Presidenti gjerman Frank-Walter Steinmeier kritikoi ashpër të martën luftën SHBA-Izrael kundër Iranit si shkelje të së drejtës ndërkombëtare, duke thënë se nuk ka “asnjë arsye” që Gjermania të rreshtohet me administratën e Presidentit të SHBA-së Donald Trump.
Konflikti ishte “një gabim politikisht katastrofik” dhe “një luftë vërtet e shmangshme dhe e panevojshme, nëse qëllimi i tij ishte të ndalonte Iranin në rrugën drejt një bombe atomike”, tha Steinmeier para një audience që merrte pjesë në një aktivitet në Berlin që shënonte 75-vjetorin e rivendosjes së Ministrisë së Jashtme pas Luftës së Dytë Botërore.
Lufta e Iranit është “në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare”, theksoi presidenti gjerman, duke shtuar se nuk kishte dyshim se justifikimi i Uashingtonit për një sulm të afërt ndaj Shteteve të Bashkuara nuk mbështetet.
Irani nuk kishte qenë kurrë më larg një armatimi bërthamor sesa pas marrëveshjes bërthamore të vitit 2015, tha ai. Steinmeier ishte i përfshirë në atë marrëveshje si ministër i jashtëm në atë kohë. Trump e përfundoi atë gjatë mandatit të tij të parë si president.
Fjalë të ashpra për Trumpin
Presidenti gjerman kritikoi orientimin e ri të administratës Trump, duke argumentuar jo vetëm se Gjermania nuk ka nevojë të ndjekë shembullin, por edhe me një administratë të re amerikane, marrëdhënia transatlantike ndryshon në mënyrë të pakthyeshme.
“Këputja dhe besimi i humbur në politikën amerikane të fuqive të mëdha është shumë i thellë”, tha ai. Edhe një administratë e ardhshme amerikane “nuk do të jetë thjesht në gjendje të rimarrë rolin e hegjemonit miqësor” dhe të garantuesit të një rendi ndërkombëtar liberal, tha ai.
“Administrata aktuale amerikane ka një botëkuptim të ndryshëm nga i yni, një që nuk merr parasysh rregullat e vendosura, partneritetet dhe besimin e ndërtuar me kalimin e kohës”, tha Steinmeier. Ndërsa kjo duhej të trajtohej, “ne nuk kemi asnjë arsye për t’u bashkuar me këtë botëkuptim”, tha ai.
Në vend të kësaj, marrëdhënia transatlantike duhet gjithashtu “të çlirohet nga varësitë që na bëjnë të prekshëm”.
Kjo vlen para së gjithash për sigurinë dhe teknologjinë, sipas presidentit.
Varësia në sferën teknologjike nuk do të thotë vetëm fuqi në politikën e jashtme, tha ai, “por edhe fuqi për të përdorur platformat dixhitale dhe mediat sociale për të ndikuar … në politikën tonë të brendshme”.
Politika e jashtme gjermane tani po përballet me një riorientim themelor, tha Steinmeier.
“Bota në kokat tona duhet të hartëzohet nga e para,” i tha ai audiencës. Perëndimi mbetet “një ideal normativ i vlefshëm, por Perëndimi si realitet politik aktualisht nuk ekziston”.
Steinmeier: Mos e shpërfillni të drejtën ndërkombëtare
Politika e jashtme duhet të bëhet më pragmatike dhe më efektive, por “kjo nuk do të thotë shpërfillje e së drejtës ndërkombëtare”, tha Steinmeier.
Politika e jashtme gjermane nuk bëhet më bindëse “duke mos e quajtur shkeljen e së drejtës ndërkombëtare si shkelje të së drejtës ndërkombëtare”, tha ai.
Gjermania tashmë kishte pasur nevojë të përballej me këtë në luftën e Gazës dhe tani duhej të merrej me të njëjtën çështje në luftën e Iranit, sipas presidentit.
Reagime ndaj komenteve të Steinmeier nga partia e Merz
Kancelari Friedrich Merz i Unionit konservator Kristian Demokrat (CDU) është distancuar qartë nga lufta e Iranit, por ndryshe nga partnerët e tjerë evropianë, ai deri më tani është përmbajtur nga përshkrimi i sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit si shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Jürgen Hardt, zëdhënësi i politikës së jashtme për grupin parlamentar në Bundestag të përbërë nga CDU e Merz dhe partia e saj simotër bavareze, Unioni Kristian Social (CSU), kritikoi komentet e Social Demokrat Steinmeier, raportoi agjencia e lajmeve t-online.
“Qeveria federale, e cila është e vetmja përgjegjëse për këtë çështje, ende nuk e ka përfunduar vlerësimin e saj sipas ligjit ndërkombëtar”, i tha Hardt portalit të lajmeve. “Të gjithë përfaqësuesit e Republikës Federale të Gjermanisë që mbajnë poste duhet t’i përmbahen kësaj.”
Ai tha se qeveria federale po vepronte me kujdes dhe sovranitet në një situatë komplekse.
Por Steinmeier paralajmëroi kundër ndjekjes së një rruge të gabuar.
“E drejta ndërkombëtare nuk është një dorezë e vjetër që duhet ta heqim kur të tjerët e bëjnë”, paralajmëroi Steinmeier me duartrokitje. “Përkundrazi: është jetike për të gjithë ata që nuk e konsiderojnë veten midis fuqive të mëdha”.
Bashkimi Evropian është ndërtuar mbi ligjin dhe rregullat dhe do të “shembej mbi vetveten nëse do ta bënim tonin botëkuptimin e fuqisë së papërpunuar”.
Një Evropë e bashkuar dhe e fortë është “imperativi gjeopolitik i kohës sonë”, tha ai, duke i bërë jehonë komenteve të bëra më parë në këtë ngjarje nga Ministri i Jashtëm Johann Wadephul.
Organizoni sigurinë kundër, jo me Rusinë
Edhe pasi të mbarojë lufta e Rusisë kundër Ukrainës, nuk mund të ketë dyshim për paqe “me këtë Rusi”, tha Steinmeier.
Evropa duhet të organizojë sigurinë e saj kundër Rusisë, jo me Rusinë, tha ai.
Politika e jashtme gjermane gjithmonë ka nevojë për katër shtylla, tha Steinmeier: forca ushtarake që duhet marrë seriozisht, diplomacia e zgjuar për të hartuar zgjidhje dhe për të krijuar aleanca, kultura, biznesi dhe shkenca si një tërheqje për botën dhe rendi ndërkombëtar si një kornizë dhe drejtim. Presidenti u bëri thirrje stafit të Ministrisë së Jashtme: “Mos e humbisni këtë busull.”
Wadephul: Marrëdhënia transatlantike në transformim të thellë
Wadephul vuri në dukje ndryshime të thella në politikën amerikane, por shmangu kritikat e qarta ndaj kursit të Trump. “Marrëdhënia jonë transatlantike po kalon një transformim të thellë”, tha ai.
Por njerëzit nuk duhet të harrojnë kurrë se ishin mbi të gjitha SHBA-të që çliruan Gjermaninë nga regjimi nazist, formësuan republikën e re dhe bënë të mundur ribashkimin./dpa-argumentum.al
