në të gjitha ekonomitë kombëtare, udhëheqësit do të eksplorojnë zgjidhje të koordinuara të rrënjosura në partneritet dhe largpamësi. Ky bisedë do të shqyrtojë gjithashtu rolin e brezit të ardhshëm në formësimin e së ardhmes së Evropës, veçanërisht në dritën e inteligjencës artificiale dhe ritmit të përshpejtuar të ndryshimeve teknologjike.
Roli i Shqipërisë si pritëse pasqyron thellimin e thirrjes evropiane të vendit dhe kontributin e saj në rritje në stabilitetin rajonal dhe kontinental. Si anëtare e NATO-s, vend kandidat për në BE dhe zë aktiv në bashkëpunimin rajonal, Shqipëria është në një pozicion unik për të thirrur dialog kuptimplotë në një moment kur Evropa duhet të flasë dhe të veprojë me kohezion më të madh.
Samitet e Mëparshme
Ideja e një “Komuniteti Politik Evropian” u paraqit fillimisht nga Presidenti Francez Emmanuel Macron gjatë fjalimit të tij në Parlamentin Evropian në Strasburg më 9 maj 2022.
Presidenti Macron deklaroi: “Kjo organizatë e re evropiane do t’u lejonte kombeve demokratike evropiane të gjenin një hapësirë të re për bashkëpunim politik, siguri, bashkëpunim në energji, transport, investime, infrastrukturë, lëvizjen e njerëzve.”
Takimi i parë i Komunitetit Politik Evropian mblodhi udhëheqës nga e gjithë kontinenti në një frymë uniteti në Pragë më 6 tetor 2022. Dy çështje dominuan diskutimet e udhëheqësve: paqja dhe siguria, veçanërisht lufta e Rusisë në Ukrainë dhe kriza energjetike.
1 qershor 2023 – Takimi i dytë i Komunitetit Politik Evropian u mbajt në Kështjellën Mimi në Bulboaca, Moldavi, ku udhëheqësit diskutuan përpjekjet e përbashkëta për paqe dhe siguri, qëndrueshmëri energjetike dhe lidhshmëri e lëvizshmëri në Evropë.
5 tetor 2023 – Granada, Spanjë, ishte vendi i takimit të tretë të Komunitetit Politik Evropian. Atje, udhëheqësit diskutuan mënyrat për ta bërë Evropën më elastike, të begatë dhe strategjikisht të rëndësishme në çështjet globale.
18 korrik 2024 – Në takimin e katërt të Komunitetit Politik Evropian në Pallatin Blenheim në Oxfordshire, Mbretëria e Bashkuar, udhëheqësit riafirmuan mbështetjen e tyre të vazhdueshme për Ukrainën. Takimi u përqendrua në energjinë dhe lidhshmërinë, sigurinë dhe demokracinë, si dhe migrimin.
7 nëntor 2024 – Takimi i pestë i Komunitetit Politik Evropian u mbajt në Budapest, Hungari, duke u përqendruar në sfidat e sigurisë së Evropës në kontekstin e luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës dhe përshkallëzimit të vazhdueshëm në Lindjen e Mesme.
Udhëheqësit trajtuan gjithashtu migracionin e parregullt dhe aspekte që lidhen me sigurinë ekonomike, lidhshmërinë në energji, transport, IT dhe tregtinë globale, marrëdhëniet BE-SHBA në kontekstin e zgjedhjeve të fundit në SHBA.
/Argumentum.al
